Selectie van Missiven en Brieven 1582-1749
ZA
Inventaris Gemeente Arnemuiden nr. 51
transcriptie: P.J. Feij
Selectie van
belangrijke gegevens
Een afschrift van
een brief van Willem van Oranje aan de
Ghecommitteerde Raden van Zeeland
De Prince van
Oraengien Grave van Nassau etc Marquis vander Vere
Edele erentfeste,
eersame hoochgeleerde discrete lieve besundere wij seynden ulieden hier inne
besloten zekere requeste aen ons ghepresenteert by de ghemeene
Schiptimmerlieden poorters ende burghers
synde tot Armuyden daer by versoeckende de vryheyt, om voor eenighen
vreemdelinghen aldaer woonactich, te moghen wercken ende arbeyden als coopvaerders
in de vrijheyt van Armuyden ende Welsinghen legghende ende anckerende , Ende
hoe wel die van Armuyden het versouck der supplianten redelyck bevonden ende
ons daerop heurlieder advis hier by ghevoucht scriftelyck overgesonden hebben,
nochtans nijet wetende oft in dese tyden sonder yemants achterdeel den
supplianten hun versouck voorn soude moghen geaccordeert worden
Soo hebben wy
voor ende aleer hierinne eyntelick te disponeren u de voorn Requeste ende advis
wel willen communiceren Versouckende
dat ghijlieden de selve oversien ende daerop naer behooren ghelet hebbende ,
ons eerst sdaechs wederom seyndet , met
ulieder advis van tgene ons inder saecke te doen sal staen, om tselve ghesien,
by ons alsdan ghedaen te wordene , Soo
wy sullen inder redelicheyt bevinden te behooren, hier mede
Edele etc zyt
Gode bevolen, Gescreven tot Antwerpen den IX en dach Juny 1582
Aende
Ghecommitteerde Raeden Ulieder goede
vrient
Van Zeelant
Ende gheteeckent
Guillaume de Nassau
Aan de achterzijde van het bovenstaande extract
staat geschreven
Missive aende Prince van Orangien
Versoek van
Schiptimmerluijden aan de prins van Orangien
Hieronder de verantwoording van de baljuw Rombouts
aan de regeringe over het ontslaan van een gevangene.
Ghesien bij mij
Symon Romboudts bailliu deser stadt Arnemuyden d’acte ende resolutie by uwer
Eers als gisteren in mijnen respecte genomen Segge met oprechte gemoede dat wel
waer is dat ick de compositie daer in vermelt gedaen hebbe/ dan verclaere die
gedaen te hebben opt groot bidden ende schreyen van des gevangens vrienden/
Oock met Intentie en zulcx gedaen te hebben met voorwete ende kennisse vande
burchmrs dewelcke ten dien dage by my ontboden
ende nyet thuys wesende hebbe my vervoordert ophet Importuyn ?
versoucken ende bidden der voorss gevangens vriende de zaecke aff te doen nyet meenende daer mede yet onbehoorlicx
gedaen te hebben Dan de wyle zulcx nu en quade genomen wort ende dat een gedaen
zaecke is/ Zoo moet tselve nu ? zulcx blyven ende voorder getracht worden om in
toecommenden tyden zulcx te doene als tot bewaringhe van myn ampt ende officie
zal dienen ende behooren daer inne ick my geerne bereyt zyn te quyten ende
Imployeren naer myne middelen ende wetenschap die my Godt verleent heeft /
dwelcke in confermiters ? / conformiteit ? van alle anderen officieren behoorde
te geschieden sonder mynen coste scade oft vuite(s)rlicken bederve/ dan alzoo
Incommen van mynen officie notoirlicken
zoo sober zyn dat ick my daerop
nijet alleenlyck nyet can onthouden maer dat ic veel min alle costen die tot
laste van mynen officie in cas van
executien oft anderssins vallen behoorden te draghen
Soo verclaere tot volcommynghe van tvoorder
inhouden van Uwer Eerw ? Resolutie dat ic tegens myn gemoet de Iusticie ende
executie van dyen nyet can hanthaven
sonder vande Gravelyckheyt van Zeelant oft van Uwer Eerw geassisteert te wesen /
ten welcken eynde ick in Hollant aen Camer van rekenijnge ende oock aende
Staten ende Raden van Zeellant langhe by request vervolch ?
gedaen hebbe ende tot noch toe nyet en hebbe connen obtineren Sulcx dat
eyntelinghe van Iusticie gehanthaeft te worden volghens uwre Eerw resolutie ten
mijne goeden ijver ende meyninghe van noode wesen zal dat ick geassisteert
worde tzy bij de Gravelyckheyt van Zeelant deur uwer Eerw: interpositie ende
authoriteyt ofte deure Uwer Eer: zelfs met zulcken middel ende ordere als die
zelve uwer Er: daer op zal believen te stellen ende ramen daer inne Ic bereyt ben met Eer: zulcx
correspondentie vrientschap ende eenigheijt te houden als tot welvaren vande
stadtburgers ende inwoonders van dyen ende oock tot bewarynghe vandes Graven
recht zal dienen ende behooren//
Hierboven :verantwoordinge van den Balliu Rombouts
aen de regeringe over het ontslaan van een gevangene
Hieronder het
verzoek van Isaack Jacobsz om na het ontslag van de stadsbode Abram
Waelpoel deze te mogen opvolgen.
Aende Eerwaerdige
Heeren Burgemrs: Schepenen ende Raden der stadt Arnemuyden.
Geeft
reverentelick ende eerbiedelick te kenne Isaack Jacobszen U Eerw; dienaer hoe
dat hij suppliant verstaen heeft dat den bode Abram Waelpoel bij U Eerw: om
sijn quaet comportement gedeporteert van sijnen diens affgeset is ende alsoo U
Eerw: door een ander bequaem persoon als bode moet worden gedient; versoeckt
derhalven ootmoedelick datt U Eerw: hem suppliant het vacerend boodschap
gelieven te vergunnen verhopende sich inde voorss bedieninge soodanich te
comporteren dat U Eerw: daer inne een goet genougen ende contentement sullen
nemen welck doende etc:
Is bij Wet ende Raet den suppliant sijnen versoeck
provisionelick vergunt ende toegestaen
Actum ter vergaderinge van Wet ende Raet den XXI Augusti 1645
Mij present
J. Van Swieten
Schriftelijcke
remonstrantie (van) Abraham Fentzelle Bailliu deser stede
nopende de schandelycke ....... Injurien daer mede den remonstrant en sijn
huijsvrouwe door de huijsvrouwe ende de dochter
van Adriaen Beaumont wort beticht ende beschuldicht blijckende bij de
attestatie daer van sijnde tenderende de vilipendentie(bezoedeling) van des
remonstrants ende desselfe huijsvrouw en sijn gantsch geslaegen naem ende faem
ende dat ende dat noch te raden is als balliu deser Stede soude niet waerdich
zyn sulcken ampt te bekleden waer over
hij remonstrant sich voelende ? opt hoochste in sijn eere gequetst .....dat tot
vijtvindinghe vande waerheijt vande saecke te willen namptiseren in de handen
vande Wet ende Raet 250 ponden vlaems mits dat de huijsvrauw vande voorn Beaumont gehouden zal wesen van gelijcke te doen Om
daer voor gedeputeerdens uijt de W+R te
kiesen ofte bij de voorss W+R daer toe geordonneert te werden om de waerheijt
vande saecke volgens de attesttatie te mogen ondersoecken ende alsdan an die
sijde te procederen soo naer exigentie van zaecken sal bevonden werden te
behooren ende bij wijgerighe vandien
protesteert den voorss Bailliu geen naklaegen te sullen willen verwachten waermede hij sijn eer verder sal
soecken te repareren.
Is bijW+R
geordonneert op de clachte van dhr Baillui Fentsel als dat de huijsvrouwe van Adriaen Beaumont sal hebben haer in Iniureijen / beledigingen vanden
voornoemden bailliu ofte de huijvrouwe sal hebben in te brengen tussen heden en
veertien dagen ende stellen vorder partie tegen partije.
Anno 1665
Vrees van een
aantal burgers van Arnemuiden dat door toelating van een verzoek tot afbraak
van bouwvallige huizen het hek van de dam is en het afbreken van die huizen
niet niet te stoppen zal zijn
Aende Eerwaerde
heeren Burgmeesters en schepenen ende Raden der stadt Arnemuijden
Geeft
reverentelick te kennen wij onderschreven borghers ende inwoonders van deser
steede hoe dat Uwe achtbaereijt op het
versoeck van den Hr advocaet Nachtegael
hebt toegestaen om sijn bouvallige huijsen af te breeken het welcke wij
versoecken aen Ue Eerwaerdyhe dat het
nijet zoude mogen geschijeden om dat er
eenighe borgers ben gekeusteregeer ?? gheweest om haer bouvallige op te maken
ende het selfde hebben ghedaen omdat de stat nijet ontbloot en sou wordenvan
huijsen ende tavont ofte morghen tot een steenhoop soude gemaeckt worden dan
soot Ue Achtbaerheijt het selfde belyeft dat de voornomde huijsen sal af
ghebroocken worden Zoo salder meer versocht worden om huijsen af te breecken
nijet twijffelende ofte Ue Achtbareijt en sal den borger nijet meer
consteregeeren (constringeren ?) als den
vremdelinck want wij vertrouwen datter
noch wel bij Ue Achtbaerheijt sijn dije
haer Consensie daer in quijten sullen dat de huijsen inde stadt souden
afghebrooken worden ende stadt tot een blynde(blinde) muer ghemaeckt worde
daerom versoecken wij ae Ue Achtbaere eer en daer in te vesien dyt doende
belijeven Ue dyenstwyllege borgers Acte
Handtekeningen:
............
