Stukken over het eigendom van het Mansfeldse Kerkhof

ZA Inventaris Gemeente Arnemuiden nr. 178

P.J. Feij

1638-1650

Inventarisnummer 178 : Stukken over o.a. het Mansfeldsche kerkhof.

In 1625 werd Breda belegerd door de Spanjaarden. Maurits en Frederik Hendrik probeerden tevergeefs met een “ontzettingsleger” de belegering ongedaan te maken. Soldaten onder commando van Mansfeld maakten o.a. deel uit van dat ontzettingsleger. Veel Mansfeldse soldaten werden door een “sieckte” aangetast in hun legerplaats Arnemuiden. Meer dan 200 van hen zijn ondanks de goede verzorging in de “kerck” en diverse huizen die als hospitaal werden ingericht, gestorven en op het Mansfeldse kerkhof begraven

Veel bijzonderheden over de geografische toestand van het gebied ten oosten van Arnemuiden voor 1625 kunt U aantreffen. In de rekeningen worden veel namen en beroepen genoemd.

Ook gangbare prijzen wat bieren, wijn, vlees , brood enz. worden aangegeven. Waarbij maten en gewicht worden genoemd. Vergelijking van prijzen van vroeger en nu is met de nodige terughoudendheid mogelijk.

Hieronder volgt een kladtranscriptie van de inhoud van de diverse stukken: brieven, getuigenissen, protesten, rekeningen enz. enz.

Op huyden desen Ven Julij 1638 compareerde voor Schepen der prochie ende heerlijckheijt van Capelle Bieselinge Intlant vander Goes naer genoempt den eersamen Jacob Adriaensz woonachtich binnen de voorss prochie van Capelle ende Inboorlinck van Nieuwerkercke onder de Iurisdictie der Stadt Arnemuijden ten versoucke van den Secretaris der voorss stadt vuijt den naem ende van wegen de Heeren Bailliu Burmrs Schepenen ende Raden der voorss stadt dat hij suppliant wel indachtich is als dat over den tijt van veertich jaren ende meer bij sijnen Heer vader den dijck ende gorsinge sijn goedt ende gebruicst met schapen ende andere beesten ende dat de Heeren indien tijt den voorss dijck ….. verpacht ende bij mijnen Heer ende dat gerustelijck ende vredelijck is gebruijckt tot de eerste crompte voorbij de springe ende steenen naer der Vere streckende daer een doorenboomken plachte te staen ofte noch staet den attestant ?is onbekent eijndende den voorss suppl hier mede sijn attestatie ter probatie vande Heeren Jan Aernoutsz ende Gillis Butsirael ? Schepen binnen de voorss heerlyckheijt ende gesaemptlijck onder onderteijckent ten dage als boven.

Handtekeningen + merk 1638.

Dit is tmack van Jan Aertsen

G Bul…….

5 juni 1643

Allen den genen die dess jegenwoordige sullen sien ofte hooren lesen Burchmrs ende Schepenen der Stadt Arnemuijden in Zeelant Saluijdt daer te weten dat op huijden datum deser voor ons gecomen ende persoonlijck gecompareert sijn Dheren Jan Ritsssen Burchmr Salomon de Backer ende Isack de Meij Schepenen der voorss stede midtsgrs Gerret van Dort ende Dirck Jansz mede geweest ? Schepen der voorss Stadt dewelcke van Joannis Woutermans als adiunct vander Tresorier deser stadt geproduceert sijnde om der waerheijdt gethuijgenise te geven-hebben verclaert gelijck sij doen midts desen op hunne Mannewaerheijt (erewoord) in plaetse van eede die sij altijt des versocht sijnde presenterende waerachtich te wesen te weten den voorn Burchmr Jan Ritsen Salomon de backer ende Isack de meij als dat sijlieden over eenige jaren geleden met wijllen dhr Corn Baeckelant als deen Burchmr der selver Stede gesamentlijck als Magistraet inde voorss stadtsbedieninge sijnde tot diversche reisn opt stadthuijs in vergaderinge sijnde harde woorden hebben gehoort tusschen de Magistraet ende de voorn Baeckelant wegens ? het gebruijck van het lant voor dess genoempt Neles Landt ende

III

nu het Manfelders kerckhoff gelegen aende Oostsijde der voorss stadt nevens ende ende anecx de vorn stadts haven ofte docke ( bijde voorn Baeckelant aengetrocken gelabeurt besaeijdt ende de vruchten van dien genoten) de welcken altoos tot Antwoorde gaf ende seide als ick mijn gelt hebbe dat de stadt aen mij ten achter is sal alsdan de stadt ende de haer ? contentement doen ende te vreden stellen maer eenige van tvoorss collegie met soedaenich seggen niet te vreden noch gecontenteert sijnde meer woorden daerover maeckende ende gegeerden dat hij redelijcke pacht betaelde ofte affstaen dede vant voorss landt is hij opgestaen ende stadthuijs afgegaen ende de voorss Gerret van Dort ende Dirck Jansz dat terwijlen sijlieden mede als Magistraet inde voorss stadts bedieninge waeren ende opt stadtshuijs dick ende menichmael hebben hooren vraegen tegen de voorn Baeckelant om de pacht vant voorn lant wat ? ende hoeveel hij daertoe maer en schcte te geven ende dat den selven Baeckelant altoos soo dickmael als daer af gesproken wiert is vant stadthuijs eijndigende sij deponenten hier mede hunne getuijgenisse verclaeren alle tgundt voorss ider in sijn regardt alsoo waerachtich te wesen ende ider selfs gehoort ende gesien te hebben dess

IV toirconden hebben mij Burchmrs ende Schepenen voorn, dess bij ons S……. doen onderteeckenen ende stadts segel hier onder opdrucken Actum den Xven Junij XVIcdrijentveertich

Accordeert met sijn Origenele Mij bekent

attestatie rakende het Mansvelders ……..

Extract vuijt de Resolutien van Wet en Raet der Burchtstadt Arnemuijden

Den 19 en October 1643

Burgemeesters schepenen ende Raden hebben goetgevonden het lant genaempt het Mansvelderskerckhoff dit iaer aen haer te houden ende van stadtswegen te laten laboreren ende tot desselfs profijte te laten besaijen waer toe gecommittert wert( om tot het selve alles tgene noodich is te besorggen als voor sijn eijgen tot profijte vande stadt) die burgemeester Marinus Duijvecot.

