Resoluties van het bestuur van Arnemuiden

ZA Inventaris Gemeente Arnemuiden nr. 18

P.J. Feij

1621-1622

Stadsresoluties van de gemeente Arnemuiden vanaf januari 1621 t/m. eind december 1622

Pnt Mr. Ingel de Bruijne Wouter Nachtegael Burchmrs. Boudewijn v.d. Ghoes Claes Sael de Jonge Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Vincent van Onderdonck Claes Sael doude Carst. Corn. Pieter Souwens Raiden.

Middelburg verzoekt assistentie bij het diepen en verwijden van de kille tussen de eerste en tweede sluis aan het schor.

Bij de Burchmr. de Bruijne aengedient sijnde dat dheeren van Middelb. versoucken datmen mette burgerie soude willen de kille diese hebben beginnen te doen delven tusschen de eerste ende tweede sluijs aent schor wat wijder ende dieper delven/ Is bij W+R goetgevonden met de arbeyders ende andere burghers met den eersten daeraen te vallen ende bringhen soo verre als men can/

Ghevraecht sijnde off het geraden is het Goessche Hooft te corten off te laeten liggen ? Is bij W+R geres. dat te laeten berusten ten minste tot dat alle drie de sluyssen seffens spelen Alswanneer perfect sal conne gesien ende geoordeelt worden off het noodich is ofte nyet/

Over het bedienen van de vischbanken. W+R zijn hierover verdeeld.

Vant bedienen van de vischbanken vermaent sijnde is bij som­mighe tselve toegestaen op den voet Ghelyck Truitken van Berghen die gehadt heeft aen Adam Wandelaer bij sommighe aende weduwe in de Bontecoe ende meestendeel verstaen dat dheeren Burchmrs..... ende vermoghen daervoer alleene te disponeren/

Opden VIIIen Januarij 1621 pnt Mr. Ingel de Bruijne Wouter Nachtegael Burchmrs Willem Michielsz. Boudewijn v.d. Ghoes Claes Sael de Jonge Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Claes Sael doude Nath. van Heussen Carst. Corn. Pieter Sonnius Raiden/ Christoffel Spierinck Bailliu David Taedts ende Pieter Cannoije Gheinteres­seerde/

Het accord tussen de Gasthuismeesters van Arnemuiden en de "Geinteresseerde" ten aanzien van de overgeschoten penningen van de Loterij.