Fockeel
Adriaen van
Savoeye
Dit is merk van
Chrijs ?? Denijsz
Cornelys
IJsbersen ? Jan van Savel ?
Job Willems Andries Duivekot ?
Janneken
Gillis Dit is het merck van Cornelis
Cornelisz
Daniel van der
Caserie ?? Isaac Bomme Gheleyn Jansz
Verzoek van Pieter van Pantegem om
“stadswijnkelder” te mogen houden
Boven het verzoek staat het stads clein segel
gestempeld.
Met een soort waarmerk dJansz aande linkerkant en het jaartal 1670 aan de
rechterkant.
Aghtbare Wijse
voorsienige Heeren Burgemrs Schepnen ende Raden der stadt Arnemuyden n Zeelandt
Verthoont
reverentelyck Pieter van Pantegem hoe dat wel genegen soude zijn stdswijnkelder
alhier te houden/ ende sijne wijnen tot gerie van de borgeren met groote ende kleijne mate te mogen
vijttappen mits aen de stadt betalende aght schellingen vier groten voor yeder
oxhooft dat hij sal vijttappen volgens
de conditien op welcken U E: Aghtb het selve aen den proueur de Jonge nu
overleden hadden gelieven te vergunnen; versoeckt derhalven gedienstelyck dat
U: E: Aghtb: het selve faveur aen hem gelieven toe te staen gelovende hij suppliant sigh in desen te sullen
reguleren naer de ordonnantienvan haer Ed: Mog: op de consumptie der wijnen
geemaneert. Dit doende
Pieter van
Pantegem
Ook weer het stads clein segel gestempelt met
dezelfde waarmerken
Achtbare Wijse voorsienige Heeren Burgemrs
Schepenen ende Raden der stad Arnemuijden.
Vethoont met
schuldige eerbiedigheijt Joos Lievensen hoe dat met het overljden van Adriaen
Jorissen de grofsoutmate is comen te vaceren en gemerckt hij suppliant sigh
geerne daer toe sage vervordert/ keert sigh ootmoedighlyck tot U: E: Aghtb:
gedienstighlyk versoeckende dat U: E: Aghtb: hem suppliant daer mede gelieven
te begunstigen / gelovende hij suppliant sigh daer in volgens den plight van
een getrouw Grofsoutmeter tot
contentement van U:E: Aghtb: en anderen
sijnen dienst hier in van noode hebbende wel ende getrouwelyck te sullen
gedragen dit doende Etc
Opnieuw het stadskleinzegel met waarmerk d Jans en
jaartal 1671
Aghtbare Wijse Voorsienige Heeren
Burgemrs Schepenen ende Raden der stadt Arnemuijden in Zeelandt
Verthoont met
schuldige eerbiedigheijt Daniel van der Leije inwoonende borger deser stadt hoe
dat vertrouwende dat U:E: Aghtbaerheden bij overlijden van den procureur de Jonge die onder faveur van U: E: Aghtb:
alhier stadswijkelder hielde met den
eersten een ander mochten stellen, die sijn wijnen met de groote ende cleijne
mate tot gerief van de borgeren soude vuijttappen, te rade is geworden sijnen
dienst hier toe aen te bieden, versoeckende ootmoedighlyck dat U: E: Aghtb: hem
suppliant hier mede gelieven te begunstighen onder soodanighe conditien als
deselve by den procureur de Jonge onder goetvinden van U:E: Achtb: is gehouden
geweest, mits aen de stadt
betalende aght shellingen vier
groten voor yeder oxhooft en voor sigh regulerende naer de ordonnantien
bij haer Ed: Mog: op de stadswijnkelders alreets gestelt ofte noch te stellen
dit doende etc.
Bij mij Daniel
vander Leije
Een verzoekschrift van een persoon met een
lichamelijke beperking
Achtbare Wijse
Voorsienige Heeren Burgemrs Schepenen ende Raden der stadt Arnemuyden in
Zeelandt
Verthoont met
schuldige eerbiedigheijt Cornelis van Ameren
inwoonende borger deser stadt hoe dat verstaen hebbende dat U:E: Aghtb: bij
overlijden van den procureur de Jonge dien U:E: Aghb: hadden vergunt stadswijnkelder te houden ende sijne wijnen
tot gerief van de borgeren met groote ende leijne mate vijt te tappen mts aen
de stadt betalende aght schellingen vier groote
voor elck oxhooft, geresolveert moghten
zijn met den eersten een ander daer toe aen te bieden gemerckt door seker accident in sijn handt
sijn vorighe handwerck niet connende oeffenen sigh genootsaect vind yet anders
bij der hand te nemen waer mede sijn huijshuden met eeren can vvorstaen,
versoect derhalven gedienstelyck dat
U:E: Aghtb: gunstighlyck daer op gelieven te letten en tot sijnen voordeele daer
in disponerende het selve op de vorige onditien hem suppliant te vergunnen
twelck doende etc
Dit is het merk
van Cornelis van Ameren
Sebastiaen van der Koecx solliciteert naar de
positie van procureur die vacant is na het overlijden van Hr: Willem Janse de
Jonge
Aghtbare Wijse
Voorsienige Heeren Burgemrs Schepenen
ende Raden der stadt Arnemuijden
Verthoont met
volle respect ende eerbiedigheijt Sylvester Vereenoogh , hoe dat hij verstaen
heeft dat U:E: Aghtb: genegen zijn, het stadhouder ende schoutschap deser
stadt, twelck hij suppliant van den jare 1664 tot den jare 1669 door U:E:
Aghtb: goede gunste hadde bedient en ten
dier tijt ter oorsaecke van eenige voorgevallen moeijlijckheden gequiteert,
weder met een bequaem persoon te voorsien ; En gemerckt hij suppliant sigh (
onberoemt gesproken ) daer toe bequaem is aghtende , en sigh geerne daer toe
sage bevordert, indien U:E: Aghtb: het salaris van dien wat geliefden te
verbeteren, keert sigh derhalven hij suppliant ootmoedighlyck tot U:E: Aggtb; gedienstelyck
versoeckende dat U: E: Aghtb: met
voorgaende verhooginge van tractement deselve bedieninge hem gelieven te
vergunnen,gelovende hij suppliant sigh in desen tot volle contentement van U:E:
Aghtb: in alle getrouwigheijt te sullen gedragen twelck doende etc.
Ook Adriaen Jansen Jongman solliciteert naar het
stadwijnkelderschap
Aghtbare Heeren
Burgemrs
Schepenen ende Raden der Stadt Arnemuijden
Geven met
schuldige eerbiedigheijt te kennen Job Willemsen Sylvester Vereenoogh ende Maria
Abrahams alle herberge houdende binne deser stadt, dat hare neeringe door
Adriaen Jansen Jongman stadskelder ende herberge te gelijk in sijn huijs
houdende tot een geheel verval wert gebraght , connende sij supplianten van hem als pachter van sLandswijnen geen
afslagh van hare pacht becomen en oversulcx ook niet mogelijk met hem hare
wijnen tot vier stuijvers de pinte te tappen: Ende gemerct sij supplianten als
borgers gelijcke lasten nevens hen moeten dragen en daerom niet redelyck dat hij gelijcke
neeringe nevens hun doende alle de voordeelen alleen soude genieten zijnde bij
haer Ed: Mog: d/Heeren Staten van Zeelt om dietgelijke redenen in het 14e
Artijckel vande Ordonnantie op de wijnen den wijnvercoopers verboden Herberge
ofte tafel te houden ofte gelagen te setten versoecken gedienstelyck U: E: Aghtb:
gelieven te ordonneren dat genegem
zijnde sijn stadskelder te blijven houden, deselve buiten sijn huijs moge
houden en voorts hem en andere
Herbergiers gelast op gelijcke prijs bi U: E: Achtb: daer op te stellen hunne
wijnen te vercoopen ende sulcx naer
luijdenvan U:E: Aghtb: ordinarisse voorboden op de also te slaene blicken voor
een yegelyck kenbaer te maecken twelck doende Etc.
Hieronder de
handtekeningen
Verzoek van Adriaen
Cautzijn om na het overlijden van Carel Jacobsz gewesen grofzoutmeter in diens
plaats benoemd te mogen worden..