Extract vuijt des Tresoriers rekeninghe anno 1643 int capittel vande vuijtgeef van arbeijtsloon ende leveringe van materialen gesloten den 29 Maert 1643

Betaelt aende burgemr Marinus Duvecot over het ploegen saeijen ende terwe tot het Mansvelders kerckhoff bij ordonnantie-------------- IIII pond gr. Vls

De bovenstaende Extracten accorderen elck met haer origineel gedateert alsoo

Quod attestor civitatis Arnemuda secretaris.

VII

Attestaten ofte verklaringen rakende tMansvelders Kerkhof

VIII

Conditie ende voorwarden waerop B+R op huijden den IIIIen Junij 1644 openbarel. Met den stocke sullen presenteren ter vercoopen de vruchten te velde opt Mansvelders kerckhoff staende ende tsamen in banninge ? voor den naer genoemde tijt/

Inden eersten sal den cooper hebben den terwe opt voorn lant staende gelijck oock den selven tarwe sal sijn ende leggen tot laste van den cooper soo haest den slach sal gegeven sijn/

Item soo sal den cooper mede in baninge/baminge ?hebben het voorn lant voor den tijt van seven ofte negen jaren ingaende met catarina deses jaere vierenveertich onder conditie ingevalle de Heeren van Middelb. Geraden vonden den houwer mede te doen diepen vande sluijsen ende tdiep sal doen pacht als dan comen te eijndigen sulcx aen wedersijts ontslagen sullen sijn/

N.B. De bovenstaande alinea is doorgehaald

Alsoo gecommen is tot kennisse van Burchmrs +Schepenen ende Raedt der stadt Middelb in Zeelant dat Regenten van Arnemuijden haer onderstaen hebben te verhuijren ende verpachten aen eenen Lauwrens Block woonende tot Arnemuijden seecker stuck lants genaempt het Mansfelsche Kerckhoff mitsgaders den havendijck liggende ende streckende respectivelijck benevens ende langs de houwers de voorss stadt Middelb toecommende ende consequentelijcken daer door usurpeeren het gebruijck ende besit van beijde sonder daer toe in het minsts gerecht te wesen oft oijt voor desen geweest te hebben oock niet inde possessie van dier- nemaer ter contrarien dheeren t’gecaurieren vande voorss stadt Middelb van allen tijden soo inden eijgendom als besit van het voorss landt ende kaeijdijck sijn geweest soo hebben degemelte Heeren B+S+R mij Abraham de Smit openbaer notaris bij de hove provincial van Hollant Zeelandt ende West Vrieslant- geadmitteert ende binnen Middelb voorn resideerende versocht in persoone te transporteren aende voorss Regenten binnen Arnemuijden ende de selve versoeckende dat sijlieden promptelijck sullen hebben te desisteeren ende affstandt van alles dier te doen ende bij gebreke weijgeringe ofte Refuijs van dier dat ick notaris jegens de voorss regenten van Arnemuijden wel hoochelijcken soude protesteren van alle costen schaden ende Intresten ende daer bij de voorss Stadt Middelb alreede geleden ende noch te lijden de selve denunchieren ende dat gemelte B+S+R van Middelb tot conservatie van hun goet recht sulcke middelen sullen bij de handt nemen als haere Eerw: sullen bevinden te behooren versouckende de voorss Heeren van Middelb hier van acte Omme hun te dienen ende volgens ende soo sulcx behooren sal/

Ingevolge van welcke versoeck soo hebbe ick notaris bovengenoempt op den negenden dack der maent Julij 1644 mij gevonden binnen Arnemuijden voornt op het raethuijs alwaer vergadert waren den Bailliu Regier ende Burchmrs ende secretaris aldaer ende hebbe hunl tbovenst versouck bij lectuijre gedaen daer op mij bij Mr Niclaes Beverwijck Bailliu vuijten naeme van tselve collegie waert gantwoort wij verstaen eijgenaers van het Landt te sijn ende soo de Heeren van Middelb ons dienaengaende willen inquieteren wij sullen ons deffenderen ende daer naer door een van de Burchmrs de Heeren van Middelb moesten bewjsen dat sij eijgenaedrs van t’oorn. Landt sijn Ende dat het selve hun toecompt mits welcken soo hebbe ick notaris geprotesteert volgende den bovenst protese ende relatere dit te weten mijn wedervoren datum ut supra

Vuijtgegeven voor copie

Abraham de Smit Notaris

Juli 1644

Onderstaende 5 alinea’s behoren aan een hiervoorstaand stuk

Den cooper ende huerder sullen de cooppenn vanden terwe betaelen in handen vanden vendumr op sulcke conditien als hem is voorgelesen/

Ende sal den haren pacht telcken presies als die vervallen sijn betaelen in handen vande tresorer als sijnde

Den pachter sal taccoort onderteeckent in weete ? van de burgmrs stellen twee suffisante borgen voor sijnen pachte.

N.B. De 2 vorige alinea’s zijn doorgestreept

Den cooper sal onvermindert den vendumr recht aende stadt in plaetse vande IIIIgroten te ponde betaelen acht grooten te ponden/

Item sal noch onvermindert sijnen beloofde pacht penn betalen een schelling te ponde ter ransoenpenn in maniere als van alle ander stadt pacht worden betaelt

De vorige alinea is doorgestreept

XII

Extract tot de arrestrolle der stadt Middelb in Seelant folio …..recto

Jan Louws Onderdijck gearresteert ende dijt in cas van guarant sou Pieter Marinus Duijvecot hem seggende vedumr te Arnemuijden ende aldaer woonende op des stadts Middelb. Dijck ged: Omme gecondt te worden te moeten comen ten beschudde van soodanich arest als bij d’heeren Thesaurier dess stadt Middelb opden personn vande gearesteerde alhier is gedaen ter oorsaecke ende om vande gearesteerde te hebben betalinge van soodanige vruchten als vanden verleden oogst gewassen sijn geweest op seker stuck lants gelegen binnen Arnemuijden voornt genaempt het Mansfeelts kerckhof ende bij den gearesteerden gecocht dienvolgende mede gecondemneert te worden den eijs te moeten voorijden ? midtsgaders costeloos ende schadeloos indemniseren jegens den voorn areste ende den eijsch ende de conclusie die de gemelte heeren Thesauriers ten laste vande gearesteerde hebben gedaen ende genomen makende eijsch van costen van desen processe.