Voorgelesen sijnde het accort op gisteren gemaeckt ende ge­troffen tusschen de Gasthuijsmrs. der stadt A. ter eenre ende de seven geinteresseerde ter andere sijde dat hier naer van woorde te woorde geinsereert(opgenomen) wort Achter volgende de acte commissorial van de heeren Burchmrs.+S+R der stadt A in Seellt van date den XXVIIIen Novembris XVIc twintich/ daerbij geordonneert is/ dat de Gasthuijsmrs. der stadt Arne­muyden voorss ter eenre ende seven Gheinteresseerde bij de voorss stadt Arnemuyden ter andere sijde compareren souden voor de heeren Wouter Nachtegael Br. Jochem Trente ende Corst. Corn. Raiden/ Ten fijne inde voorss acte commissorial begrepen sijn opden VIIen Januarij XVIceenentwintich voor de voorn. Commissarisse gecompareerd dheeren Ingel de Bruijne Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen ende Jan Sonnius Gasthuijmrs. ter eenre ende Christoffel Spierinck Bailliu dess stadt vuijte naem ende van wege het sterffhuijs van sijn vader de Burchmr. Jan Spierinck Sa:Me: dheeren Merten Adr. Claes Sael doude Davidt Taedts voor hem selven ende in dess vervanghende Neel­ken Claes weduwe van Tobias Huijsman ? van wege de gemeene erffgen. van Burchmr. Claes Aelbertsz. Sa:Me: Mitsgrs. Pieter Cannoije secretaris deser stadt voor hem selven ende als procuratie hebbende van de voochden van de weesen van de heer Bailliu Corn. Wielant Sa:Me: te samen representerende de boven genomineerde seven geinteresssseerde ter andere sijde / tus­schen welcke parthijen verscheijden discoursen gevallen zijnde op de onredelicheijt ende ongefondeertheijt vant versouck bijde voorn. Gasthuijsmrs. gedaen tot laste van de voorss Geinteresseerde belangende dat sijl. souden willen heur perso­nen ende particuliere middelen verbinden voor de penninghen geprocedeert ende verovert soo bijt tweede als eerste slot van rekeninghe gedaen ende gesloten onder de voorss loterie penn. Ende alle de redenen ende resolutien mitsgrs de sententie van de hove provincial gewesen tusschen de voorn. geinteresseerde den XXIIen Decembris XVctzeventhiene tot fondamente van dijen van wegen het Gasthuijs geallegeert bij de voorn. geinteres­seerde gedebatteert gesolveert ende aen wedersijden verclaert sijnde dat in geenderande manieren de meeninge was ijemant te verongelijcken ofte swaerder last te imponeren alsse met recht ende redenen schuldich sijn, maer alleene de goede meeninghe ende Intentie te wesen oock het Gasthuijs tsijne te geven/ Soo verre dat in redenen ende recht bestaet ende de jegenwoordighe ofte toecommende stadtsgelegentheijt soude connen verdraghen versouckende daer bij gevoucht te worden tgene de Gheinteres­seerde belooft hadden ende in redenen gehouden zijn te preste­ren/ soo zijn ten langen lesten door tusschen spreecken van de voorn. heeren Commissarissen diversche voorslagen van een minnelijck accordt gedaen wesende de voorn. parthijen te wetende heeren Gasthuijsmrs. op aggreatie van heur superin(ten)denten ende delegateuren ? namel. dheeren Burchmrs.+S­+R der stadt Arnemuyden voorn. ende de voorn. Bailliu op aggreatie van sijn broeders ende mede erffgen. de voorn. Davidt Taedts op aggreatie van Neelken Claes voorss/ mitsgrs. de voorn. Cannoije op aggreatie van de voochden mitsgrs. de heeren Weesmrs. dess stadt als oppervoochden van de weesen van de voorn. heer Bailliu Corn. Wielant die allegader belooft hebben de bovenverhaelde aggreatie eerstdaechs te sullen procureren int vriendelijck overcomen ende omme te eviteren ende beletten allen moijte ende twisten onlusten ende groote excessive costen van processen daerinne anderss de stadt het gasthuijs ende de particuliere geinteresseerde geschapen souden wesen te vervallen verdragen inder manieren naervolgen­de te weten dat B+S+R dess stadt tot proffijte van t Gasthuijs sullen doen opmaecken ende van stadtwege depescheren een rentebrieff van hondert drijentsestich ponden seve schell. een groot Vls tsiaers van date als de resolutie van de XIXen meerte XVIc elffe vermelt alles conform ende conform ende gelijcke het proiect daer aff den XXen Januarij XVIcvijffthie­ne gemaeckt ende ten registre van raide gestelt is luijdende/ des soo sullen de Geinteresseerde gehouden sijn ende beloven mits dess tot behouff vant voorss Gasthuijs te transporteren ende cederen de prioriteijt van hijpoteecke ende recht van preferentie die Sijl. tot laste van alle de stadts Incommen domeijnen ende goederen vercregen hebben voor heurl.geleden beschadicheijt vuijt crachte van de generale acte van verbant in date den Ven April XVcVijffven tnegentich ter somme van derthien hondert vijfven vijfftich ponden seve schell eene groot wesende het provenu ende slot van de eerste rekeninghe over de loterie penn. gedaen ende gesloten den XXVIIIen Febru­arij XVIc twaelffe ende bij W+R geres. den XXIIII meije XVIc­negenthiene/ Ende voorts met ende neffens henl. Gheinteres­seerde tselffde recht van hijpoteecke ende preferentie op des voorss stadtsdomeijnen dat sijl. geinteresseerde hebben vol­gende de voorss acte van verbant ter somme van twaelffhondert achtien vijfftich ponden ses schell.drie gr. wesende tgene bijde tweede rekeninghe van de Loterie verovert is gesloten den XXIXen Februarij XVIc twaelffe ende bij W+R geres. den XXIIII Meije XVIcnegenthiene Omme in cas van evictie ofte vuijtwinninghe van eenige van den voorss stadtsdomeijnen ofte goederen < die ijemant buyten de contractanten in desen in tyde en wijlen souden moghen par avonture commen te doene> eerst met de voorss derthien hondert vijtich ponden seve schell. een grooten voor de voorss Geinteresseerde geprefereert soude worden ende met de andere twaelff hondert acht en vyfftich ponden ses schell. drie grooten met ende neffens de voorss geinteresseerde soude moghen concurreren al volgens ende in conformite van resolutien daerop bij W+R dess stadt mitsgrs. de Opsienders van de Loterie respectivel. genomen den den Xen Octobris XVc Thien ende den XIIen Februarij XVIc Twaelffe vuijtbringhende de voorss twee sommen het capitael van de bovenverhaelde rente van hondert drijentsestich ponden seve schell. eene gvls namel. ses en twintich hondert derthien ponden derthien schell.vier gvls met expresse conditie ende reserve ghelijck de voorn. Gheinteresseerde bij dess toegese­ijt ende van stadts ende Gasthuijs wege belooft wort datmen van stadtswege alle mogelijck debvoirs doen sal Om de stdt soo oncostelijck te onderhouden als mogel. wesen sal ende gheen oncosten doen en sal die eenichsints excusabel ende tot onder­houd ende maintenue van de stadt nijet geheel noodich en sijn Item dat alle tgene alreede ende voor dess vuijt ende met stadtsdomeijnen ofte goederen tot ontlastinghe van de stadt ende verlichtinghe van de geinteresseerde betaelt toegemeten ende geproffijteert is voldaen ende betaelt sal blijven sonder dat het Gasthuijs eenighe actie van restitutie( als haer naer regte oock nijet competerende) daer over sal moghen teeniger tijt institueren Ende dat voorts alletgene jaerlicx vant Stadts Incommen ende domeijnen boven het noodich ende inevita­bel onderhout van de stadt ingaende met het loopende jaer Dat expireren sal Meije XVIceenentwintich sal connen verovert worden dat daervan de gheintersseerde dess stadt in mindering­he van heurl. beschadicheijt ende tachterheijt aende stadt geduiren totte volle betaelinghe van dijen hebben behouden genieten ende proffijteren sullen twee derdepaerten Om onder de selve geinteresseerde in minderingh als boven gerepartieert ende publijcke bescheeden daervan onder de voorss geinteres­seerde gemaeckt Ende sal het Gasthuijs vant voorss overschot alle Jaere genieten ende ontfanghen in minderingh ende op rekeninghe van haere verloopen ende tot laste van de stadt noch te verschijnen rente in conformite van de rentebrieff die daeraff aent voorss Gasthuijs (gelijck boven geseijt is) verleent sal worden het resterend derde wel verstaende ende wort sincerl. verclaert alle tgundt voorss te geschieden/ Sonder preiuditie vercortinghe vermeerderinghe ofte verminde­ringh van ijemants anders goet recht ofte actie diese tot laste van de stadt ofte andersints soude moghen gehadt hebben ofte noch jegenwoordich hebben daervan hier nijet en vermaect ? ofte daerover men naer rechte hier gheen dispositie en heeft-- hebben B+S+R dess stadt Arn. voorss voor heur ende heurl. naercomelinghe in gelijck Officie tvoorss accort gera­tificeert gelaudeert ende geapprobeert enz. mits dess ende hebben in conformite ende voldoeningh van dijen den secretaris dess stadt geauth. ende belast enz. mits dess den voorss rente­brieff van hondert drijentsestich ponden seve schell. eene gvls tsiaers onder sijn signature ende tstadt groote segel op te maecken mitsgrs. in date ende in forme bijt voorss accort verhaelt te depescheren ende aende Gasthuijsmrs. te leveren belovende voorts ter goeder trouwen alle mogelijck debvoir aen te sullen wenden dat de stadt soo oncostelijck onderhouden mach worden als eenichsints practicabel wesen sal/ Ende gheen costen te sullen doen ofte gedoogen die eenighsints sonder merckel. Interesse ofte oneere van de stadt sullen commem naergelaten worden Ende het Gasthuijs ende de Gheinte­resseerde rustel.ende vredel. allee jaere te sullen laeten behouden genieten ende proffijteren tgundt henl. bijt voorss accort respectivel. toegeseijt ende belooft is/ Alles sonder fraulde ende in oirconden van alle tgundt voorss hebben wij B+S+R voorn. de Secretaris dess stadt gelast dese ten registre van Rade doen registreren ende daeraff onder sijn signature ende tstadts groote segel ter saecke aende ghenen diet aengaet ende versoucken sullen soo veel acten te depescheren ende vuijt te gheven gerequireert sal worden Actum ten Rade dess stadt Arn. voorss opden VIIIen Januarij XVIc eenentwintich/

Opden XXVIen Januarij 1621 pnt Mr. Ingel de Bruijne Wouter Nachtegael Brs. Willem Michielsz. Boudewijn v.d. Ghoes Claes Sael de Jonge Adriaen Baeckelant Wouter Mertenz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Claes Sael doude Nath. van Heussen Carst. Corn. Raiden.

Rogier Laureijss loterijmeester verzoekt aan de stad toestemming om een loterij te organisren.

Opde Req. van Rogier Laureijss wonende te Amsterdam versouckende binnen dese stadt een loterie op te mogen stellen/ is bij W+R sijn versouck toegestaen op sulcke favorabele condi­tien als met tot proffijt van de stadt sal bedinghen mits dat special. geconditioneert sal worden sooder weder van wege de hooge overicheijt eenich obstakel quame dat de stadt ongehou­den sal wesen daer jegens eenige moijte ofte cost te doene Ende dat den opsetten van de loterie dat sal moeten getroost sijn tot voltreckinghe van de welcke handelinghe gecomm. worden bijde de Mr. Ingel de Bruijne Wouter Nachtegael Brs. Boudewijn v.d. Ghoes schepenen ende den secretaris dess stadt Ende is goet gevonden den loteriemr. te geven de naervolgende acte/

Toestemming tot de loterij onder bepaalde condities.

Ba+Bu+S+R der stadt A. in Seellt consenteren ende auth. mits dess Rogier Laureijs om binnen dese stadt een loterie op te mogen stellen gelijck bij sijne req. versocht wort mits dat hij gehouden sal wesen specifficatie van alle de prijzen over te leveren ende dat de selve op de rechte weerde getaxeerd ende geestimeert sullen worden/ Ende dat voorts van wege de magistraet dess stadt tot coste van de suppl. tot weeringh van alle fraulden ende de suspitie van dijen sulcken ordre gestelt sal worden als sij oordeelen sullen te behooren/ Des sal de suppl. gehouden wesen de voorss loterie gereet te maecken ende het trecken te beginnen met de aenstaende kermisse wesende den eersten Sondach in de Meije commende Ende salt voorss trecken mogen continueren den tijt van ses weecken ofte tot dat de loterie binnen de selve tijt vuijt getrocken sal wesen/

Opden XXIIIen Meerte 1621 pnt Mr. Ingel de Bruijne Wouter Nachtegael Burchmrs. Willem Michielsz. Boudewijn v.d. Ghoes Claes Sael de Jonge Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Wouter Mertensz. schepenen Merten Adr. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Claes Sael doude Nath. van Heussen Carst. Corn. Pieter Souwens Raiden

Na afloop van de Treves (Twaaljarig Bestand) wordt de burgerwacht weer ingesteld.