Verzoekschrift m.b.t. de opvolging van een grofsoutmeter
Het Cleijn segel
van Arnemuyden met waarmerk
Aghtbare Wijse
Voorsienige Heeren Burgemrs Shepenen ende Raden der Stede Arnemuijden
Geeft met
schuldige eerbiedigheijt te kennen Carel
Scroevers inwoonende borger deser stadt
hoe dat Daniel Danielsz van Belsen
gewesen grofsoutmeter zijnde overleden hij suppliant sigh geerne tot het
bedienen van voorss vervallen grofsoutmate onder U:E: Aghtb: goede gunste sage
gevordert verhoopt hij suppliant U:E:
Aghtb: in aghtinge sullen gelieven te nemen sijn lastigh huijshpuden zijnde nu
lange uijt het werck geweest en met langduijrige siete besogt; keert sigh derhalven gedienstelijck tot U: E: Ahtb: hem
daedr mede te willen begunstigen gelovende sigh in het bedienen van deselve
soodanig te gedragen als een getrouw grofsoutmeter schuldich is twelck doende
etc
Extract uijtte Notulen vande Ed: Mog: Heeren
Staten van Zeelant Rade ofte van de Magistraet van
Den 14e Novembris 1678
Nochmaels wesende
gedelibereert op het overbrengen vande Cohieren van de losse goederen en familiegelt is goetgevonden en verstaen
dat de overgebrachte Cohieren van het Familiegelt over den Jare 1676 ter
rekencamer sullen worden overgebracht en voorts gecontinueert en aengenomen
over de volgende jaren 1677 en 1678 om
dat middel in conformite van deselve te doen inne en vervolgens verrekenen. Dat wijders de
Cohieren van de losse goederen over den jare 1677, noch staende dese
vergaderinge sullen moeten worden overgebracht bij de Steden en quartieren die
daer van alsnoch in gebreecke sijn gebleven / ofte hetselve niet doende Immers
uijtterlijck binnen 14 dagen na het scheijden van hoochgemelte vergaderinge dat
als dan soodanigen Stadt ofte quartier sal worden gehouden voor aegeslagen met
het Cohier van het voorn: Middel vanden Jare 1676 en werden de Cohieren over
den Jare 1676 en werden de Cohieren ovet den Jare 1677 ( ofte die nu in plaets
van dien sullen worden gehouden) oock by desen aengenomen voor en ovet den Jare
1678, Sonder dat ijmant daer op sal vermogen verminderinge ofte geheel
afgeschreven te worden, als nae voorgaende gepresteerden eedt te doen in handen
vande Heeren vanden Rade ofte vande Magistraet van hare Residentie bij die gene
die sustineren mochten die verminderinge ofte afschrijvinge na de gestaetheijt
van hare goederen te moeten genieten/ Wordende wijders de ontfangers van het
voorss Middel bij desen geordonneert het selve vlitige en prompter als voor
desen te inne n en vervolgens de ontfangene penningen te brengen tenComptoire
Generael, oock de Oficieren en Magistraten en vande Steden gelast de voorn:
ontfangers daerin getrouwelijk de behulpsame oock de stercke handt des versocht
sijnde te bieden, sonder daer van in gebreecke te blijven. En dat oock
Generalijck alle de penningen en het beloop vande Cohieren van de losse
goederen en familiegelt tot dit looende jaer incluijs mitsgaders alle andere
restanten sullen moeten sijn ontfangen en voldaen voor de aenstaende Maert van
artii 1679 daertoe de heren vande Rade onophoudelijck sullen arbeijden
Accordeert mette
voors notulen
Justus .............................secr
Aen de Aghbare Heeren
Burgemrs Schepenen
ende Raden der Stede Arnemuijden.
Geeft
reverentelijck te kennen den Luijtenant Kempe , woonaghtigh binnen der Vere hoe
dat verstaen hebbende dat by U:E: Aghtb: des Balliuws plaetse vacant was
gestelt , sigh genegen heeft gevonden sijn persoon aen U: E: Aghtb: tot
bekleedinge van dien te presenteren versoeckende gedienstelijck U: E: Aght:
gunstige reflexie op sijn persoon nemende hem tot de bedieninge van voorss Ampt
sullen gelieven te nomineren verhopende onder beneficie van dien tot voorss
bedieninge te werden gevordert twelck doende etc
Eersame discrete
lieve bijsondere
Wij senden Ul:
hier nevens extract van onse resolutie ten fijne als daerinne vermelt.
Waermede
Eersame discrete
lieve bijsondere Zijt gode bevolen int hoff
van Zeelant tot Middelburch den 2 Junij 1679
Ter ordonnantie
van de Staten van Zeelandt
Justus de
.........
Extract uijtte
notulen vande Ed: Mo: Heeren Staten van Zeelant
Den 2e
Junij 1679
Hieronder
aanmaningen met betrekking tot de lakse
gang van zaken m.b.t.tot inning van bepaalde belastingen
Gehoort het
raport vande Heeren Gedeputeerde tot de finantie en vervolgens gedelibereert op
het Innen van de restanten is bij gemeene toesegginge en beloften van alle de
steden sessie hebbende in dese vergaderinge goetgevonden de Magistraten van de
gemelte steden als mede van alle andre steden ende plaetsen deser Provincie bij
desen te gelasten ijder inden sijnen die voorsieninge te doen dat het middel
vande losse goeden vanden jaere 1677 effectivelijck sullen moeten gesuijvert
sijn Jegens den 15 Augustij naestcomende
dat de cohieren van het voorn: middel dato 1678 aen den raet sullen moeten overgebracht
werden 14 dage naer dato deses, en daer van gereeckent en gesuijvert, Jegens
halff September daer aen volgende dat oock de cohieren van dat selve middel
over dit loopende jaer 1679 sullen moeten overgebrocht worden jegens den 1e
September en gesuijvert voor halff december beijde deses Jaer= Dat het middel
vant familie gelt over den Jaere 1676 en 1677 voor den 1e September
naestkomende sal moeten verreckent en
gesuijvert sijn. Dat de cohieren van het selve middel over den Jaere 1678 en
1679 sullen moeten overgebrocht sijn voor den 1e september en van
dat middel over den Jaere 1678 verrekent en gesuijvert voor halff december
beijde naestcomende en dat van
1679 verrekent en gesuijvert voor den 1e
Maertij 1680 sonder dat door het stellen van dese termijnen tot overbrenginge
vande Cohieren Soo van het een als het ander middel wort affgegaen van Haer Ed:
Mo: resolutie van den 12e november 1678 alsoo het voorss overbrengen
alleene hierin bestaet om daeruijt te sien wort vermeerderinge oft
verminderinge daer in gevallen door affschrijvinge oft verhoogen van eenige
persoonen : dat voorts de gemelte Magistraten sonder ophoudens de ontfangers
van de voorss middelen niet alleene daer oe sullen bieden de behulpsullen gehouden wesen
reeckenschap te geven same oock de
stercke handt desnoots ende versocht sijnde om de gebreeckige en refractaire ingesetenen tot betalinge vande voorss
middelen te bedwingen ofte te executeren maer oock siende dat de de voorss ontfangers
daer in slack / slap ? en nalatich mochten sijn haer daer toe aen te
maenen en te houden inquirerende tot dien eijnde doorgaens wat divoiren sij des aengaende toebrengen en
daer van van deselve reeckenschap vorderen om vervolgens daer van in
absentie vanden vergaderinge
kennisse te geven aen de Heeren van den
Rade die bij desen wel expresselijck
worden aenbevolen om te letten en haer doorgaens te informeren wat in dese soo
bij de respective Magistraten als bij de
voorn: ontfangers vande voorss: middelen gedaen en verricht om met alle vigeure
en sonder intermissie d’een ende d’ander aen te maenen om te houden tot
precijse en neerstige naercominge van al hetgeen voors : is als waer vande
Heeren van de Rade ter eerster bijeenkomste van dese vergaderinge van Haer Ed:
Mo: sullen gehouden wesen reeckenschap te even en in gevalle het overbrengen van de voorss Cohieren mocht
worden getardeert dat alsdan volgens de voorgemelte resolutie van den 12e
November voornt: de voorss Cohieren niet sullen mogen vermindert worden maer
gehouden voor soo vol en compleet als de Cohieren vande Jaere 1676 sijn geweest
en soo echter daer op schade mochte
vallen dat die door de gebreeckige magistraet tot haeren Costen sal moeten
worden gesuppleert ter oorsaecke bij haer geen Cohier op sijn behoorlycke
Geprefigeerden tijt sal wesen overgebracht/ Ende belangende de Cohieren vande
voorss: middelen ten plattenlande soo wort verstaen dat de steden onder wiens
besorginge die sijn gestelt ijder in sijn quartier alle de Magistraten van de
dorpen tijdelijck sullen aen schrijven en haer een competenten tijt geven om de
voorss Cohieren ijder in den sijnen te formeren en wel en behoorlijck
geformeert sijnde te leveren in handen
van de Magistraten van de Steden om met
en nevens de stedelijcke Cohieren binnen den tijt en termijnen hier
boven geprefigeert en de Heeren vanden
Rade toe te senden En in cas eenich magistraet van een dorp mocht blijven in
gebreecken haere Cohieren binnen den
tijt in de steden te stellen ende selve
over te brengen soo sal soodanige dorp
gehouden en aengeslaegen worden en blijven met de selve somme als haer laeste Cohieren op te brengen op
pene van daerover in persoon en goeden te sullen worden geexecuteert en in de
eerste plaetsen de schouten en Secretarissen en vervolgens de schepenen. Doch
om de voorss: Magistraten wederom tot
haer devoir te beter animeren soo sullen
de selve voor haere moeijte genieten een stuijver te ponde van het beloop van
de cohieren die hondert ponden vls : en daer en boven sullen comen te monteren
en van de mindere vier gulden van ijder
Accordeert mette
voorss: notulen
Justus de
Huijbersch ??