Idem arestant ende dyts cont Piter Marinis Duijvecot soo hij hem qualificeert ged: actum den 4 Novembris XVIc vierenveertich

Onderstont

Concordat colatione facta

Serooskercke

Accordeert mettet voorss extract

.. Van Swieten

XIV + XXIV

Copie.

Compareerde voor B+S der stadt Arnemuijden Salomon de Backer oude schepen ende inwoonder der selver stede ende verclaert met solemnelen eedt hem bij de voorn regenten afgenomen te worden ter instantie Van Dirck van Delen tresorier der stadt voorn hem noch wel indachtich te sijn dat eer den dijck vanden Orangien polder geleijt wierd ter plaetse daer nu den voorn dijck leijt enen sluijs en houwer is geweest dienende tot de docke van Arnemuijden ( die streckte van de steenen ofte limijtscheijding tusschen der Veer ende Arnemuijden voornt) totte voorn sluijse aldaer geleijt om dehaven van Arnemuijden daer mee te schuijren die doen ter tijt neffens die Oosterpunt vant wachthuijs sijn mont oft ingang ? hadde Is mede hem comparant wel kennelick dat ten tijde die voorss docke gegraven wierd de resterende aerde die na tmaecken vant buijtendijcxken vanden docke overschoot wegens die van Arnemuijden is gebracht op erve tegenwoordich geheeten het Mansvelders kerckhoff/

Ende terwijl hij comparant als schepen de stadt heeft gedient heeft neffens Johan Ritssen ende Isack de Meij ende andere verscheijdemalen den burgemr Cornelis Baeckelant die tselve lant onder pretext van sijn tachterheijt aende stadt onder hem geslagen hadde aengemaent om de sadt Arnemuijden cotentement dienaengaende te doen die dan altijt seijde dattet enen cleijnicheijt was dat hij dat stucke lants gebruijckte voor den interest van sijn gelt bij hem als tresorier aende stadt verschoten seggende daer van betaelt sijnde die stadt te sullen voldoen ende de Heeren daerenboven eens scaeij ? te sullen tracteren:

Seijt vorder dat eer daerd tselve lant soo verhoocht hadde een huijsken daer op stont alwaer bij toelating vande Magistraet van Arnemuijden seecker vrouwpersoon gewoont heeft in de wandeling Neel Grootscheets genaemt die de schippers inde Arnem: haven leggende met wasschen ende anders ten dienste was ende dattet int jaer 1625 ten tijde vande Belegering van Breda deur begraving vande Mansvelders binnen Arnem: leggende den naem van Mansvelders Kerckhoff heeft gecregen Aldus gedaen ende gepasseert ten overstaen van burgemr Ritssen ende Anth. Weijts schepen op donderdag den 1 december 1644

2 Gevende voor redenen van wetenschap dat hij comparant binnen Arnemuijden is gewonnen ende geboren ende tsedert altijt daer heeft gewoont oock dat hij een iongen sijnde dickmael opt voorss stuckie lant is gaen speulen ende in stadtsdienst naderhand comende die voorss aenmaning aen Baeckelant heeft helpen doen.

1.Welck kerckhoff ten tijde de houwers van die van Middelb. Mette subsidie van Arnemuijden gemaeckt wierden met een dam oft kaeijdijck aende dijck van de Orangie polder gehecht was ende doenmaels totten ? gedeelte vande houwers toe werden deurgesteeken ende opt voorss stuck lants gesmeeten ? wierd/

Salomon de Backer 1644

Compareerde voor Burgemrs der burgstad Arnemuijden Theodorus van Delen Thesaurier der selver stede ende verclaerde inder besten forme ende maniere hem doenlick sijnde gelast ende machtich gemaeckt te hebben Sr Jacob van der Goes procureur voor den Hoove Provinciael ende den Hoogen Rade in Hollandt omme vut sijn comparant name in sijne voorss qualiteijt te occuperen in alle soodanige saecken de stadt Arnemuijden concernerende als tegenwoordich voor den Hoove Provinciael ofte den Hoogen Rade hangende sijn ofte namals soude mogen devolveren tsij in cas van maintenue tegen die van Middelburgh ofte particulierlick tegen Johan vanden Helm ende alle andere hoe die genoemt ofte waerse gestaen souden mogen wesen de termijnen van rechten in die saecken waer te nemen een ofte meer te substitueren de saecken ter definitive toe te vervolgen sententie te hooren pronunceren de selve te acquiesceren ofte daer van te provoceren t’appel te prosequeren alles soo sijnen goeden raet toedagen sal ende voorts alles te doen als een goet ende getrouw procureur toecomt/ Beloovende voor goet vast ende van waerden te sullen houden ende doen houden altgene bij den voorn geconstitueerden wt crachte deses sal wesen verricht onder verband als naer rechten/ Actum op Arnemuijden present Johan Ritszen ende Nicolaes Warnier regerende burgemrs ende tot naerder bevesting stadts dagelycx zegel neffens de onderteeckening van onsen Secretaris hier op gedruckt den 29 November 1644

Mij present

L van Swieten

XVI

Wij Burgemrs +S+R der burchstadt Arnemuijden authoriseren ende maken machtich den procureur Jacob vander Goes mitsdesen omme wtten name van W+R deser stede te occuperen inde saeck van Jan Leunisz Onderdijck wegens de Heeren Tresoriers van Middelburg binnen der selver stede gearresteert tot betaelen van soodanige vendupenningen als hij in qualiteijt als cooper vande veldvruchten vant Mansvelders kerckhoff aende Tresorier deser stede heeft betaelt ende oversulcx aldaer te intervenieren soo voor den voorn Onderdijck als Pieter Duijvecot onsen Vendumeester wegens den voorn Onderdijck aldaer in guarand geroepen /Ende selver instantie exceptie declaratoir incompetentie et litispendentio voor den

Hove van Hollant ende Zeelant te proponeren ende daer bij te persisteren ende in cas van reiectie vandien te appelleren ofte dienonvermindert ten principalen te antwoorden ende in cas van beswaernis vande definitive te appelleren ofte deselve te acquiesceren alles soo sijnen goeden raet gedragen sal/ Alle terminen ? van rechten in dese ende ander saecken den stadt Arnemuijden raeckende , gerequireert waer te nemen / Belovende voor goet vast ende van waerde te sullen houden alt gene bijden voorn procureur vander Goes wt crachte deses sal wesen gedaen onder verband als naer rechte/

Actum binnen der stadt Arnemuijden voornt ende in teecken der waerheijt neffens de onderteeckening van onsen secretaris met het ordinaris segel der selver stede bevesticht den 2 Februarij 1645/

XVII

Deze bladzijde hoort in dit inventarisnr.niet thuis .