Naer dat goetgevonden is om naert expireren van de Treves wederom de burghers wachte in treijn te bringhenende ende sekere compagnien op te rechten. sijn totte Capiteijns vercoren ende worden gecoren mits dess Claes Sael de Jonghe Pieter Souwens Tot Lieutenant van de Capt. Sael Adriaen Beaumont ende tot vendrich Adriaen Baeckelant Ende tot Lieutenant van de Capt. Souwens Wouter Mertensz. ende tot vendrich Lenaert Teerlinck/

Op den lesten Meerte 1621 pnt Mr. Ingel de Bruijne Wouter Nachtegael Burchmrs. Willem Michielsz. Boudewijn v.d. Ghoes Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen/ Merten Adr. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Claes Sael doude Nath. van Heussen Pieter Souwens Raiden.

Door de Staten "een cohier geordonneert" van alle personen "gegoet sijnde vijff hondert ponden Vls ofte daerover"

Het Cohier dat bij de heeren Staten geordonneert is gemaeckt te worden over de stadt Arn. een cohier van alle de personen gegoet sijnde vijff hondert ponden Vls ofte daerover int college bij de Commissarissen daer toe gedeputeert geweest hebbende gepresenteert ende gelesen sijnde is gearresteert op eenentwintich hooffden daer inne gespecifisseert/

Over de pacht van de molen

Omme met Barthelmeeus de Parck molenaer dess stadt nijeuwe huire van de mole te maecken ende tot proffijte van de stadt soe veel te bedinghen als doenlijck wesen sal/ sijn Bij W+R gecomm. Beijde Burchmrs. ende den secretaris/

1621

Burchmrs.

Wouter Nachtegael

Claes Sael doude

Schepenen

Jochem Trente

Vincent van Onderdonck

Boudewijn v.d. Ghoes

Nath. van Heussen

Carst. Corn.

Wouter Mertensz.

Lenaert Teerlinck

Raden

Merten Adriaensz.

Willem Michielsz.

Claes Sael de Jonghe

Mr. Ingel de Bruijne

Adriaen Baeckelant

Jan Sonnius

Pieter Souwens

Opden XXVIen April 1621 pnt Wouter Nachtegael Burchmr. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck sche­penen Merten Adr. Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Pieter Souwens Raden/

I.v.m. het einde v.h, Bestand mogen de Wallen niet meer beklommen worden.

Is bij W+R goetgevonden ende geres. datmen overal de passaigen ende paden daermen de Wal met gemack opclimpt sal affsteken/ Ende publicatie doen dat nijemant op groote penen de Wallen meer sal mogen op off affloopen/ mits dat het noch eenighe daghen aengesien wort tot datmen weet off van wegen dheeren Staten hen secours totte fortificatie sal commen/

De poorten moeten gerepareerd worden.

Is mede goetgevonden ende geres. de poorten te vermaecken met deelen ofte greijnen hout Soeder gheen eecken hout te crijghen is ende bequaem maecken om alle nachte gesloten te mogen worden/

Merten Adriaensz. benoemd tot "loco-burgemeester".

In plaetse van de heer Burchmr. Claes Sael doude tegenwoordich absent ende in Hollant is tot vervolch van de fortifficatie neffens dheer Burchmr. Wouter Nachtegael ende Secretaris Cannoije dheer Burchmr. Merten Adriaensz.

De landzijde en waterzijde van de wallen "afgeschut" opdat de beesten geen schade kunnen aanrichten aan de waterzijde.

Is goetgevonden ende geres. C. van Lixe aen te seggen tot conservatie van de wallen ende fortifficatie dat hij sal moeten de watersijde van de lantsijde affschutten ende belet­ten dat de beesten aende watersijde gheen schade connen doen/

Opden IIIIen Meije 1621 pnt Wouter Nachtegael burchmr. Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Pieter Souwens Raden/

ORDONNANTIE OP DE WACHTE TE ARNEMUIDEN

IIIIen Meije 1621 kort na afloop van de Treves ook het Twaalfjarig Bestand genoemd.

Ba+Bu+S+R der stadt A. aenmerckende ende bevindende dat onder de burghers wachte dagel. groote fauten disorderen ende gebre­ken geschieden ende gebeuren niettegenstaende alle voorgaende goede ordonnancie tot onderhoudinghe van de selve wachte tot meermalen gemaect ende gepubliceert hebben om daer in te voorsien zoo veel mogel. is opt feijt van borgerswachte van nijeuws geordonneert ende gestatueert enz. mits dess de naer­volgende articulen ende poincten om dan nu voortaen stricktel. ende sonder eenige convenientie (beperking) simulatie oft verdrach onderhouden ende geobserveert te worden Op den boeten ende breucken hiernaer gespecifficeert

In den eersten dat de corporaels jegenwoordel. verkoren gehou­den sullen sijn telcken met de trommelslach opder straete met het namen ende toenamen opgeroupen sijnde selver in personne ter wachte te commen zonder ijemant in hem plaetse te mogen stellen dan een Corporael een corporael te mogen stellen op de boete soo sijl. in gebreke waere ten behoorl. tijde ter wachte commen ofte ijemant in hen plaetse te stellen in manieren voorss van vier schell. gvls vuijtstekende altijt merckel. sieckte daeraff behoorl. sal moeten blijcken als wanneer sijl. opgehouden sullen sijn ijemanden te stellen.

Item dat alle burgers ende inwoonders dess stadt voortaen metten trommelslach ende oproepinge van de naemen ende toenae­men van hen Corporaels daer eenijder respectiv. ondergestelt sal wesen henl. houden sullen voor gewaerschout ende sulcx gehouden sijn ten behoorl. ende gesetten tijde te weten sa­vents met ende in tluijden van clocke gewapent met sulcken geweer tsij met een roer ofte hellebaerde ende met gheen minder geweer diet sijl. ende eenijeder opgestelt sullen wesen voor het stadthuys in persoone ter wachte te commen ende henl. bij de oplesinghe te vinden die de wachtmr. savents de voorss clocke verlaten sijnde doen sal op de boete van ses gvls te verbeuren van elcken halve ure dat sijl. naer de clocke ver­laeten sijnde op den wachte commen sullen/

Item in dijen eenighe burchers schippers ofte andere Inwoon­ders vuijter stadt absent ofte anderss bij huijs wesende hen ongelegen waere selver ter wachte te commen sullen eenen andren gequalificeerden burger welbekent wesende in hen plaet­se mogen stellen tot contentement ende discretie van Brs. ende Wachtmr//

Ende soo wie ter wachte nijet en compt oft in gebreke blijfft eenen gequalificeerden burger tot contentement van de Burchmr­s. off Wachtmr. te stellen sal verbeuren de boete van drie schell. gvls

Vuijtstekende altijt merckel. notoire ende ongeveijsde sieckte daer van als boven sal moeten blijcken als wanneer sijl. oock ongehouden sullen sijn ter wachte te commen oft ijemanden te stellen/