Eersame lieve
bijsondere
Dese dient
andermael ten eijnde El niet en late eersdaeghs uijterlijck tegens den 25e deser hier ter Camer in te
senden de openstaende reeckeninghe van ’t familiegelt over Ulieder stad dato
1676 en 1677 op pene van andes ttt’uwer laste daerinne voorsien te worden
als naer behooren zullende niet te min d’oncosten deser beschrijvinge t’uwen
lste werden geextendeert. Waer mede
sij’t Gode bevolen. In Middelburch den 5e Julij 1679
Dignus
Nollens (was getekent ?)
Ter ordonnantie
vande rekencamer van Zeelant
Corn: Moggre
Gg
Eersame discrete
lieve Bijsondere
Wij hebben Uwe
Ed: voor desen toegesonden de resolutie van de Heeren Staten van Zeelant vanden
3e Junij laestleden in verwachtinge dat deselve volgens de gemeene toesegginge
en belofte van alle de steden sessie hebbende in HaerEd: Mo: Vergaderinghe en
vervolgens de schuldicheijt van andere aen ons binnen den tijt van 14 dagen
naer datum vande voorn: resolutie souden hebben overgesonden het cohier vanden 200e Penninck van de losse goederen over de stede
Arnemuijden en district van dien voor den jaere 1678 tot voldoeninge ende
bereijckinge van de goede Intentie en ooghmerck vande hooghgemelte Heeren
Staten; Dan alsoo wij het voorn: quohier tot noch toe niet hebben vernoomen en
dat den geprefigueerden tijt soo lange verstreecken sijnde – gedacht moet
werden tot prompte invorderinge vant voorn: Middel, Soo hebben wij goetgevonden U L nochmael bij desen te ordonneren en aen
te maenen dat de selve sonder eenich verder tijtverlies het vooreng: quohier aen ons
willen oversenden sonder daervan langer te blijven in gebreecke alsoo het Mijne
Heeren de Staten ten hoochsten ernst en voor de de finantien van de Provincie
niet minder nootsaeckelijck is en wij
ons bij Haer EdL Mo: niet en souden konnen dechargeren in gevalle wij hier in
onsen Ernst niet en quaemen te betoonen ende sullen U: L: ns metten brenger
deses de voorn: Cohieren ofte wel
derselve antwoorde laeten toekomen
Waermede
Eersame discrete
lieve bijsondere zijt Godt bevoolen.
Int hof van
Zeelant tot Middelburch den 11 e Julij 1679
Ter Ordonnantie
vande Gecommitteerde Raden vande Staten an Zeelant
Hr de
Huijberst
Aende Ed:
Achtbare Heeren Balliu Burgemeesters Schepenen ende Raden der stadt Vlissinge.
Een moeder
doet pogingen om haar zoon die in slavernij in Algiers in de gevangenis zit te
lossen
Vertoont
reverentelijck Anna van Dort moeder van Cornelis Fockeel hoe dat denselven
haren zoon op den 7e november `1678 met het schip gent St Joris schipper Joris de Coster is genomen ende in
slavernij opgebracht tot Algiers conform
de annexe attestatie ende aldaer noch is sittende ende gemerckt de supplte bij bij haer
onvermogen .......haren soon niet en kan lossen soo keert sij haer
tot Ued: Achtb: ootmoedelijck biddende ende versoeckende met een teder en moederlijck herte geneijght
tot haren soons vrijheijt dat Ued: Acht: goede geliefte sij de suppliante te
vergonnen previlegie om uijt te gaen met een boeckje sonder busse om op hett
selve te laten teijckenen soo vele als barmhertig persooen sullen gelieven tot
lossinge te teeckenen om deselve teijckeninge gedaen sijnde tselve boeckje ter
hant te stellen aen Commissarissen bij
UED: Achtb: daer toe te commiteren ende de geteijckende Penningen ingesamelt te werden volgens
gemelte commissaris ordre
Dat doende etc
Burgemrs
Schepenen ende Raden der Stede Arnemuijden in Zeeland oirconden en certificeren
een yegelijck bij desen dat wij hebben ontfangen de oodmoedige supplicatie van
Anna van Dorth geboortigh binnen deser stadt over haren soon Cornelis Fockeel
oudt 17 jaren die sij binnen deser stadt
heeft geprocreeert (voortgebracht)
in haer huwelijck met Frans Fockeel en dit op den 7e November
1678 met het schip gent. St Joris de
Coster in het varen naer Suriname met eenen schipper genaemt Joris de Coster is
genomen ende in slavernie opgebraght tot Algiers alwaer alsnogh is sittende ten
eijnde wij haer voor denselven verleenen dese letteren van recommandatie wij geconsidereert het
onvermogen van de suppliante tot het lossen van haer soon uijt dese ellendigee
slavernye hebben bij desen allen ende een yegelijck wille(n) versocht en
gebeden hebben de ongelegentheijt deses jongelings soodanigh te harte te nemen
dat haer bewoge mogen vinden uijt haer middelen yets tot lossinge van
denselven te willen uijtreijcken
teijckende in dit boeckjen tgeen tot becominge van desselfs vrijheijt uijt die
harde slavernye geraden sullen vinden te contribueren sullende de teijckening gedaen zijnde het
boeckje ter hand gestelt werde aen Commissarissen bij ons te committeren bij welcke de geteijkende penningen sullen
werden ingesamelt en voorts goede sorge
gedragen dat de ingesamelde penningen
tot bevorderinge van deselfs
vrijheijt behooren sullen werden
geimployeert t’oirconde hebben wij desen bij onsen secretaris doen schrijven
ende onderteijckenen ende met stadszegel doen zegelen op den 25e
Septembris 1680.
Ter ordonnantie
van Burgemrs schepenen en Raden voornt
Als secretaris
der voorss stede
NB Het betreft
hierboven een reactie op het request van Anna van Dort over de slavernij van haar zoon Cornelis Fockeel
Eersame discrete
lieve bijsondere
Wij senden UL
hier nevens twee distincte resolutien by
ons op den 18 en 20 deser loopende maent noch nader
genomen over den ontfanck en invoorderinge van het Familiegelt met last en ordre om U selven preciselyck
daer naer te reguleren.
Waermede
Eersame discrete
lieve bysondere Zijt Gode bevoolen Int Hoff van Zeelandt tot Middelburch den 20e
October 1679
Ter ordonnantie
vande Staten van Zeelandt
Justus de
.Huijberst ?
Aan de achterkant van de twee distincte resolutien
staat vermeld:
Eersame discrete lieve bysondere
Bailliu, Burgemeesters Schepenen en Raden der stede Arnemuyden
Extract uijt de
notulen van de Ed: Mo: Heeren Staten van Zeelant
Den 20e
October 1679
Over problemen
m.b.t. de inning etc van het Familiegeld
Is tot ampliatie
en nader interpretatie van Haer Ed: Mo: resolutie vanden27 der voorleden maent
raeckende het familiegelt goetgevonden en verstaen de magistraten van de
respective steden te ontheffen van het maecken en redresseren van de cohieren
van het Familiegelt als niet noodich sijnde aende selve die moijte te laten,
overmits haer Ed: Mo: verstaen dat de
Cohieren van het voorn: middel in den Jaere 1676 door gedeputeerde van dese
vergaederinge gemaeckt sullen sijn en blijven in haer geheel tot eene regul en
Sijnofure ??/sinecure om dat middel daernae te ontfangen en te verantwoorden in
conformite en nae den draet vande voorgem; resolutie vanden 27e der
voorleden maent voors; en overmits door afsterven, vertreck en afgaen van
middelen, van tijt tot tijt inde voors; cohieren posten openvallen, die dan
moeten worden gesuppleert met soo veel andre familien ofte persoone als men
daertoe in ijder stadt en quartier vinden kan, soo wort bij desen verstaen dat
ijder Stadt twee persoonen uijt haere magistraet sullen noemenen aen dese
vergaderinge ofte in afwesen van Haer Ed: Mo: aenden Raet presenteren om vande
selve te worden geauthoriseert om met en nevens den Ontfanger van dat middel
ijder in sijn Stadt en district, die daertoe mede bij desen wort
ggeauthoriseert de deficierende familien en Persoonen met haere Erfgenamen ofte andere nieuw op en aencomende Persoonen
en familien te vervullen en alsoo de voorss Cohieren , soo veel doendelijck
compleet te houden, daertoe de voorn: magistraets Persoonen sullen blijven
gecontinueert, en niet telckens mogen veranderen om met des te beter kennisse
van saecken met den voorn: Ontfanger te
konnen doen en verrichten hetgeene tot bereijckinge van Haer Ed:Mo: in het
staende houden en beneficieren van de voorss: Cohieren, noodich en dienstich
sal sijn en sullen soodanige te presenteren en aen te nemen magistraets Persoonen en Ontfanger bij Eede
moeten belooven haer daerin wel en getrouwelyck sullen quijten sonder aende
Stadt van haere residentie ofte aende Borgerije en ingesetenen ofte aen eenige vande selve door
verminderinge afschrijvinge ofte aflatinge eenigh faveur ofte gunste te bewijsen in wat maniere het oock soude
mogen wesen, en in cas hier over tuschen de voorn: Magistraets Persoonen en
Ontfangers ijder in sijn Stadt en
disrtrict eenich dispuijt ofte discrepantie soude mogen ontstaen dat het selve
sal worden gebracht aende heeren vanden Rade om dien aengaende de decisie te doen aende welcke de voorn: Magistraets
Persoone en Ontfangers van tijt tot tjt oock reeckenschap van haer doen en
laten sullen geven, sonder dat eenige magistraet sich daermede sal hebben te
bemoijen veel min eenich verbot ofte inhibitie aende ontfangers te geven, maer
de clagende luijden aende voorn: drij Persoonen te renvoijeren, die dan vande
selve sullen mogen comen aende heeren vanden Rade om, de voorn: drij persoonen
daerop door monden ofte geschrifte gehoort, daerover nae gelegentheijt van
saecken te disponeren, sullende de heeren vande Reeckencamer aen geene
Ontfangers eenige afschrijvinge ofte
verhael geven ofte toestaen als op bondige valable attestatien, bij de voorn:
drij persoonen mede geconfirmeert; wordende de voorn: Ontfangers oock bij desen
gelast bij haer over te brengen reeckeningen alle afgaende , deficierende en
verminderde Persoonen en familien telckens achter aen bij memorie en op een
waerachtige lijste te brengen, met behoorlijck bewijs en attestatie daer nevens
als mede gelijcke lijste van alle lijste van alle aencomende Persoonen en
familien en daer bij een verclaringe van
de voorn: twee Persoonen en vande
Ontfanger ijder in sijn Stadt en quartier , dat sij nae alle aengevende devoiren
en neerstich ondersouck geen meer Persoonen en familien hebben connen vinden om
op de voorn: Cohieren te hebben connen gebracht worden. Sullende aende voorn;
twee te presenteren en aan te nemen
Magistraets persoone een stuijver te ponde van het beloop vande Cohieren
ijder in sijn Stadt en quartier daer onder geassigneert wort toegelecht.