Alsoo te vergeeffs goede Armmeesters worden besorgt tensij de opperhoede vandien een vigilant ende getrouw boeckhouder bevolen sij/ Soo is bij W+R goetgevonden een bequaem persoon totttet voorss boechouderschap te committeren gelijck de selve weering van alle vordere inconvenienten naert exempel vande naburige steden gecommitteert hebben ende committeren mitsdesen dheer Theodorus van Delen outburgmr ende tresorier deser stede als tselve ampt voor desen loffelijck bedient hebbende ende dat deser eenstemmlick vande kerckenraet daertoe beropen sijnde met expresse last omme tachterstel vanden gew. boeckhouder Inneville ? opt spoedichste in te vorderen ende te besoignen datte Armen geen schade come te lijden ende wort de secretaris gelast hier van extract ter Consistorie te leveren opdatte Armmeesters hen daer na mogen reguleren/

XVIII

Inventaris van de stucken enz.

Meij 1650

Compareert Carel Verstraten out 78 iaren Jop laes out 77 iaren ende Steven Stevensz out 56 iaren alle drie poorters ende rechtze ? groff ende witte soutmeters vande keetnering tot Arnemuijden altijt daer gewoont hebbende ende hebben ten versoecke vanden tresorier derselver stede opden eedt int aengaenhaerder bedieninge gedaen vercl ende gedeposeren ?. dat haer wel indachtich is dat inde vijftich iaer geleden soo men wtte Veerse Poort quam een bleeck oft leechte is geweest daer de ballasters lagen achter dewelcke int oosten was een hooch stuck lants vrij vande hogge vloet dat Barent Doggersz oft Barent de Poep ende sijn vrouw Neelemoer bij de Magistraet van Arnemuijden voor haer leven lanck vergunt was die een hooch huijs daerop hadden dienende de schippers tot een baecken/ Benoorden welck stuck lants waren leege schorren waer overmen na tvoorss stuck lants toeginck Ende soo naderhand tvoorss havenken vande leggers vergroot wierd tot berging vande groote schepen is tvoorss stuck lants deur de wtgedolven aerde van nieuwe haven ofte docke merckelick vergroot ende verhoocht is geweest den Orangien polder daerna bedijckt sijnde ist tselve stuck lants vande voorn polder affgedolven ende de mont vande docke toegedamt sijnde is de selve docke mede gebruijckt als een gedeelte van de houwers tot vervang vant water /Ende is hen wel kennelick dat tselve lant gelijckt begroeijt was/ Soo voor als na de selve affdelving ende mede na de begraving vande Mansvelders tot Arnemuijden gestorven greet ende bevreijt is door Corn Adriaen Lixe ende sijne soon Adriaen Corn Lixe als pachters van Arnemuijden/

Aldus gedaen ende gepasseert ten overstaenvande burgemr Jan Ritssen ende Corn Pietersz Coeman schepen der selver stede op Saterdach den 17 december 1644

Hieronder Merken en Handtekeningen

XXI

Op huijden den vierentwintichsten december XVIc vierenveertich compareerde voor mij Philips den Dach openbaer notaris bij den hove provinciael van Hollant geadmitteert tot Middelburch in Zeelant residerende Ende present een van de getuigen naergenoempt Jobken Barents weduwe wijlen Hendrick Maertensz woonende binnen deser stadt Middelburch out ontrent LVII jaren ende heeft bij hare vrouwe waerheijt in plaetse vande eede die sij des noot sijnde presenteerde te doen ten versoucke van den Thresorier van Arnemuijden verclaert gedeposeert dat ontrent vijftich Jaren geleden haer vader Barent Corn Roeper van Arnemuijden gelijck sijn schoonvader Cornelis den Roeper ende Neeltgen haer moeder met haer huijsgesin deur toelating ende vergunning vande magistraet van Arnemuijden gewoont hebben op seker stuck lants ofte weije na haere voorn moeder moeder genemt Neelemoers lant liggende buijten de Veerse Poorte van Arnemuijden aende haven aldaer namaels genoempt t’mansvelders kerckhof secht haer wel te heugen dattet voorn stuck lants veel grooter was dan nu als wel ses groote hoopen houts seffens daer op hebbende gesien staen ten tyde van hare voorn ouders van mutsaert ende ander hout datte drummelaers daer brachten twelck haer moeder somwijlen voorde schippers vercochte achter twelck stuck lants beoosten den strant was (daer haer moeder garnael croo ??) ende voorts diepte ende benoorden nade sluijs schorre / Verclaert wijders haer moeder dicwils te hebben hooren seggen dat haren man bij toelatinge van de magistraet van Arnemuijden opt selve lant een huijs gebouwet hadde voor hem en sijn vrouwes leven ende dat haer wel voorstaet dat na haers moeders doot t’huijs bijde armmeesters van Arnemuijden affgebroocken is ende dat sij comparante mette penninghen vande matrialen procederende (bedragende onder de dertich pondt) opgebracht is/ Gevende voor reden van wetenschap datse haer moeder dickwils de voorss vergunning vande magistraet van Arnemuijden aen anderen mede heeft hooren verhalen ende tot dien eijnde een brieff van perckment diese vuijtte lade van een groote kiste haelden sien verthoonen daer bij vougende ick hebbe nu wel een huijs maer mijn kinders sullent moeten misschen secht noch datse met een schuijtjen over de haven voeren off over de sluijs vant houwerken nae huijs gingen/ Al twelck sij seght te beter onthouden te hebben ( haer coelsie ? ten tyde van haer ouders overlijden noch jonck was) vermits sij noch eenige jaren daerna te Arnemuijden heeft gewoont ende haren broeder Corn Barents (die ouder was) altselve meermalen heeft hooren bevestighen/ Eindigende hiermede hare verclaringe presenterende de selve des noots ende versocht sijnde met eede te confirmeren aldus gedaen ende gepasseert binnen Middelburch ten huijse vande comparante ter presentie van Abraham vande Broecke glaesmaker ende Joseph Andrewes ? als getuijgen hiertoe versocht ende gebeden /Die de minute de benevens de comparante ende mij notaris hebben onderteeckent ten dage maende ende jaere als boven/

Mij present

Philips den Dach Notaris (handtekening) present ….