Welverstaende oock dat alle burghers ende Inwoonders dess stadt oostwaerts ende westwaerts buijten dess syadt ende landen vaerende ende hem generende oft oock binnen slants op een schip voor simpel knecht om een huere vaerende ten tijde heurl. absentie van de wachte vrij wesen sullen ten waere heurl. huijsvrouwe binnen dess stadt poortersneringhe deden etc. in welcken gevalle sijl. ofte hen huijvrouwe gehouden sullen sijn geduirende sulcke reijse ofte absentie den

wachtm­r.telcken in tijts te waerschouwen in manieren voorss. voorss bij hem theurss coste andere gestelt ende gehuirt te worden/

Item dat alle persoonen burgers ende andere op voorss gestelt sijnde gehouden sullen wesen ter wachte commende provisie van lonten voor een geheelen nacht ende dach ende van cruijt ende loot ten minsten voor ses scheuten telcken wachte bij heur te hebben op de boete van twee schell. gvls

Item dat alle persoonen burgers ende andere ter wachte opt stadthuijs gecomen sijnde gehouden sullen sijn van daer ijeder naer sijn wachthuijs daer hij bescheijds sal sijn te gaen ende steets vast int wachthuijs te blijven ende ter schiltwachte te gaene ende staene tot sulcken plaetse ende voor sulcken tijt tsij eens twee mael twee mael ofte driemael des nachts daert hem bij den Corporael wachtmr. ofte andere overheijt geordon­neert sal worden sonder eenichsins tsij van de schiltwachte commende ofte anderss van de wachte ende in eenighe herberge te moghen gaen ofte hem absenteren zonder expresse weete off cconsente van de corporaels op de boete van vijff schell. Vls/

Sullen oock op der wachte blijven tot smergens dat de clocke geluijt ende verlaeten sal wesen als wanneer ijeder corporael gehouden sal sijn gel.oplesinghe als boven te doene ende soo wije in de selve oplesinghe absent is sal verbeurende geheele boete als ofte hij van de geheelen nacht nijet ter wachte geweest en hadde ende soo den corporael soodanige oplesinge des smergens achterliete sal selffs gehouden sijn de boete te betaelen.

Ende alsoo verstaen wort dat in topgaen van de wachte den meestedeel van de wachte naer huijs gaen laetende alleenl. een ofte twee mannen tot diepe ende lange inden avont/ Soo hebben Ba+Bu+S+R geordonneert dat terstont naert opgaen van de wachte ter plaetse daer ijeder corporael bescheijden sal sijn de helft van elcke wachte alleenl. sal mogen thuijs gaen/ bliven dandere helft op der wachte soo lange de affgegaen heeft wederom gecomen sal sijn/ wel verstaende dat het selve affgaen zoo ende voor sulcken tijt geschieden sal dat savonts naer een ure van topgaen de geheele wachte op hen bescheijden plaetse sal moeten wesen/ op de boete van twee schell.bij eenijder te verbuiren die contrarie dess van sijn wachte gebleven sal sijn/

Item dat niemant ter schilt wachte sal mogen gaen ende staen dan met sijn eijghen geweer daer hij mede ter wacht gecommen is op de boete van twaelff gvls/

Item dat nijemant dronckich op der wacht sal mogen commende op de boete van twee schell. vls/

Item dat nijemant op de schiltwachte staende van de schil­twachte ende plaetse daer hij gestelt ende geordonneert sal wesen eenichsints verlost te wesen op de boete van vijff schell. vls/

Item dat niemant opder schiltwachte staende en sal mogen slapen op boete soo wie slapende bevonden wort van vijff schell. gvls ende daerenboven te moeten verdraghen alle de slagen wonden ende quetsuren alwaert ter doot toe die hij daer ontfanghen sal mogen ende boven dijen noch terstont die hij daer ontfanghen sal moghen ende bovendijen noch terstont feijtel. geapprehendeert in vangenisse geleijt ende des daechs den tijt van drie vuiren op den marct in den block te moeten sitten/

Item dat alle burghers ende andere gehouden sullen sijn den corporael ende Magistraet telcken nacht waeckende mitsgrs. den wachtmeester gehoorsaem te sijn in tgene sijl. ende elcken van heurl.bevelden ende belasten sullen tsij om de ronde te gaen doen ofte anderss/

Item dat niemand hem vervoorderen sal den magistraet ende Corporael telcken nacht waeckende in der wachte ofte wacht­huijs te iniureren met woorden ofte met wercken in cleijne oft groote In wat manieren dat het sij oft oock eenich rumoer kraekelinge ofte onbehoorl. tegen spreckende op de wachte te doen oft maecken op de boete van vijff schell. grooten vls ende daerenboven arbitral. gecorrigeert te worden naer gele­gentheijt ende discretie van Burchmrs. ende schepenen voorn.

Item dat niemant hem vervoorderen sal aen ijemants geweer ende insunderheijt aen roers te commen tsij om te laeten ontlasten ofte anders op de boete van vijff schell. grooten vls Ende voorts op arbitraire correctie/

Item alsoo bevonden wort dat eenighe manspersoonen arbeijders buijten dess stadt ende binnen de iurisdictie der selver wonende hem vervoorderen binnen dess stadt lancx der straeten te wercken ende met andere arbeijders te dobbelen sonder nochtans te waecken ofte eenige andre burgers lasten te drag­hen soo hebben Ba+Bu +S+R voorn. geordonneert enz. mits dess dat geen arbeijders buijten dess stadt ende binnen de Iuris­dictie der selver wonende voortaen en sullen mogen lancx der straeten wercken oft dobbelinghe hebben ten waere sijl. neffens andre burghers begeerden te waecken tot welcken fijne eenijegel. arbeijder sulcx buijten wonende ende hier commende wercken gehouden sal sijn op sijn beurte ende op sulcken rolle als hij gestelt sal wesen te commen waecken ende dordonnancie in alles te achtervolgen ende tot dijen eijnde met den trom­melslach ende oproepinge van sijnen corporael zijn wachte gade te slaen ende te commen houden naer behooren/

Ende om voortaen de heurlinghen die om gelt waecken in goede ordre te houden als dat het betaemt hebben Ba+Bu+S+R voorn. geordonn. dat alle heurlingen handelinge sullen moete hebben van met een voet om te gaen ende sulcx gehouden sijn met roers ende heure toebehooren ter wachte te commen voorsien van soo veel cruijts loots ende lonten als boven geordonneert is mits dat geen heurlingen sullen mogen waecken sonder consent van Burchmrs. Wachtmr ende sonder bijder selven burchmr. ende wachtmr. daer toe bequaem gehouden bekent ende bij henl. voor sulckx opgeschreven ende geinrolleert te sijne.