Blijvende voorts de resolutie vanden 27e der voorleden maent dit
middel aeckende in sij geheel voor soo veel die bij desen niet en is verandert.
Accordeert met de
voors: notulen
Justus de
Huijberst ? secr
Extract uijtte
Notulen vande Ed: Mog:
Heeren Staten van
Zeelant
Den 18 October
1679
Nochmaels wesende
gedelibereert op het suijveren vande restanten vanden 200e Penninck vande
Losse goederen en Famillie-gelt; is goetgevonden en verstaen dat de ontfangers
vande voorn: twee Middelen, alle mogelijcke Vigilantie en neersticheijt sullen
hebben aen te wenden, om de restanten van de voorss twee Middelen tot dit
loopende jaer incluijs, te innen en inde Casse vant Lant te brengen,
Namentlijck een derde halff december daeraen volgende en het laeste derde den
eersten Februarij van, het aenstaende
jaer 1680 onder het genut /genot tot een
premie van acht ten honderde voor het Famillie-gelt, doch dit niet presterende,
alleene onder het het Ordinaris Salaris. En soo de voorn: Ontfangers daer in
gebreeckige en slordige mochten gevonden worden dat haer Ed:Mo: dan
genootsaeckt sullen sijn, tegens haer te voorsien, alsoo sij geene excuse ter
Werelt voor haer sullen connen hebben alsoo de magistraeten vande respective
Steden volgens gedaen belofte en nae haer devoir de voorn; Ontfangers allesints
de behulpsame, oock is het noot ( desnoods), de stercke handt sullen bieden; en
dat haer oock bij de Reeckencaemer affschrijvinge en verhael sal worden gegeven
van sulcke persoonen en huijsgesinnen die met wettige en valable attestatien
sullen bewesen worden met recht te deficieren.
En belangende den Ontfanck vande voorn: twee
Middelen over den aenstaenden jaere 1680 om niet wederom in sulcke restanten en
tachterheijt te vervallen, soo sal daer van door de Ontfangers van de voorss
Middelen over alle de Steden en quartieren, geen stadt daervan uijtgesondert
onder het genut/ genot van het Ordinaris Salaris van tijt tot tijt en soo haest
eenige penningen sullen in casse sijn, betalinge moeten worden gedaen ten
comptoire Generael in baeren gelde en niet door rescontre van assignatien oft
andersints, in voegen dat alles afgereeckent en voldaen sal moeten sijn, voor
den eersten Martij 1681. En sal den Heer Ontfanger Generael, de Ontfangers die
vandes te doen sullen blijven in gebreecke, gehouden sijn in haere persoonen en
borgen te executeren; Sullende van dese resolutie extract werden gesonden aende
Heeren van de Reeckencaemer, om haer daer naer te reguleeren in het opneemen
van de reeckeninge vande voors ntfangers en die tot prompte verantwoordinge te
houden.
Accordeert mette
voorss Notulen
Justus des
Huijbert ??
Aan de voorzijde van het volgende stuk, worden de
geaddresseerden genoemd:
Eersame discrete lieve bijsondere : Balliu
Burgemeesters Schepenen Raden der Stede
Arnemuijden.
Eersame discrete,
lieve bysondere.
De
Roosendaalse turf zou minder belast zijn dan de Friese turf: egalisatie is
vereist
Want de
Zeeuwse zoutproducenten profiteren van dit voordeel omdat zij geen Friese turf
gebruiken in de zoutketen
Wy worden
geinformeert, dat de Heeren Staten van Hollant op voorleden Saterdach eenige
resolutie hebben genomen, om de belastinge op het gerafineert Zout, aldaer uijt
dese provincie komende, te continueren en egaliseren met de lasten die in
Hollandt vande Turff werden geheven, op voorgeven dat het Zout inde Provincie
van Zeelant meest geprepareert wert met Roosendaelschen Turff en dat de selve
niet ofte weynich soude belast wesen; en alsoo wij niet en weten of het waer
is, dat inde keeten binnen dese Provincie meest Roosendaelschen, en geen oft
weynich Vriesschen turff soude worden
gebruyckt; Soo dient desen UL te
gelasten en ordonneren, dat de selve int sekere by de panneluijden to
Arnemuijden sult laten vernemen, wat voor Turff
aldaer inde Zoutkeeten wert gebruijckt, en ons het bericht van dien ,
met de attestatien en bewysen daer toe
dienende, soo haest doenelyck, sult hebben toe te dienen.
Waermede
Eersame,
discrete, lieve bysondere, zyt Gode bevoolen.
Int hoff van
Zeelandt tot Middelburgh den 19 december 1679
Ter ordonnantie
vande Gecommitteerde Raden van de Staten van Zeelant
Justus de
.Huijberts ?
Aanhef van het
volgende stuk:
Eersame lieve
bijsondere
Balliu
Burgemeesters Schepenen en Raden der Stede Arnemuyden
Ontvangstbewijs
Ontfangen by my ondergeschreven
als Ontfanger Generael over Zeelandt uyt handen van dhren Thesauriers der Stadt
Arnemuijden de somme van Vijffendertig pondenVls in minderinge vant
Familliegelt bij d’ingesetenen der voorss Stadt gecontribueert d’anno 1675 anno
domini in Middelb; den 28 decembris 1679 in Contanten door dhr Appeldoorn.
Ontfangen bij my
ondergescreven als Ontfanger Generael over Zeelandt uyt handen van de stadt
Arnemuijden dhr Petrus Appeldoorn de somme van elff ponden achthien
schellingen: seven grooten Vlaems in minderinge vant familiegelt bij
d’ingesetenen der voorss Stad gecontribueerende d’anno 1676 en 1677 anno
domini Middelb: den 1e
Februarij 1680 in contant
Handtekening
Eersame lieve
bysondere
Dese dient
nochmaels ten eijnde UL niet en late eerdaeghs uijterlijck tegens den 12 sept:
naestcommende hier ter camer in te brengen UL openstaende rekeninge van ’t
familie:gelt over UL Stad d’anno 1676 en 1677.—op de verbeurte van vijff ponden
Vls sullende niet te min d’oncosten deser en voorgaende beschrijvingen t’uwen
laste werden geextendeert. Waermede sijt Gode bevolen. In Middelburch den 26
Augustij 1679
Handtekening
onleesbaar
Ter ordonnantie
van die vande rekencamer van Zeelandt
Cornelis Moggre .
Extract uijt de
Notulen vande Ed; Heeren Gecommitteerde Raden vande Ed: Mo; Heeren Staten van
Zeelant
Den 2 Martii 1685
Verbod van
afbreken van gebouwen
Is ter
vergaderinge lecture gedaen van sekere resolutie den 17 deser bij Wett en Raet der Stadt
Arnemuyden houdende verbot jegens het
affbreecken der gebouwen aldaer; waer op gedelibereert sijnde, is goetgevonden
en verstaen, de selve resolutie te brengen ter deliberatie van de Heeren Staten
van Zeelant : werdende inmiddels allen en een yder wel expresselyck
geinterdiceert sich te vervorderen eenige huysingen gestaen binnen den selven
Stede aff te breecken, veel minder te ondernemen eenige matrialen van soodanige
huijsingen, van daer te vervoeren en tot synen proffyte te beneficeren oft
elders buyten te gebruycken, noch oock sulcx door andere te laten doen, waer op
den Officier en Magistraet aldaer allomme
goede toeversicht (toevoorsicht)
sullen doen houden, en hier van kennisse laten toecomen aen alle de
inwoonders aldaer, ten eynde t’selve effectivelyck en metter daet mogen werden
belett en voorgecomen, aertoe de selve by aenschrijvinge dese resolutie sal
werden toegesonden om haer daer naer te reguleren:
Accofrdeert mette
voorss Notulen :
Handtekening
onleesbaar.