1644 12/24

XXVII

Op huijden den dertichsten dach dre maent Augusti des jaars XVIc ende vijfen viertich compareerde voor mij Thomas Morris Openbaer Notaris bij den Hove Provinciael van Hollandt Zelant ende Westfrieslandt g’admitteert binnen der stadt Vlissinge residerende ter praesentie vande daergenoemde getuijgen d’eersame Anthonii Wissche inwoonende borger alhier/ gewesen schipper op Londen out ontrent achtentsestich iaeren soon van Joos Wissche van een iaer over gecommen sijnde tot Arnemuijden ende aldaer tot sijn achthien iaeren toe gewoont hebbende / De welcke omme der waarheijt getuijgenisse te geven aengaende de saecke naer beschreven daertoe versocht van wegen d’heeren Regierders der stede Arnemuijden voorss verclaerde op den eedt aen aen dese stadt voorss t’schippers Gilde alhier gedaen hem wel indachtich ende bekent te sijn/ Dat hij een iongen van acht a negen iaer ende ouder sijnde aende Oosthaven van Arnemuijden voorss met een hoope kinderen heeft helpen wercken met mandjens ’t slick , darrinck ende kleij helpen diepen en wtdragen soo tot beswaringe vanden Veersendijck (daer doenmaels alle tije t vloetwater

N.B. in de marge staat geschreven: 1585 en 1590

XXVIII

Tegen quam) als aende oostsijde wesende ‘tstrand van Arnemuijden voorss. Daer nu t’Mansvelders kerckhof is ende wel te weeten datter twee spitten onder den darrinck deurt spier ? wtgedolven sijn ende dat hij comp daechs vijff grooten verdiende ende sijn halve susters seven groote ende de scheuiers mette kruijwagenjens thien stuijvers ende dat hare meesters haer arbeijtsloon ende gelt ontfingen vande thesauriers ende Burghmrs van Arnemuijden voorss ende verclarende mede wel te weeten datter aent dijckjen (dat doen ‘tvlacke strant vant haventie separeerde) veel slick gebracht wierd om te hoogen ende dat daerna deur de Heeren van Arnemuijden voorss vergunt wiert aen aen Neel geseijt groote Scheet d’erve om een houtten huijsken op te setten met stroo gedeckt/ die ’t volck over de haven plachte te setten: Alsmede dat opt strant doenmaels heel vlack sijnde de mossels plachten geraept te worden zijnde de Lemmer doen noch heel sacht ende dat hij een lange wijle daerna seven groote s’daechs heeft gewonnen int slechten ende vereffenen vanden havendijck van Middelborgh Sluijtende hiermede sijne verclarige met praesentatie van eede des noot Gedaen tot Vlissingen voorss ter praesentie van dhr Leonard B(W)outesteijn Fiscael van Hare Ho: Mog: Vloot ende Pr. Jacobsz gewesen Cap. Van ’t schip Bonaventura als getuijgen hiertoe versocht/ De minute is geteeckent/

Ita dico

Handtekeningen Thomas Morris

I

Rekeninge Bewijs ende Reliqua dewelcke Jacob Reijnouts ende Lenaert Teerlinck sijn doende aende eerwaarde broederen des kerckenraets mitsgaders de eerwaerde Magistraet der stadt Arnemuyden ^ als opperhoofden vande armen ende gasthuse overgebrocht bijde rendanten in desen genomineert aen Burgmrs Schepenen ende Raeden namentlijck …………. Willem Michielsz burchmrs Vincent van Onderdonck Corn Jacobsz Adriaen Baeckelant Jan Teerlinck Charel Houweel Adriaen Corn schepenen Thomas Cornelisz Salomon de Backer ende Mr Jacobus de Bruijn Raeden als oppervoogden van het gasthuijs ende gemeene armen ende de voorss broederen des kercken Mr Jacobus van hecke Mr Pieter Lodowijcx ministers deser stadt ende den voorn Michielsz Vincent van Onderdonck Jan Teerlinck als ouderlinghen Salomon de Backer ende Geeraerdt van Dort diakenen opden 15en Februarij 1630

Pnt Mr Wouter Buijs dienaer te Middelburch hiertoe versocht als kennisse van saecken hebben

In margine : neempt wel ende wordt voor goet aengenomen vandese ende naergeleghen parthijen

^ aengaende den ontfanck ende administratie diesijluijden gehadt hebben over ende van wegen de penningen van de sieke Mansveltsche Soldaten haer bijde Ed: Heeren Staten toegeleijt tot onderhoudinge der selver Ende alhier tot Arnemuijden gelegen hebbende in Martie ende April 1625 ende dit alles onder behoorlijcke protestatie als naer stijll van recht als volcht:

Inden eersten ontfangen vande Comys Cooren

Over de vijff stuijvers par hooft Pond 996 : 15: 3

Item ontfangen over teergelt ende Logijst

Gelt vande Officieren Pond 77 : 4 : 9

Item alsnoch ontfangen van de resterende twee

Stuijvers tot voldoeninge van de seve stuijvers

Per hooft Pond 397 : 7 : 5

Item ontfangen voor de rek. van den Timmerman Pond 65 : 0 : 0

Item ontfangen voor de assistenten ende

Dienaers vande sieke Pond 71 : 13 : 4

Item ontfangen voort schoonmaken vande kerck Pond 41 : 0 : 0

Item ontfangen voort voeren ende begraven

Vande zieke ende doode Pond 33 : 16 : 6

Summa lateris Pond 1682 : 17 : 3

II

Item ontfangen voort schoonmaken van de huisen Pond 40 : 0 : 0

Item ontfanghen voor den Chirurgijn Jacob

De Bruijne ende Prinken Cents Pond 22 : 10 : 0

Item ontfangen van de secretaris Pieter

Cannoije wi de Mansveltsche servitie

Tot vervallinge van de gemeen oncosten

Int vervolgen vande Mansfeltsche penningen Pond 35 : 0 : 8

Pond 98 : 10 : 8.