Item dat alle heurl. gehouden sullen sijn den Corporaels Magistraeten mitsgrs. de wachtmr. ende andre overicheden merckel. ende singuliere obedientie in cas van de wachte te doen ende bewijzen ende alles te doene wat henl. belast sal worden Sonder eenich tegenseggen opspraecke ofte eenighe inobedientie te plegen in eenigher manieren op pene van boven alle de penen ende boeten boven geroert niet meer voor gelt te mogen waecken ende bovendijen arbitral. gecorrigeert te worden soo naer gelegentheijt bevonden sal worden te behooren/

Item om de voorss ordonnancie van nu voortaen wel onderhouden ende bij gevalle van swaricheijt die des nachts oprijsen soude mogen prompte ende goede ordre gestelt te moghen worden/ Is bij Ba+Bu+S+R geres. ende geordonn. dat telcken nacht een vuijt W+R voor overman in personnen waecken sal sonder ijemant in sijn plaetse te moghen stellen dan vuijt Wette ofte Raedt ofte vuijt .... ende corporaels ende dat den selven overman telcken wachte te blijven ronden te doen ende op alles goet regard nemen ende voorts tafflaeten van de morgen clocke van der wacht niet te gaen ofte hem eenichsints absenteren Alles op de boete van vier schell./

Ende alle voorgaende boeten te converteren ende appliceren geheel tot behouff van de wachtmr. die de vervallen boeten bij feijtel panthalinge sal mogen executeren ende daertoe emploi­jeren sheeren dienaer als provost mits de voorn. provoost vuijte boeten gevende voor sijn moije sulcken portie in de boeten als de wachtmr. goetduncken ofte met den dienaer sal connen verdraghen/

Ende ten eijnde dat de voorss ordonnancie bij fau(l)te van behoorl. executie niet illusoir en blijven soo hebben B+S+R voorss tot wachtmr. ofte assistent van de wachte geconstitu­eert ende gecomm. enz. mits dess Corn. Jacobsz. van de Putte (eerst stond er :Nathaniel van Heussen)! om alle fauten gebre­ken ende ongeregeltheden te beteren ende remedieren ende alle boeten ende breucken te executeren volgende tinhoude der voorss ordonnancie interdicerende ende verbiedende daeromme eenijegel. wel scherpel. mits dess den voorss Corn. Jacobsz. van de Putte in tvoorss ampt van wachtmr.schap te iniureren resisteren met woorden ofte met wercken oft andere empechemen­ten cleen ofte groot te doene op penen van gestraft te worden als een meuijtmaecker ende tegenstaender van Iustitie ende voort general. in aldre manieren als oft den selven tege den leve/eere (v.d.) officier ende stadt geresisteert oft misdaen hadde/-

Ghepubliceert ter peuije der stadt Arnemuijden op den IIIIen Meije XVIc eenentwintich.

Andermael gepubliceert ter peuijen der stadt Arnemuiden lae­sten Augusti XVIc dertich/

Aanvulling: 11 september 1621:

Opde prop. bij de heer Burchmr. Nachtegael gedaen off het nijet noodich en is met het opsetten van de Wallen voorts te gaene hebben B+S+R geres, dat men van de steenen muir van de Middelb. poorte aff tot voort sGraven huijs den Thol daert nijeuwe werck gelaeten is de wallen sal doen schauwen ende opsetten Ghel. de meestendeel van de reste aende watercant opgeset is ende gemaeckt Alles naer heijssch vant werck ende met de minste cost mogelijck sijnde.

Hebben voorts goetgevonden ende geres. de punct aent Berchsche Hooft boven wat aen te leggen ende onder wat aff te nemen ende naert saissoen vant andere werck te maecken/ Alles mede op de minste ende soo cleenen cost als practisabel wesen sal/

Hebben oock goetgevonden ende geres. dat voortaen soo lange daer noch gheen soldaten en sijn/ datmen de burghers wachte sal houden in de corps de gaerden aende Middelburgsche ende aende Veerse poorte/

Ende dat het burgers wachthuijs soo lange ledich sal Ende aengaende de Wethouders sullen hun keure om voortaen heur wachte te houden int gewoonl. huijsken neffens het burghers Wachthuijs oft opt Stadthuijs/

Hebben oock goetgevonden Joris Bal Clapperman in sijnen dienst opt gewoonl. loon dat hij van de burghers ontfanck voor een jaer te continueren/ Ghel. sijl. den voorn. clapperman conti­nueren mits dess ordonnerende dat hij voortaen sijn plaetse sal houden den heelen nacht ontrent ofte bij onweder int burghers Wachthuijs verstaende dat hij alle vuire ronde gedaen hebbende wederom daer commen ende een ooge int seijl houden sal of daerontrent ofte daerover eenich onraet ofte geruchte soude mogen wesen den voorn. Joris Bal volgende sijn Req. in respecte van den goede dienst die belooft int clappen ende namel. oock in ende ontrent de kerkcke te sullen doen/ eens ende vooral sonder te trecken in eenighe jaerlicxe consequen­tie twintich schellingen gvls/

Opden XXIIen Meije 1621 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlick schepenen Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Pieter Souwens Raiden.

Door de Staten wordt de loterij verboden.

Ghelesen sijnde den brieff bij de Ed:Mog: heeren Staten van Seellt daer bij Haere Ed: Mog: verbieden den voortganck van de opgestelde loterie/ sonder haere Ed:Mog: naerder consent ende desaecke gedelibereert wesende hebben B+S+R goetgevonden het bevel van de Ed: Mog: heeren Staten te obedieren/

Rogier Laureijss loteriemeester wort gegunt copie van de bovengeroerde brieff van verbot Om hem daermede te behelpen daert hem gelegen wesen sal/

Allen den ghenen die dese jegenwoordigh sullen sien ofte hooren lesen Burchmrs+S der stadt Arnemuyden in Seellt Saluijt

doen te weten ende certifficeren voor de gerechte waerheijt mits dess dat Rogier Laureijs Loteriemeester wonende tot Amsterdam met ons consent besich is geweest met een Loterie binnen onse stadt op te rechten/ Ende dat daer inne soo verre geprocedeert sijnde bij ons alle de brieffkens daerop geschre­ven sijn alle de prijzen die in de bijgaende ingesloten lijs­ten van facture vuijtgedruckt ende gespecifficeert staen gevisiteert wesende sijn de voorss brieffkens vastgeweest aen gelijcke brieffkens de selve prijsen inhoudende Daervan de selve in onse presentie met letteren die tusschen beijde stonden deur sneden sijn Ende is van ijeder prijs het eene brieffken aende Loteriemeester gegeven om op ijeder parcheel ofte prijs geplackt te worden ende het ander brieffken inhou­dende de selve prijzen met nombers geteeckent sijn/ In onse presentie toegerolt ende bij ons selven geleijt ende gemenckt (gemengd) onder de nijeten/ Die wij datel. samen in de voorss doose ofte casse gesloten ende alsoo toegeslotenende met onses stadts toegechateert ?? aende voorn. Rogier Laureijs gelevert hebben/ Ende in oirconden van alle tgundt voorss hebben Brs.+S voorn. dese bij onsen secretaris doen onderteeckenen ende Stadts segel hieronder opdrucken/ Actum opden XXIIen Meije XVIc eenentwintich/

Opden XXVIen Junij 1621 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Brs. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teer­linck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonge Adr. Baeckelant Mr. Ingel de Bruijne Jan Sonnius Raiden.

Er is geen eenstemmigheid t.a.v. het accoord gesloten m.b.t. de loterij.