In binnenblad :
Eersame discrete lieve besondere
Wij senden Uwe L:
hier nevens extract van onse resolutie omme ten fine als daerinne vermelt .
Waermede
Eersame discrete
lieve besondere Sijt Gode bevoolen
Int Hoff van
Zeelandt tot Middelb; den 19e Januari 1685
Ter Ordonnantie
vande Gecommitteerde Raden van de Staten van Zeelant
Handtekening :
onleesbaar
Request:
1693 zegel. Secr: vander Burcht
Opvolgingen
van een overleden bierdrager etc.
Aan de achb:
Heeren Bmrs Schepenen en Raden der stad Arn: in Zeelt
Geeft met
schuldige Eerbiedigheijt te kennen Adriaen Kerckhove hoe dat bij overlijden van
Marinus Adriaensz gewesen bierdrager de selve bedieninge is opengevallen en hij
geerne sig daar toe sage gequalificeert/ zoo keert hij suppliant sig tot U:E: achb: ootmoedelyck versoeckende
U:E: hem daarmede geliefde te begunstigen geloovende sig trouwelijck daar in te
gedragen volgens den Eed daar toe staende twelck doende
1694 : Hr vander
Burcht
Aande Achtb;
Heeren Burghmrs Schepenen en Raden der Stadt Arnmuyden in Zeelt
In 1694 is de
gewesen stadbode Jan Goewijn metter woon vertrokken: Jannes van Hoorn en Jacobus de Roij, Ismael van der Leije willen
hem opvolgen
1694 R: van der
Burcht
Aande Achb:
Heeren Bmrs Schepenen en Raden der stede Arnemuiden in Zeelant
Geeft met
schuldige Eerbiedicheijt en respect te kenne
Adriaen vander Vest kleermaker binnen deser stadt hoe dat in consideratie vande
vermeerderinge van zijn huijshouden en met zijn ambacht jegenwoordig seer
slecht en van tijt meer vervalt daermede naeulycx zijn huijshouden can
onderhouden te rade is geworden bij
vertreck van Joh; Goewijn gewesen stadsbode
hemselven tot voorss dienst aan U:E: Achb: oodmoedelyck te
recommanderen gedienstelyck
verseekerende U:E: Achb: gunstig gelieve te reflecteren op zijn persoon en
zwaar huishouden u hem suppliant met
voorss bedieninge te begunstigen
gelovende sig zoo getrouwelyck vlijtig en gedienstig in deser dienst te gedragen als den getrouwe
stadsbode schuldig is twelck doende Etc
Adriaen vander
Vest.
Ook Jannos van
Hoorn meester cleermaker binne Middelb; wil bovenstaand ambt als stadsbode
nastreven .
Ook Jacob de Roij
inwoonder deser stede
Ook Israel vander
Leije.
Hieronder :
Brief van 12 maart 1695 over verlopen renten
Erentfesten
discrete voorsienige Heeren
Het is UL:
buijten twijffel noch wel bekent dat wij meermalen voordesen hebben aengehouden om voldoeninge te erlangen van soo veele jaeren verlopene
Renten ons tot last van UL:Stadt deughdelijck competerende uijt crachte van
seeckere ouwe Erff Rentebrief daervan sijnde in dato den 2e Julij
1611: Het gemeen verloop van den
Tijdt
heeft oock onse financien in dier
vougen gedruckt dat wij ons
tegenwoordigh nu eer als oeijt te voren geperst ?/gepersisteerd vinden om onse voorgaende Instantien met
nadruck te koomen restaureren ; en
moeten wij derhalven UL; nochmael op het krachtighste vermaenen ons gedult dienaengaende niet
langer te willen misbruijcken; maer veel eer op middelen bedacht te wesen om
ons op d’eene of dandre wijse te voldoen; opdat wij bij ontstentenis of langer
uijtstel niet selfs genootsaeckt werden om tot Recouvere van onse
gerechticheijt, soodanige procedueren int werck te stellen die UL: lichtelyck
niet aengenaeme souden mogen wesen.
Wij kunnen wel
gelooven dat Uwe finantien mogelijck in geen Staet en sijn om alle
achterstallen te gelijck opte brengen; maer wij moeten ons oock seer
verwonderen dat UL: noeijt eenige de minste betaelinge daerop hebben gedaen; ja
selfs noeijt eenige voorslagen aan de hant gegeven om met een gedeelte te mogen
volstaen; waertoe wij des versocht sijnde mogelijck wel souden kunnen laeten
bewegen; indien het UL: anders ernst is,
om in redelijckheijt met ons een afkomste van dese saecke te maecken ten
welcken zijnde wij UE: geern occasie willen geven ; om door wedersijds
Gedeputeerdens daer over in conferentie te koomen op soodanigen bequaemen tijdt
en plaetse als UE: per missive aen ons sullen gelieven bekent te maecken
Waerop
Erentfeste
discrete voorsienige Heeren een spoedige
Antwoort te gemoet siende sullen UE: in de protectie Godes bevoolen laeten
Uwe goede
vrienden
Bailliu, Burgemrs Schepenen en Raeden der
Stadt Vlissingen
Uyter ordonnantie
van de selve
Gasper le Lion
In Vlissinge
Den 12 Maert 1695
Bovenaan het Clein Segel van de Stad
Arnemuijden met vermoedelijk het
jaartal 1700
Request van alle eijgenaers van hunne zoutkeeten
over een gesloten accoord
Geven
oodmoedelijk te kennen de ondergetekende persoonen alle eijgenaers van hunne
zoutkeeten staende t’ende den Havendijck
der stadt Middelburg in Zeeland hoe sij
supplianten met de respectieve hooftluijden oft regenten vant pannemansgilde
vande keeten staende op den dijk van Arnemuijden ben overeengekomen en
geaccordeert ( ingevolge vanden annexen contracte ) en daer toe benoodigt
hebbende U: Agtbare approbatie/ Soo keeren sij supplianten sigh tot U:Ed:
Agtbare oodmoedelijk versoekende dat U Agtbare het voorss aengegane en
gemaeckte accoord believen te approberen ende supplianten daervan in manquns/ ontbreken deses te
verleene acte in forma
Welk doende
Lourens de
Potter Floris Bedloo
Pieter Kappeijne
Albertus Macquet ? paraaf
De witzoutmaaten
soo heel als alf vaaten sullen werden geijkt en soo vervolgens alle jaare prompt op het stadhuijs tot Arnemuijden door
de regeeringe aldaer in presentis van deekens en beleeders vande pannebaasen
onder Arnemuijden.
De heele vaaten
sullen altijt berusten in een huijsken daartoe op den dijck te maken en noijt
moogen sijn in de magt van de zoutrafaneerders/raffineerders onder de stadt Middelburg aende havendijk.
Niemand anders
sal aende voorss keeten onder Middelb: mogen meeten met een heel vat als de
beeedigde meeters van Arnemuijden en haer werck gedaen hebbende sullen sij telkens tvoorss: vat moeten brengen int voorss;
huijsken en toesluijten en de sleutel wedreom overleveren aende deken van
d’arbeijders onder Arnemuijden op pene
van contrarie doende sal den soodanigen in veertien dagen niet mogen smakken.
De witzoutrafaneerders
op en ontrent den Havendijk sullen den coopman wie het soude mogen wesen geen
ander wit zout mogen leveren als met het
geheel vat door de voorss; meeters gemeten ten waar tot het quartier in een
schip en niet anders in soodanigen geval sullen sij door haer eijgen volk met
een half vat mogen laaten meeten dogh boven een quartier met een half vat
latende meten sal soodanigen pannebaas soo wel tot Arnemuijden als aen den
havendijck verbeuren tien schellingen Vls en soo vervolgens voor ijder vat tgeen
meerder wert gelevert tien schellingen ten behouve van de gemeene meeters den
armen van Middelburch en Arnemuijden ijder een derde welke boeten prom(p)t sullen werden betaelt al eer soodanigen pannebaas meerder zout sal mogen
afleveren.
Ook sullen de turftonnen
moeten werden gemaakt gelijck als aende keeten onder Arnemuijden welk tonnen
mede int voorn: huijsken sullen moeten berusten en sullen de keetbaasen onder
Middelburch en Arnemuijden geen andere turf mogen ontfangen als met de voorss
tonne en ook een beedigde tonder vande keeten onder Arnemuijden op de boet van
vijftigh guldens ijder schip d’een helft voor den armen tot Middelburch ende
dander helft aen den armen tot Arnemuijden mede prompt te betalen al eer
soodanigen pannebaas sijn werk sal mogen
werden gedaen .
Wanneer een schip
op zaate voor de keeten op den Havendijk is daar van sal door den pannebaas
kennisse werden gesonden aenden deeken tot Arnemuijden met welke kennisse en
niet eerder sal werden geconsidereert als oft de schepen op zaate onder
Arnemuijden lagen en sal den voorss: deeken
versurgen eene tonder oft twee meeters soo alst vereijscht opde beurte
gelijk altijt en vervolgens int gebruijk is aen de keeten onder Arnemuijden
waar voor den selven deen vande pannebaasen
opden Havendijk jaarlijx
Sal genieten een
pond Vlaems.