Soodat den ontfanck in alles compt te bedragen

Over het Capitael de sommem van Pond 1781 : 7 : 11

Anderen ontfanck ende is van croijsen

Van vuijtgesette penningen tot profijte

Van den armen

Item opden 3 november 1627 sijn wtgestelt op Intrest vier

hondert ponden welcke hebben geloopen tot den 3 februarij

1630 Tegen vijf ten honderde Soo comt hier voor Intrest

over twee Jaer ende drije maenden de somme van

Pond 45 : 0 : 0

In margine staat: neempt wel ende compt over met den

tijdt van dese ende geleghen parthijen

Item alsoo opden 6 Januarij 1628 sijn wtgestelt op

Intrest twee hondert zesthien ponden

Darthien schellingen vier grvls soo compt hier voor

Intrest tot 6^e Januarij 1630 Sijnde twee jaeren tegen

Vijffve ten honderde de somme van Pond 21 : 13: 4

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Soodat het Capitael met den Intrest soomen

Compt te bedragen de somme van Pond 1848: 1 : 3

III

Hiertegen moet in Betalinge verstrecken als

Hier naer volcht

Adij: anno Domini 8 maart

Inden eersten betaelt aen den beenhouwer

Tot Salomon de backer over 77 ½ pond vlees

A 9 groten het pont compt Pond 2: 18 : 1 ½

Item betaelt voor 49 stoopen secke( een soort wijn)

a 16 stuij den stoop comt met het halff ocxhooft Pond 6: 15 : 8

Item betaelt voor twee sacken gort Pond 2: 0 : 0

10 maert:

Betaelt aende beenhouwer tot Salomon

De Backer over 76 ½ pond schapevlees

a 11 gr per pond Pond 2 : 2 : 7 1/2

Item betaelt aende poortier tot Middelb. Pond 0 : 0 : 10

12 dito:

Item betaelt aen Jan Huibrechtsz beenhouwer

over 276 ponden vlees a 7 ½ groote pond Pond 8 : 12 : 6

Item betaelt aen Jan Huijbrechts over

72 pond schapevlees a 8 gr Pond 1 : 8 : 0

Betaelt voor de vracht Pond 0 : 0 : 10

Item betaelt voor sleepgelt van vlees en wijn Pond 0 : 0 : 10

17 dito

Item betaelt aende arbeijders van het bier

Over te huissen voor de wechgaende soldaten Pond 0 : 10 : 0

Item betaelt voort vlees aende schuijte te

bringen ende voort voeren tsamen Pond 0 : 4 : 4

Item gegeven aen Mayken Barthels om melck te

Coopen Pond 1 : 0 : 0

Item betaelt voor gelt van vlees Pond 0 : 1 : 4

Item betaelt voort voeren van wijn ende vlees Pond 0 : 4 : 2

23 dito

Noch gegeven aen Maycken Barthels om melck

Ende anders Pond 1: 0 : 0

24 dito

Item betaelt voor vrachtgelt Pond 0 : 1 : 10

Item noch aen Maijken Bartels melck ende anders Pond 1 : 0 : 0

Item betaelt voor de vracht van 20 picktonnen Pond 0 : 5: 0

5 april

gegeven aen de dochter van Maijken Barthels

om melck ende anders te coopen Pond 1: 0 : 0

Item betaelt voor vracht van vlees en wijn Pond 0 : 2 : 6

9 dito

gegeven aen Maijken Barttels om melck te coopen Pond 1 : 0 : 0

Item noch betaelt voor vlees van Middelb

Te bringen Pond 0 : 1 : 4

Item betaelt voort slepen vande tartonnen Pond 0 : 1 : 4

Bij specificatie

Item betaelt aen Maijken Bartels over gelt dat sij

Verschote hadde tot behouf van de siecke Pond 1 : 14 : 2

Per quitancie

Item betaelt aen Corn Claes Elfsdijck voor de 30 picktonnen Pond 1 : 10 : 0

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Somma lateris Pond 35 : 5 : 5

Item bedtaelt voor een piloot voor drije gearresteerde schepen

Doort J. Fransche gadt te bringen om siecken wech te voeren Pond 0 : 8 :4

Item betaelt aende soldaten van Ratelyff ?? voor de siecke te

Leeden na de schepen Pond 0 : 1 :8

Item betaelt aen Josynne Macx voort

Bewaren van een craemvrou Pond 0 : 13 : 0

Item betaelt aen de soldaten van Ratelyff

Voort dragen ende leeden van ziecke

Wt de kercke ende Rotterdam (een huis) Pond 0 :5 : 0

Item betaelt aen een drimmelaers man

V oor een schip met ziecke doort gat te bringen Pond 0 : 1 :4

Item gegeven opden 7 april aen eenige siecke soldaten

die tot Middelb waren ende gereet om wech te varen Pond 0 : 4 : 8

Item betaelt aen Daneel Baets ende Jeems/Jans Roet

Voort begraven van over de twee hondert dooden Pond 1 : 13 : 4

Bij specificatie ende quitantie

Item betaelt aen Adriaen Bakelant voor toeslaen

Van eenige huisen die bij de Mansfeldres

Ontramponeert waren Pond 1 : 14 : 4

Somma lateris Pond 5 : 1 : 8

Item betaelt aende mans ende vrouwen vort wacken ende vande kercke bedienen vande ziecke alsvolcht