Bij de heer br. Claes Sael doude geprop. sijnde Waerom dat de lest genomen resolutien eenige vergaderinghen voor dese geno­men nijet geresumeert en worden Gel. eenighe jaeren in treijn is geweest hebben die van W+R goetgevonden Dat men het ge­bruijck nu eenighe jaeren geleden geobserveert volgen ende de resumptie doen soude ende gegonst wesende vant tgene opden VIIIen Januarij 1621 lestleden nopende het accoort tusschen de Gasthuijsmrs. ende geinteresseerde gemaeckt bij W+R geres. was is omme gevraecht affmen daer bij persisteren ofte daer vuijt scheijden soude daerop dheer br. Wouter Nachtegael voor advijs ingebrocht dat hij nijet toe en stond ende daer vuijtscheijde sijn advijs fonderende op sekere constitutie bij rechtsgeleer­de gegeven /Die hij wederom ingetrocken heeft sonder de copie aenden secretaris te willen laeten dheeren Claes Sael doude br. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Nath. van Heussen Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen mitsgrs. Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonge Adriaen Baeckelant Raeden hebben verclaert bijt voorss accoordt te persisteren ende tselve ab(so)luijtelijck te approberen ende toe te staen Gel. het gelesen ende ten registre van Raide gestelt ende geregistreert is Boudewijn v.d. Ghoes heeft hem geconformeert met de opinie van de heer br. Nachtegael ende is vuijtgesche­ijden Carst. Corn. schepen Mr. Ingel de Bruijne ende Jan Sonnius Raeden hebben verclaert jegens het accoort nijet te hebben daer nijet vuijt te scheijden/ maer vinden goet dat bij recht geleerden soude tvoorss accoort gevisiteert ende daerop advijs genomen worden off het conde sijn effect sorten sonder dat ijemant int particulier in tijden ende wijlendaer doore souden connen beschadicht worden/ De secretaris Cannoije een van de geinteresseerde heeft verclaert dewijle dat het accort nijet eenstemmich ende bij alle de leden vant collegie abso­luijt geapprobeert en is dat hij hem hout gel. het besprocken is in sijn regard off het accoort noijt geschiet en waere ende verclaert daeraen geensints te willen houden ende daer abso­luijt voor sijn deel vuijt te scheijden/

Over het cohier v.d. gekwalificeerde(n) tot 500 ponden.

Tot het maecken vant cohier van de gequalificeerde tot vijff hondert ponden Vls toe over Nijeuwerkercke ende Mortiet Iuris­dictie dess stadt Arnemuyden worden bij W+R mits dess gecomm. dheeren Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Willem Michielsz. ende Adriaen Baeckelant Raiden mitsgrs. den secre­taris Cannoije.

Opden IIen Augusti 1621 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlink schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonge Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Pieter Souwens Raiden/

Een gemetseld graf voor wijlen Capt. Cabeliau.

Opt versouck van de weduwe van de heer Capit. Cabeliau is bij W+R geconsenteert ende haer vergunt te mogen maecken een gemetselt Graff in de Kercke mits versurgende ofte gevende aenden Armen der stadt Arnemuyden soo veel als sij in discretie bevinden sal te behooren/

Over het grofzoutmeterschap

Opde Req. van Dignis Aertsz. is hem vergunt neffens Marinus Gastaen ? het groffsoutmeterschap mits doende den behoorl. eedt daer toe staende/

Het metselwerk van de kerk moet op diverse plaatsen vernieuwd worden.

Opt aendienen van de Tresorier Boudewijn v.d. Ghoes van dat het metselwerck van de kercke op verscheijden plaetsen nootwendich dient voorsien / Tot verhoedinge van meerder schade / Is bij W+R geres. datmen daer van visitatie ende daernaer rapport doen sal Om vorder daer inne gedaen te worden naer heijsch van de wercke/

In plaetse van de heer Burchmr. Ingel de Bruijne Sa: Me: in sijn leven een van de Gasthuismrs. dess stadt hebben B+S+R tot nijeuwe Gasthuijsmr. voorden tijt die de voorn. de Bruijne noch soude hebben moeten dienen gecorenende gecomm. enz. dheer Jan Sonnius/

Ende alsoo de verkiesinghe van Lenaert Teerlinck ende Jacob Reijnout tot Gasthuijsmrs.bijt collegie van Wette door inad­vertentie (kennisgeving die niet op de juiste wijze geschied is) die bij W+R behoorde te geschieden hebben B+S+R de voorss verkiesinghe geapprobeert dien volgende de voorn. Teerlinck ende Jacob Reijnoutsz. als Gasthuijsmrs. geconfirmeert enz. mits dess

Opt vertooch ende versouck van de Gasthuijmrs. dess stadt omme geauth. te worden jegens dheer Burchmr. Claes Sael doude ende de secretaris Pieter Cannoije de voorn. Gasthuijsmrs. in rechte betrocken hebbende Om jegens henl. te institueren sulcke actien als het Gasthuijs jegens de voorn. Sael ende Cannoije souden mogen hebben / hebben Bu+S+R der stadt A. de voorn. Gasthuijsmrs.geauth. enz. mits dess om heure actien jegens de voorn. Sael ende Cannoije ende alle andere voorgaen­de toesienders van Loterie daerop sij eenige actie souden mogen hebben te mogen institueren ende daer inne ende in alles des Gasthuijs gerechtigheid voor te staen/

Er is groot gevaar van invallen van de Spaanse vijand. De wacht moet goed georganiseerd; strakke discipline.

Alsooder int sekere verstaen is dat den viant met groot getal van crijsvolck soo te peerde als te voete met saloupen ende schepen in verscheijden naesr gelegen quartieren in roere in ende buijten alle twijfele voorgenomen heeft alle plaetsen daerse meenen sterck genouch toe te sijn te invaderen ende den lande ende particuliere steden ende plaetsen te beschadigen ende invaderen ende dat grootelicx te vreesen is datsij de naest ende minst gefortificeerde plaetse soude poogen eerst aen te tasten/ soo hebben B+S+R omme de stadt ende burgers jegens alle surpri(n)se als loopinge ende beroovinge te beschermen goet gevonden aende Middelb. ende Veersche poorte de wacht te houden hebben voorts geordonneert belast gestatueert ende bevonden enz. de heeren wethouders de wachtmr. de Capite­ijnen Luijtenanten ende alle andere officieren mitsgrs. allen burgers ende inwoonders dess stadt de ordonnancie van de wachte strictel. te achtervolgen/ Alles op de boeten bij de ordonnancie op de wachte gestatueert ende op penen dat soo wije voortaen in eenige faulte waer daer vooren feijtel, geexecuteert sal worden Ende ingevalle het soude mogen schor­ten door de slappicheijt ende naelaeticheijt van de respective Officieren over de wacht gestelt ende noch te stellen is/ wort verstaen dat de Officieren daer vooren selffs sullen aenge­sproecken ende geexecuteert mogen worden.

Ghepubliceert ter peuije der stadt Arnemuijden op de voorss XIen Septembris 1621 //

Opden XXen Octobris 1621 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn, Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Adriaen Baeckelant Claes Sael de Jonghe Pieter Souwens Raiden/

Het "Goessche hoofft" wordt eerstdaags verkort en niet afgebroken.

Bij de heer Burchmr. Claes Sael doude gevraecht sijnde offmen met het affbreecken vant Goessche hoofft voorts vaeren sal ofte nijet/ Is bij W+R geres. datmen het opnemen ende incorten vant voorss Goessche hooft eerstdaechs doen doen sal//

Een verzoek van Jasper Bouwer om voor de vierschaar van Arnemuiden "te moghen postuleren"

Op de Req. van Jasper Bouwer procureur tot Middelb. versouc­kende voor dese vierschaere in de ordinarie te moghen postule­ren / is geresolveert geappostilleert te worden het naervol­gende B+S+R admitteren mits dess den suppl. om voordeze viers­chaere ordinarie te postuleren ende dat bij provisie tot datter twee sulcx soude mogen versoucken die bequaem sijnde hun domicilie souden believen te nemen binnen dese stadt mits doende den eedt daer toe staende ende dat hij gehouden sal wesen daerop te passen/ Alwaerts dat hij maer een parthije en hadde/ Des wort hem geconsenteert bij desen voor termijn in plaetse vande ordinarisse schell. twee schell.