De meeters off
tonders ontboden sijnde en aende keeten
sijnde gekomen en souden werken te rugge gesonden werdende soo sal ijder voor wagten twee schellingen
betaelt werden.
De meeters sullen
de pannebaasen onder Middel: gehouden sijn prompt te bedienen en op aenklagte dat sij dronckig off haer
ergens anders te buijten gaen met den pannebaas off coopman qualijk t’ontmoeten
sullen deeken en beleeders deselve in soodanigen Censure
brengen als off het waer geschiet onder Arnemujden.
En sal door de
pannebaasen onder Middelb: aan deekens en beleeders vande panneeringe nu
betaelt werden vijffentwintich guldens en soo vervolgens van jaar tot jaar
prompt voor hunne moeijte.
Alsmede sal door
deselve pannebaasen jaarlijx aenden armen tot Arnemuijden van ijder zoutpanne
twee schellingen vls betaelt werden.
Alle oncosten ter
oirsake deses vallende tot laste vande pannebaasen onder Middelb:
Alle tgeen voorn:
sal voor altijt soo lange als de keeten sullen staen onverbrekelijk
standgrijpen bij de pannebaasen vande keeten alreets zijnde en die in tijt en
wijlen nog sullen werden gemaekt en sal soodanigen pannebaas die uijt desen
Contracte quame te scheijden int geheel off ten deele deselve sal verbeuren
vijffentwintich ponden Vlaems ten behouve vande gemeene neeringe den armen van
Middelburg en Arnemuijden ijder een derde onder onwillige condemnatie vanden
Hoogen Rade werdende tot dien eijnde bij desen onwederroupelijk geconsitueert
de twee oudste procureurs die dan voor den Hoogen Raade sullen postuleren
d’eene om de condemnatie te versoucken en d’ander om te consenteren.
En sal dese
moeten werden geapprobeert bij de regeringe van de steden Middelburgh en
Arnemuijden.
Verzoek in 1696 van Guillaume Jansz om vanwege
de dood van Carel Jacobsz gewesen grofzoutmeter in diens bediening diens
opvolger te mogen worden
1700 Aan de achb:
Heeren Bmrs Schepenen ende Raden der stad Arnemuijden in Zeelant
Geeft met schuldige
Eerbiedicheijt en respect te kennen
Huijbrecht Jansz hoe dat Laurens Steenbacker
Stadsbode deser stad van de meijninge is met der woon na Middelb: te
vertrecken waardoor desselfs platse comt open te vallen /.. dewijle hij
suppliant onder faveur van U:E: Achb: daer toe geerne ware gevordert; zoo keert
hij sig tot U:E: Achb: hem daar mede geliefdet te begiftigen geloovende met
alle subjectie en gehoorsaemheijt U:E: Achb: dienst te volbrengen en bevelen op te volgen t’welck doende
Zegel
R: van der Burcht
Circa 1700
Hieronder
klacht van een aantal lantsaten over de heffing van stadsimpost op bieren
Aende Achb:
Heeren Burchmrs
Schepenen en
Raden der Stad
Arnemuyden in
Zeelt.
Vertoonen met behoorl: respect Maximiliaen Cae.... en Isaacq Wanjoi en in
heuren naem alle de lantsaten en ingesetenen van Nieuwerkercke onder dese
Jurisdictie gelijck uijt donderteijkeninge deses klaarlijck blijckt hoe dat Zij
Supplianten sig ten hoochste vinden
beswaert inden impost vande bieren die zij moeten betaelen evenals de borgers
en Ingesetenen deser Stad daer nochtans alle Ingesetenen van deser Eijlande
buijten de steden van sulcken lasten worden gesuuvert en dewijle zij in alle
voorvallende saecken werden gerekent als lantsaten van deser Eijlande zoo in
tocht en wacht als arbeyden aenden lande Etc en niet als borgers deser Stede
zoo keren sij supplianten sig tot U:E: Achb: ootmoedelijck versoeckende dat zo dan zoo oock int eene ent
andere mocht gerekent worden als alle landzaten van desen Eijlande mitsgrs
jouisseren en genieten zodanige
voorrechten als zijlieden alle genieteten ? buijten de Steden onachgesien zij
onder der selver Iurisdictie comen te behooren by gevolge oock bevrijt mochte
zijn van Stadtsimposten op de bieren en int betaelen van Impositie als Lantsaten
mochten erkent werden en niet als borgers deser Stede , twelck doende
Hieronder zouden
19 handtekeningen of “mercken” van de landzaten moeten staan
Te raadplegen in
het origineel
In 1703 wordt de
magistraat van Arnemuiden versocht dat zo
spoedig mogelijk een bedrag van ruim 7
pond als restbedrag over 1702 moet worden voldaan op pene van .......omdat “ reeckeninge aande lande” moet worden
gedaan.
Hieronder een opvallend exempel van omkoping om in
het ambt van secretaris van Arnemuiden benoemd te worden na het overlijden van
Rogerus vander Burcht,
Meestal was men zo handig om dat “in het verborgen
te doen”
Waarschijnlijk
heeft men deze persoon aan de kaak willen stellen of een lesje willen
leren door deze brief te bewaren of de inhoud bekend te maken ?
1709
clein
segel IJsenbaart
Achtbare discrete
voorsienige Heeren
Burgemeesters
Schepenen ende Raden der Stede Arnemuijden in Zeelandt.
Geeft met alle
behoorlijcke reverencie en schuldige eerbiedicheijt te kennen Jacob van der
Leije hoe dat dhr Rogerus vander Burgt ( in sijn leven gewesen secr. Deser
stadt) is overleden ende alsoo de voorss stadt en U:Ed: achtbaarheden van
secretaris vacant sijnde ben ick ondergeschr: suppliant bedagt ende te rade
geworden mij in den voorss: dienst aan U: Ed: achtbaarheden ootmoedelijcken te
presenteren verhopende ende versouckende curieuselijcken U:Ed: achtbaarheden
haar gunstige reflectie op mijn persoon te sullen nemen ende mij met het
voorss; officie te begunstigen sal U:Ed: achtbaarheden tot erkentenisse ende
danckbaarheijt ten proffijtte van de Stadt vereeren met eene recognitie van een
hondert silvere ducatons ( mits tractement ontfangerien en verder emolumenten
sullen sijn en blijven niet min maar wel meer als ten tijde van den overledene)
mitsgaders bij aldien U:Ed: achtbaarheden goetvinden de vendue deser stadt (
uijterpagt sijnde) te brengen annex de secretaris plaats en den suppliant daar
insgelijcx mede te begunstigen , belooft den suppliant boven het gene voorss
nog eene somme van veertien pondt 3 schellingen 4 groten ( ten proffijte als
boven ) ende voorders U:E: achtbaarheden tot haar volle contentement ende met
behoorlijcke discretie en Onderdanigheijt ( als soo officie is vereijschende )
te gedragen.
T’Welck doende
etc
Blijve U: Ed:
achtbaarheden
Verpligten
Dienaer
Jacob vander
Leije
Hieronder
solliciteren op vacatures
Anno 1704 Aan de Achtbare Heeren Burcmrs etc
Jacob Keest ?
solliciteert naar de vacature vande stadtsbode. Hij woont niet in Arnemuiden,
maar wil daar zo spoedig mogelijk (hij noemt de maand mei ) daar gaan wonen bij
aanname.
Pieter Tijdgadt
wil na het vertrek van stadsbode Jacobus Miers hem opvolgen.
Ook Geleijn
Eduwaerse wil na het vertrek van Jacob Miers deze opvolgen.
Hieronder volgt een
voorbeeld van een zodanig request:
Aan de Achtbare
Heeren Burgemrs Schepenen en Raaden der Stadt Arnemuijden in Zeelant
Geeft met
schuldige onderdanigheijt en behoorlijck respect te kenne Geleijn Eduwaarse hoe
dat door het vertreck van jacobus Miers uwe Achtb: stadtsbode desselfs plaatse
vacant is , en gemerckt den suppliant grote genegenheijt heeft tot de selve
bedieninge, soo ist dat den selven hem keert
tot Uwe Achtbare ootmoediglijck versoeckende dat uwe Achtbaarheden den
suppliant met deselve bedieninge gelieve te begunstigen, beloove hem in sijn
ampt getrouwelijck te dragen , Soo dat hij hoopt hare Achtbare noijt reden te
geven om over hem in desen te moeten beklagen. Versoeckende hier van acte twelc
doende
Uwe Achtbare
ootmoedige
Dienaar.
Ook Anthonij Noom
solliciteert naar de vacature van stadsbode.
In 1704
solliciteert G.M. van Bergen naar het ambt van de overleden secretaris Rogier
van der Burgh
Een introductie van een “ taux” op het
ondertrouwen of trouwen etc.