Inden eersten betaelt aen eenen Vlaminck tot Wouter

De Wevers voor dat hij gewaeckt hadde inde kercke

ende de siecke bedient van eten Pond 0 : 10 : 0

Item betaelt aen Sander den diender over

16 dagen dienst a 15 stuijvers ende 10 nachten

a 10 stuijvers Pond 2 : 16 : 8

Item betaelt aen Zadriaenken Pieters 15 dagen

a 15 stuijvers daechs Pond 1 : 15 : 6

Item betaelt aen Coryn Pieters over 40 dagen

Dienst a 15 stu sdaechs compt Pond 5 : 0 : 0

Item betaelt aen Moijsij over 36 dagen

Dienst a 15 stuijvers compt Pond 4 : 10 : 0

Item betaelt aen Martijnna Pier Coes

Over 16 dagen dienst a 15 stuijvers daechs Pond 2 : 0 : 0

Item betaelt aen Tanne Speelmans over

24 dagen dienst a 15 stu daechs compt Pond 3 : 7 : 6

Somma lateris Pond 20 - 1 - 8

Item betaelt aen Tanne Reijniers over

14 dagen dienst a 15 stuijvers Pond 1 : 15 : 0

Item betaelt aen Adriaen Jacobsz

Over 32 dagen dienst en zijn huisvrou

Tsamen Pond 4 : 0 : 0

Neelken Pieter Aerts over 9 dagen

Dienst a 15 stuijvers Pond 1 : 2 : 6

Item betaelt aen Joris Trotter ende

Sijn huisvrouw over dienst bij haer

Beyden gedaen 19 dagen a 15 stuijvers

Ende zesthien nachten gewaeckt

A 10 stu compt Pond 3 : 14 : 2

Item betaelt aen Aelken Frans over

9 dagen dienst a 15 stuijvers Pond 1 : 2 : 6

Item betaelt aen de dochter van

Aelken Frans over 16 dagen dienst a 15 stuij Pond 2 : 0 :0

Item betaelt aen Jan de Cock over

21 dagen dienst a 15 stuijvers ende

16 nachten wakens a thien stuijvers Pond 3 : 19 : 2

Somma lateris pond 17 - 13 9

VII

Item betaelt aen Jan Aldersz over 22 dagen

dienst a 15 stuijvers ende 22 nachten wakens

a 10 stuijvers compt Pond 4 :11 : 8

Item betaelt aen Matheus de Clerck

Over 16 dagen dienst a 15 stuijvers

Comt Pond 2 : 0 : 0

Item betaelt aen Lieven de Meulemeester

Over 15 nachten wakens a 10 stuijvers

Ende eenen dach geholpen aen de siecke tsamen Pond 1 : 7 : 6

Item betaelt aen Guillaume de Coster over

11 nachten wakens a 10 stuijvers

endse aen sijn huisvrou over 14 dagen dienst

a 15 stuijvers tsamen Pond 2: 13 : 4

Item betaelt aen Crieckaert over 5 nachten

Wakens a 10 stuijvers comt Pond 0 : 8 : 4

Item betaelt aen Lowijs de Koster over 29 dagen

dienst met sijn huisvrou a 15 stu ende 12 nachten

wakens a 10 stuijvers Pond 4 : 12 : 6

comt samen

Item betaelt aen Jaspar Boutens over 14 dagen dienst

A 15 stuijvers sdaechs compt Pond 1 : 15 : 0

Somma lateris Pond 17 – 8—9

VIII

Item betaelt voor het schoonmaken vande kercke ende het witten van de selffde

Inden eersten betaelt aen ses schrobsters

Van Middelburch voor dat sij de kercke

Hebben helpen schoonmaken Pond 4 : 10 : 0

Item betaelt voor acht Ingelsen voor dat

Sij mede de kercke hebben helpen

Schoonmaken Pond 5 : 0 : 0

Item betaelt aen Daneel Barts ende Jans Roet

Voor dat sij mede de kercke hebben helpen schoon-

Maken Pond 0 : 8 : 0

Item betaelt aen de huisvrouwe van Corn Pancras

over het wtvoeren vande vuijlicheijt wt de kercke Pond 2 : 6 : 8

Item betaelt aen Jan Aldersz voort gene hij verdient

heeft int schoonmaken van de kercke Pond 1 : 1 ; 8

:Item betaelt aen Jan Leijnz over het witten

van de kercke ende daeraff bedongen Pond 22: 0 0

Somma lateris Pond 35 - 6 - 4

Item betaelt voort schoonmaken van de huisen alsvolcht

In den eersten betaelt twee Ingelsen van Cap Ratelyff

Over het schoonmaken vant huijs Rotterdam Pond 0 : 5 : 0

Item betaelt aen Adriaen Corn Blaes over

Het helpen schoonmaken vant huijs

De Granaatappel Pond 0 : 1 : 4

Item betaelt aen ses vrouwen van Middelb.

Over tschoonmaken van de huisen te weten de

Lilie den Witten Hondt ende Stadthuijs Pond 8 : 8 : 0

Item betaelt aen Moij nele ende Clapmuskens

Dochter voor dat sij de voorss huisen

Hebben geschuirt tsamen Pond 1 : 12 : 0

Item betaelt aende huisvrouwe van Jorus Trotter

voort schoonmaken van vijff huisen daer de

pioniers in gelegen hadden Pond 0 : 6 : 0

Item betaelt aen Aert Vermeurs voort

Schoonmaken vant huijs de Pellecaen

om de Mansfelders daer in te leggen Pond 0 : 2 : 6

Item betaelt aen Jan Leijnsz voor een

Iseren schoppe die hij geleent hadde om de huijsen

Mede schoon te maken Pond 0 : 3 :4

Somma lateris Pond 10 -- 18 2

Item betaelt voort schoonmaken vande Granaatappel Pond 2 : 6 : 1

Item betaelt aen de Ingels man van inde kercke

Te wercken Pond 0 : 16 : 1

Item betaelt aen Willem Jansz met sijn volck voort

Schoonmaken ven twee huisen naest de bane Pond 2 : 13 : 4

Item betaelt aen de Ingelsen voor dat sij de delen

int werckhuijs gedragen hebben Pond 0 : 3 : 4

Item betaelt aen Lichtelicke Nele voor dat sij

Mede geholpen heeft Pond 1 : 0 : 0

Item betaelt voer manden Pond 0 ; 2 : 8

Item betaelt voort schoonmaken vant huys

De Witte Lelie Edam ende het huijs daernaest Pond 2 : 16 :8

Item betaelt aen Lichtelicke Nele voort schoonmaken

Vant Papenhuijs Brandegems Huijs ende noch een tsamen Pond 2 : 6 : 8

Item betaelt aen besemen Pond 0 : 2 : 4

Item betaelt voort huijs Dort Rotterdam ende Veerse

Wachthuijs Pond 3 : 6 : 8

Item betaelt voort opendoen vande vensters vande

Selve huijsen Pond 0 : 1 ; 8

Item betaelt voor den Rooij Tooren en Bontecoe Pond 3 : 13 : 4

Item betaelt voort huijs daer Jan Luytkens in woonde

En theune Jan Coll hoffs en het wachthuijs aende

Middelb. Poorte tsamen Pond 2 : 3 : 4

Item betaelt voor Bontens kelder ende de plaetse

Vande nieuwe Stadthuisen Pond 0 : 6 : 6

Item betaelt voort schoonmaken van Mrs

Johans huijs Pond 0 : 5 : 0

Item betaelt voor Franchijnes huijs ende

Het burgers wachthuijs Pond 2 : 3 : 4

Item betaelt voor het delven van een put

Ende weder toe te decken achter den Rooij Thoren Pond 0 : 3 : 0

Somma lateris Pond 29 -- 11 -- 2

Item betaelt voor bier ende wijn dat bij dese volgende persoonen gelevert is als volcht