Op de Req. vande .... de Bruijne wort hem het poorterschap gratis geschoncken ende de dispositie op sijn vorder versouck nopens de vrijdom vande wachte ende het houden van soldaten wort gehouden instate tot datter gesien sal worden wat hijsal connen te wege bringen tot benefitie van de neringhe inde stadt/ Om alsdan daerop naerder ende favorabel gedisponeert te moghen worden//

Opden XIIen Novembris 1621 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenmaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Adriaen Baeckelant Jan Sonnius Raiden.

Nakomelingen van de schuldeisers van de stadt eisen hun rechtmatig deel op.

Bij de heer Burchmr. Wouter Nachtegael vuijt sekere geschrifte in de vergaderinghe van W+R gedicteert sijnde tgundt hier naer volcht van woorde te woorde

Alsoo dheer Christoffel Spierinck voor het sterffhuijs soo hij seijt van sijnen vader Jan Spierinck Sa:Me: Claes Sael doude Merten Adr. Pieter Cannoije voor hem selven ende hem qualifi­cerende als procuratie hebbende vande voochden vande weesen van Corn. Wielant Sa: Me: mitsgrs authorisatie hebbende vande Weesmrs. dess stadt als oppervoochden vande voorss weesen Ende Jasper Bouwer / als procuratie hebbende soo hij mede secht van David Taedts mitsgrs. Neelken Claes weduwe van Tobias Huijsman representerende de gemeene erffgenamen van Claes Aelbertsz. sich onderwonnen (onderwonden) hebben in rechte te betrecken voor Burchmr. ende schepenen der stadt A. de personen van Wouter Nachtegael ende Boudewijn vander Ghoes als Tresoriers deser voorn. stede/ omme betaelinghe te hebben van vijff duijsent vijff hondert drijentachtich ponden grooten Vls die sijl.seggen aende voorn. stadt alsnoch ten achteren te sijn/ Ende het de voorn. Tresoriers nijet toe en staen soodanige ofte eenighe processen van importantie voor de stadt te voe­ren/ Ten waere sijl. daer toe bij Burcmrs.+S+R deser stede behoorl.bij speciale acte waeren geauth. ( soe ist dat de voorn, Tresoriers bij dess de voorn, heeren B+S+R wel hebben willen versoucken Ten eijnde haere Ed: gelieve henl. Treso­riers bij appostille in margine van desen te authoriseren/ Om jegens de voorn, heer Christoffel Spierinck ende consorten ende elcken van henl. proces active ende passive te moghen institueren daer en soo sijl. te raede ende tot stadts oorboir oordeele sullen te behooren/ Dit doende etc.? B+S+R der Stadt A. hebben geauth,enz.mits dess dheeren Tresoriers voorn.om conform het gewijsde van schepenen in date den IXen Novembris 1621 jegens den heijsch vande Ghedeputeerde te antwoorden ende het proces voor dese vierschaere te litiscontesteren*

<<*litiscontestatie= gedingsbevestiging.

*1)litiscontesteren: als die verweerder inder voorscreven manieren opten heijsch des aenleggers zijn verantwoirden gedaen heeft: zoe is de sake gelitiscontesteert.

2)litiscontesteren is de sake vesten voor den Iuge (rechter) twelck gebeurt als de verweerder kent oft loochent den heesch oft dat hij eenigh faut oft vermet voorstelt dat destructijff is van(vor) den heesche/ nemende den fijn van geabsolveert te zijne

jegens de heijsch vande Gheinteresseerde al te seggen ende produceren dat de voorn. Tresoriers met fondament sullen connen becommen ende met rechte weten te doen/ Ende nopende het tweede versouck van te mogen jegens de gheinteresseerde oock ageren ende actie institueren wel verstaende dat daer van eerst openinghe gedaen sal worden Om daernaer vorder authori­satie verleent ofte sulcx gedaen te worden als bevonden sal worden te behooren/

Opden XXVIIen Novembris 1621 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Pieter Souwens Raden/

Reconventie (tegen-eis) tegen de "heisch van de geinteresseer­de" m.b.t. de besteding van de baten van de loterij.

Alsoo dheeren Tres. Wouter Nachtegael ende Boudewijn v.d. Ghoes den XXIIIen Novembris 1621 in Iuditio ende voor dese vierschaer verclaert hebben geres. te wesen jegens de geinte­resseerde te doene heijsch in Reconventie (=tegen-eis ) nopen­de de stadt­smiddelen bij de voorn. geinteresseerde ontfangen­soo sij seggen sedert het jaer XVIc vijffentnegentich tot nu toe Ende dat henl. niet vrij en staet de voorss heijsch in Reconventie (=tegen-eis) noch voor de vierschaere noch voorden Hooghen Rade te doene sonder daer toe te hebben speciale last ende authorisatie van B+S+R deser stadt soo is de vrage offmen de voorn. heeren Tresoriers tot tgundt voorss authoriseren sal ofte niet Waerop gedelibereert ende ommegevraecht sijnde hebben B+S+R der stadt A voorn. de voorss versochte authorisa­tie als de saecke gans ongefondeert vindende de voorn. treso­riers affgeslagen ende slaen aff midts desen de voorn. Treso­riers tot effecte van dien expresselick ordonnerende vant appel bij henl. sonder authorisatie van W+R geinteriecteert van schepenen vonnisse in date den XXIIIen Novembris 1621 te desisteeren en de voor dese vierschare den heijsch vande geinteresseerde te debateeren ende daertegen alle seggen ofte allegeeren datse sullen met fondament connen ende weten te doen/

De Gasthuismeesters hebben zonder authorisatie van W+R geappelleerd tegen het vonnis van de vierschaar van A. ten aanzien van "den ontfanck bij ijeder (Sael en Cannoije) van wegen de loterie gehadt".

Alsoo de Gasthuijsmrs. opden XXIIIen October 1621 sonder authorisatie van W+R deser stadt geappelleert hebben vant vonnisse van schepenen gewesen den XIXen october 1621 mede brengende dat de Gasthuijsmrs. gehouden sijn te schrijven bij heijsch antwoorde replijcke ende duplijcke jegens dheer Burch­mr.Claes Sael doude ende de secretaris Cannoije voor sooveel ider van wegen de loterie soude mogen ontfangen hebben/ Soo is de vraghe offmen de Gasthuijsmeesters sal laeten opt voorss incident een proces voeren tot groote coste soo vant gasthuijs als particuliere off datmen de gasthuijsmeesters ordonneeren sal vant appel te desisteren (af te zien) ende te volgen het vonnisse van schepenen in date den voorss XIXen octobris 1621 Waerop gedelibereert ende ommegevraeccht sijnde hebben Burchm­rs.+S+R der stadt A. voorss goetgevonden de gasthuijsmeesters te ordonneren ende belasten gelijck sijluijden ordonneren ende belasten midts desen van tvoorss appel te desisteren ende volgende het voorss gewijsde het proces jegens de voorn. Burchmr. Sael ende Cannoije voor dese vierschaere te beschrij­ven bij heijsch antwoorde Replijcke Duplijcke nopende tgeene sijl. de voorn. Sael ende Cannoije weten te heesschen belan­gende den ontfanck bij ijeder respectivel. van wegen de lote­rie gehadt--

De Tresoriers hebben op eigen houtje de stadspachter gegijseld.