Alsoo haar Ed:
Mo: D’heeren Staaten van Zeeland volgens resolutien vanden 13 decembris &
19 novembris 1703 hebben gelieven te
introducere een taux op het ondertrouwen of trouwe, idem een 100e
Penning over alle publijcquen verkoopingen van meubilen vrugten te velde
beesten hout en andere roerende goederen alsmede op schepen, schuijten en
jagten ’t eerste begonnen prima januarij 1704
en ‘Tander prima decembris 1703. Zoo dient dezen ten eijnden UE: nieet
en late eerstdaags uijtterlijck tegns den 6e aanstaande maand
Augustii alhier ter kamer in te brengen
de rekeningen van de voorz: middelen
over UE: stad en resort zullende bij
inobedientie aan dezen den onkosten ende bodeloonen van volgende bescrijvinge
tuwenlaste werden geextendeert. Waarmede wij UE: Gode bevelen. Inmiddels den 23
Julij 1705
Handtekening :
Adr: van ........
Ter ordonnantie
van die vanden
Rekencamer van
Zeeland
Handtek:
onleesbaar
Over
dienstbode carosse en wagengelt
“Ontfange wegens
hett dienstbode carosse & wagengelt” over 1702 & 1703 volgens extracten vande
Reekenkamer ter somma van ruim 8 pond vls eerstdaags aan de executeu in den
boedel van de Heer Ontfanger Generaal
vander Stringe ? saliger voldaan wordt
op pene van pond: ....... in
verwachtinge deses sal altoos sijn.
Mijne Heeren
Ue dienaar
Jan van
Beek .....
Mede executeur(s)
inden
Boedel vande secr
Joan
Van der Stringe
saliger
Middelbburg
den 11 : maart 1705
Hier volgt een gedrukte Ordonnantie van de Staten
van Zeeland van 18 januari 1706 m.b.t. hoge kosten van de oorlog en de nodige
belastingen
De Staten vanden
Lande ende Graeffelijckheyt van Zeelant / allen den genen die desen sullen sien
ofte hooren lesen/ Saluyt; doen te weten/ dat Wy: genootsaeckt werdende / by
continuatie van desen swaren Oorlogh/ sonderlinge tot support der kosten tot
het werven en overnemen van Crijs-volck/ en het vervallen der extraordinaris
Equipage/ voor de securiteyt van Onse goede Ingesetenen/ de defentie van Onse
lieve Vaderlant/ / dier verkregene vryheyt en Religie/ op de Onderdanen daer
toe te halen de noodige Schattingen; naer rijpe deliberatie/ hier over
gehouden/ hebben geconsenteert/ bewillicht en geordonneert/ soo als Wij
consenteren by desen/ dat/ over en tot laste vanden loopende Jare 1706/ soo
innen dese Provincie/ als in de Quartieren Axel/ Neusen en Biervliet/
mitsgaders Lillo en Liefkenshoeck/ by continuatie/ als over den voorleden jare
1705/ vier mael sal geheven werden eenen tweehondersten Penninck / over de
Goederen/ hier naer breeder gespecificeert; en namentlijck over de Landeryen/
die ten advenante van thien stuyvers yder Gemet/ generalijck/ en tot
voldoeninge vande voorss 20e Penninck/ vier mael/ met twee gulden
per gemet/ over den loopende Jare 106 sullen aengeslagen werden. De Oost-Indische Actien werden in desen 20e
Penninck belast tot vier tegens een/ invoegen dat een Origineele Capitael van
hondert guldens sal moeten betalen voor vier hondert guldens / en sulcks tot voldoeninge van desen 200e
Penninck/ vier mael/ van yder hondert ponden Vlaems Origineel Capitael/ 8
ponden Vlaems.
Vand Losse en
ongetauxeerde Goederen sal insgelijcx desen 200e Penninck vier mael
werden geheven/ en daer by gedaen/ voor Ampt en Beroep-gelt/ twee ponden
Vlaems eenmael/ endat naer de
Verhooginge soo als deselve twee Ponden Vlaems / volgens Resolutie vanden 24
September des Jaers 1703/ is geconsenteert en geintroduceert. De Obligatien en
Erf-renten/ staende tot laste vanden Lande/ Steden/ Oost-Indische Compagnie /
Dijckagien en andere Corporatien/ sullen desen 200 Penninck mede vier mael
betaelen/ende de Lijfrenten twee mael/ yder Obligatie/ Rente en Lijf-rente
gerekent naer sijn iuste Capitael ; des soo sal/ al het gene de voornoemde
Obligatien / Erf-en Lijf-renten/ over den Jare 1706/ in ’t geheel/to
voldoeninge van desen 200 Penninck/ vier mael sullen moeten betalen/ ’t effens
en gelijckelijck werden gekort en ingehouden vande Interseten en Renten/
verschenen t’sedert den laesten December dese jaers 1705/en ontfangen werdende.
Van de Actien op
de West-Indische Compagnie sal desen 200e Penninck alhier mede vier
mael werden geheven/ onder deselve proportie/ als de Obligatien op de Provincie
hier vooren aengeslagen zijn yder hondert gulden Origineele Capitael gereeckent
tot veertigh. Boven en behalven de Ordinaire Huysschattinge/ soo binne de
Steden als ten Platten Land/ sal noch gelijck somme/ voor extraordinaire
Huysschattinge/ en oversulcx dubbel/ voor den Jare 1706 moeten werden betaelt.
Gelijck oock de Thienden Molens / Gors en Dijckettingen over den Jare 1700 boven en behalven den Ordinairen Dobbelen Hondersten Penninck voor
Extraordinaris/ desen 200e Penninck vier mael sullen moeten betalen/
het gunt over de Thienden ten hondert bedraecht 14 pond Vlaems over de Molens 6 pond Vlaems en over de Gors
en Dijckettingen 16 pond Vlaems/ zijnde de helft van ‘tgene yder van die
specien in den Ordinairen obbelen Hondersten Penninck komt te bedragen Belangende de Termijnen waer naer de
betalinge deser geconsenteerde Middelen sal werden gedaen/ sal den 200e
Penninck over de landen moeten werden voldaen en betaelt zijn/ de eene helft
voor den 1e Juni en de andre helft voor den 1e November
1706 beyde naetskomende . De verdubbelde Huysschattinge soo Ordinair als
Extraordinair in twee termijnen het eerst op den 1e Mey en het
tweede voor den 1e September naestkomende Den Dobbelen Hondersten
Penninck van de Thiende MolensGorsen Dijckettingen met het extraordinaris sal
moeten betaelt en voldaen zijn voor den 1e October naestkomende. Den
200e Penninck vande Oost en West-Indische Actien mitsgaders van de
Losse en ongetauxeerde Goederen sal moeten voldaen en betaelt zijn voor den 1e
Augusti naestkomende Gelijck Wy mede
wders hebben geconsenteert en bewillight over en ten laste vande Jare 1706 om redenen/ in Ons voorich Placcaedt vanden 6
Martii 1694 breeder vermelt voor den tijt van twaelf maende op de gronden by
Onse Resolutie vanden 25e Februarii des Jaers 1694 breeder
aengehaelt de Gulden per gemet doenmaels tot een preuve extraordinair geconsenteert
over yder Gemet hemelbreete soo binne den Quartiere van de Provincie als het
Zeeuws Vlaenderen gelegen geheel ten laste van bruyckers die daer en
tegens voor gelijck tjt van een jaer
blijven ontheven van de Middelen dar by breeder geenumereert ingaende met den 1e
April 1706 en sullende expireren ultimo Martii aer aen volgende; en sal de
betalinge van dese Gulden noch blijven
gedaen voor deselve tijt onder reele en parate executie op de Bruyckers haer Meubilaire Goederen Beestialen en Vruchten
sonder dat de Landen van de Eygenaers daer vooren sullen mogen werden
geconvenieert alsoo de Middelen tot welckers remplacement dese gulden nu tot
een preuve noch blijft geintroduceert noyt op de Landerien der Eygenaers en is
geaffecteert geweest of nader op de minste realiteyt en en heeft gehadt en
voorts op de Termijnen en Comptoiren als die nu wert gevordert. Werdende by
desen over den loopende Jare 1706 by continuatie mede geconsenteert in den
Opheve van Hooft-gelt soo als het selve nu is geredresseert en onder den naem
van een Familie-gelt sal werden geintroduceert; de Impositien op het Coffy en
Thee-gelt/ den Ondertrouw met den Hondersten Penninck op de Verkoopingen der
Roerende Goederen; het Carosse Dienstbode en Wagen-gelt op de voorige Ordonnatien
daer van zijnde genomen ofte noch te nemen te vorderen over en tot laste vanden Jare 1706. En op dat
niemant van al ‘tgene voorschreven is eenige ignorantie soude mogen pretenderen
soo lasten en bevelen Wy dat desen Onsen Placcate niet alomme sal werden gepubliceert en geaffigeert
daerman gewoon is publicatie en affixie te doen maer ordonneren oock alle Onse
Officieren Justicieren en Magistraten de behulpsame en des noots de stercke
hant aen de executie van deselve in ’t generael
en van yder Middel daerinne vermelt in ‘tparticulier toe te brengen en
alle die het behoort daer toe te houden opdat door manquement van dien de Gemeene Saecke daer by in geen
groote verlegentheyt en kome te vervallen en Wy in soodanigen geval niet
genootsaeckt en mogen werden andere naerdruckelijck middelen van executie te
adhiberen alsoo aen de betalinge vande voorss Middelen ‘Lants behout en dienst
is dependerende. Aldus gedaen en geresolveert ter Vergaderinge van de Ed. Mog.
Heeren Staten van Zeelant in ‘Hoff aldaer
tot Middelburch den 18e januarii 1706