Inden eersten betaelt aen Charel Houweel

Over bier bij hem gelevert

Volgens sijne rekeninge de somme van Pond 47 : 7 : 0

Item betaelt aen Isack de Visser tot Middelburch

Over wijnen bij hem gelevert volgens zjne

Rekeninge ende quitantie Pond 10 : 14 : 2

Item betaelt aen Philip le Mire over

Bier bij hem gelevert volgens sijne

Rekeninge Pond 19 : 17 : 0

Somma lateris Pond 77 -- 18 -- 2

XII

Item betaelt voor Broot dat bij dese volgende persoonen gelevert is als volcht

Inden eersten betaelt aen Maijken Ingelbaerts

Over broot bij haer gelevert volgens haer rekeninghe Pond 16 : 10 : 2

Item betaelt aen Jan Teerlinck over Broot

Bij hem gelevert volgens sijne rekeninge Pond 11 : 9 : 2

Item beatelt aen Corn Teerlinck over Broot bij hem

Gelevert volgens zijne rekeninge Pond 16 : 9 : 3

Item gelevert bij Jan Willemsz aen Broot tot behoef

Vande siecke soldaten volgens zijne rekeninghe Pond 8 : 18 : 0

Item noch betaelt aen Jan Willemsz over Broot bij hem

Gelevert volgens zijne rekeninghe Pond 1 : 17 : 8

Somma lateris Pond 67 – 1-- 8

XIII

Item betaelt aen Vlees dat bijdese volgende personen gelevert is tot behouff vande siecke alsvolcht:

Inden eersten betaelt aen Heijndrick Jansz to Middelburg over

Vlees bij hem gelevert volgens zijne rekeninge Pond 6 : 8 : 3

Item betaelt aen Abraham van Vijven over vlees

Bij hem gelevert volgens zijne rekeninge Pond 16 : 13 : 6

Item betaelt aen Maerten Bullaert tot Middelburg

Over vlees bij hem gelevert volgens zijne rekeninge Pond 7 : 8 : 4

Item betaelt aen Dierick Joosz Beenhouwer

Te Middelburg over vlees bij hem gelevert Pond 2 : 1 : 2

Item betaelt aen Jaques van Hooren over

Vlees bij hem gelevert volgens zijne rekeninghe Pond 4 : 13 : 11

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Summa lateris Pond 27 -- 5 -- 2

XIVa

Item noch betaelt aen Vlees dat bij dese volgende persoonen gelevert is

Item noch betaelt aen Aernout vande Coolputte

Over Vlees bij hem gelevert tot behouff

Van de siecke volgens sijne rekeninghe Pond 14 : 3 : 5

Item betaelt aen Pieter Corn Coeman over vlees bij

Hem gelevert tot behouff vande siecke volgens zijne rekeninge Pond 15 : 3 :5

Item betaelt aen de Burgmr Willem Machielsz over twee calvers

Bij hem gelevert aen de siecke Pond 2 : 3 : 4

Summa lateris Pond 31 – 10 – 5

XIVb

Item betaelt over winckelware gehaelt tot behouff van de siecke van dese volgende persoonen als volcht

Inden eersten beatelt aen Franchijnne Jans

Over tgene tot harent gehaelt is volgen haer rekenighe Pond 5 : 2 :9

Item betaelt aen Grytken Pietersz over tgene tot

Harent gehaelt is volgens haer rekeninghe Pond 0 : 7 : 9

Item betaelt aen Sara Stoffels over tgene tot harent

gehaelt is volgens hare twee rekeningen Pond 10 : 10 : 8

Item betaelt aen Carstiaen Cornelisz

Tgene tzijnent gehaelt is volgend sijne rekeninghe Pond 6 : 9 : 7.

Item betaelt aen Jacob Reijnoutsz over tgene

Tot zijnent gehaelt is volgend sijne rekeninghe Pond 15 : 6 : 9

Item betaelt aen Lenaert Teerlinck over meel erten ende boonen

Volgens sijne rekeninghe Pond 9 : 1 : 6

Item betaelt aen Jopken Claes over besemen Pond 0 : 2 : 5

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Summa lateris Pond 48 – 1 -- 8 ?

Item betaelt voor het maecken van de bedden

Soo aen hout delen ende ijser ende nagels alsvolcht

Inden eersten betaelt aen Jacob de Panneboeter

over tgene hij gelevert heeft tot het gene dat noodich

was tot het maken van de bedden daer de siecke

opgeleijt wierden volgens sijn rekeninghe Pond 4 : 9 : 8

Item betaelt aen Cornelis Jacobsz Metzer

Over tmaken vande uysters ?/oesters ? als het

Leveren van Steen ende Sant volgend zijn rekeninghe Pond 4 :15 : 0

Item betaelt aen Chrispijn Losijn over tgene

Hij gelevert heeft soo aen nagels ende anders

Vlgens sijne rekeninghe Pond 1 : 2 : 6

Item betaelt aen Vincent van Onderdonck over

Dweylen bij hem gelevert tot schoonmaken

Van de kercke als huijsen volgens sijne rekeninghe Pond 0 : 10 : 8

Item betaelt aen Adriaen Bakelant overt hout

Ende maken van de bedden volgens zijne rekeninghe Pond 52 : 6 : 4

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Summa lateris Pond 63 –- 4 –- 2

XVI

Item betaelt soo vant begraven van dooden als mede het slepen der selver ende het vevoeren van de ziecke als ander nootsakelicheden alsvolcht:

Inden eersten betaelt aen Daneel Pietersz

Graftdelver over het begraven van de doode

Volgens zijn rekeninghe ende quitancie Pond 18 : 16 : 6

Item betaelt aen Corn Adriaensz Lixe

Overt voeren en slepen van de doode

Ende siecke volgens sijn quitancie Pond 7 : 12 : 4

Item betaelt aen Johan Sonnius overt slepen

Vande siecke van een huijs int andere Pond 3 : 0 : 0

Item betaelt aen Pieter Corn Coeman over

Ketel huire tot het coocken vant eten

Vande sieke volgens sijn rekeninghe Pond 2 : 1 : 9

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Summa lateris Pond 34 –- 8-- 9