Alsoo dheeren Tresoriers Wouter Nachtegael ende Boudewijn van der Ghoes hebben gedaen gijselen Geridt van Dort stadtspachter omme betalinghe te hebben van tgeen hij alreede op ordonnantie vant collegie van Wette betaelt hadde Ende dat zijl. bij vonnisse van schepenen verclaert sijnde niet ontfanckelijck daervan hebben geappelleert soo is de vrage off de stadt haer met de Tresoriers sal voughen om den pachters tweemaels te doen betaelen ofte metten pachter om hem te mainteneeren in tgeene hij op ordonnantie vant collegie betaelt heeft volgende de resolutie bij de magistraet genomen den VIIen April 1617 ende sedert altijt geobserveert waerop gedelibereert ende ommegevraecht sijnde hebben B+S+R der stadt A. geresolveert ende de Tresoriers geordonneert enz. enz. ende belasten midts desen vant voorss appel te desisteren ende Geridt van Dort ongemoeijt te laeten verclaerende tot effecte van dien dat de betalinghe bij Geridt van Dort als pachter gedaen op ordonnan­tie vant collegie van Wette wel gedaen is ende dat de ordre daerinne volgende de Resolutie van de Magistraet den VIIen april 1671 genomen ende tot noch toe geobserveert goet is ende voortaen gecontinueert sal worden totdat anders soude mogen om reden gereolveert ende geordonn. worden.

OPden IIIIen December 1621 pnt Claes Sael doude burchmr. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Nathaniel van Heussen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Maerten Adriaensz. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Raiden.

De Gasthuismeesters Boudewijn v.d. Ghoes en Jacob Reij­noutsz.weigeren van het mandement van appel jegens de secre­taris Cannoije af te zien. Gaan tegen de autoriteit van de stad in.

Alsoo Boudewijn van der Ghoes Jan Sonnius Jacob Reijnoutsz. Gasthuijsmrs. deser stadt jegens de resolutie ende express. verbot van B+S+R hunne principalen ende Committente meesters opden XXVIIen Novembris 1621 in presentie vande voorn. vander Goes collegialiter genomen daervan henl. oock de acte in handen is gestelt hun vervoordert hebben het mandement van appel jegens de secretaris Pieter Cannoije bij hunl. te vooren sonder kennisse ende authorisatie van W+R gelicht te doen exploicteeren/ Ende daer beneffens B+S deser stadt te doen initieren ( beginnen ) omme ten daghe dienende voorden Hooghe Raide mede te compareeren ofte gemachticht te senden ingevalle hunl. de saecke soude mogen aengaen Ende dewijle de voorn. gast­huijsmeesters nijet en connen met het verheven ? appel voorts vaeren veel min daerinne triumpheren sonder te susti­neeren dat B+S+R representerende theele corpus van de stadt met soo loffelijcke previlegien ende vrijheden bij mijn heere den prince van Orainghen hoochl. memorie begifticht scheen faculteijt en hebben om sulcke Resolutien te nemen ofte ijet anders te statueeren ende tot dienste vande Republijcke te ordonneren daer vuijt notoirlijck soude volghen Dat Arnemuijd­en gelijck een van de voorss gasthuijsmrs. dat wel onbeschaem­delijck int volle collegie heeft durven in twijffel trecken geen stadt en ware Ende dat de Regierders der selver niet en vermoghen heurl. authoriteijt over heure dienaers ende gestel­de officieren gebruijcken/ Ghelijck andere magistraeten over ende in haere respective steden sijne doende ende dheeren van dese stadt tot noch toe neffens andere steden gedaen hebben het welck bij niemant sollemneelen eedt gedaen hebbende/ van de stadt Arnemuijden in alle haere goede policie vrijheden hantvesten previlegien ende gerechticheden te houden ende voor te staen de selve te vermeerderen ende nieuwe vercrijgen indient mogelijck waere sonder extraordinarisse quetse van den selven eedt ende van getolereert (te) worden/ Ende alsoot meer als noodich jegens de voorss actie vande gasthuijsmeesters maeckende pure muijterien ende openbaere conspiratie jegens de stadt midtsgaders haere authoriteijt ende altijt conspiratie jegens de stadt midtsgaders haere authoriteijt ende altijt gexerceerde vrije macht/Soo is de vrage offmen van stadtswege den dach van rechte bijden deurwaerder beteeckent ten dage dienende te hove sal waernemen Ende consequentel.offmen de stadtshoocheijt ende preeminentie jegens de voorn. gast­huijsmrs. ende heure adherenten niet mainteneeren/ Ende daer toe alle mogelijcke middelen bij hooge ende leege te geven ende elders gebruicken sal/ Ende bij provisie oft het nijet geraden en is jegen de voorn. Gasthuijsmrs.ende elcken van hen als perturbateurs van de gemeene Ruste in deese cleene ende schamele Republijcke te protesteeren van allen costen ende interesten bij de stadt ende Inwoonders van dien ter cause voorss alreede geleden ende noch te lijden henl. door notaris tvoorss protest te doen insinueren ende daer benevens aenseg­gen dat de voorss gasthuijsmeesters alle de costen die sijl. ter cause voorss gedaen hebben ende noch doen sullen selffs ende in heur particulier sullen moeten dragen Waer op gedeli­bereert ende ommegevraecht zijnde hebben B+S+R der stadt A hebben verstaen datse van ampts ende eedts wege schuldich sijn de stadt in haere hoocheijt authoriteijt ende wettiche macht voor te staen maincteneeren Ende dien volgende hebben geresol­veert enz. midts desen datmen ten dage dienende van stadtswege te hove ende voor den Hoogen Raide compereren/ ende stadtshoo­cheijt preeminentie ende altijt vrije gexerceerde macht over de stadt officieren dienaers burghers ende Inwoonders van dien gexerceert voorstaen ende met alle mogelijcke middelen bij hooge ende leege te hove ende elders maincteneeren ende staen­de houden sal/ Ghans noodich vindende datelijcke voor notaris ende getuijgen jegens de voorn. Gasthuijsmeesters ende elcken van henl. int particulier als perturbateurs van de gemmene Ruste in dese cleene Republijcke te protesteeren van allen costen schaden ende Interessen ter cause voorss bij de stadt het toecommende gasthuijs ende gemeente alreede geleden ende noch te lijden Ende tselve protest henl. te doen insinueren ende specialijck doen aenseggen dat de voorss gasthuijsmee­sters alle de costen bij henl. ter cause voorss gedaen ende noch te doen niet en sullen vermoghen tot laste van Gasthuijs te bringhen maer gehouden sullen wesen selffs ende in heur particulier alle de selve te dragen ende gelden/

Ook de Tresoriers Wouter Nachtegael en Boudewijn van der Ghoes gaan in tegen het verbod van B+S+R in om tegen de stadspachter te procederen.

Het stadsbestuur beschouwt dit als muiterij en brengt de zaak aanhangig bij de "Hooge Raide"

N.B. Hieronder volgt een ellenlang overzicht van de conflicten tussen aan de ene kant de Armmessters en de Tresoriers contra de stad en de andere "Gheinteresseerde".

Alsoo Wouter Nachtegael ende Boudewijn van der Ghoes jegen­woordighe Tresoriers jegens de Resolutie ende expressel. verbot van Burchmrs. +S+R hunne meesters ende principalen de XXVIIen November 1621 collegialiter in heurl. presentie geno­men daerop van henl. oock de acte in handen is gestelt hun vervoordert hebben het mandement van appel bij henl. te vooren sonder kennisse ende authorisatie van W+R gelicht te doen exploicteren jegens Geridt van Dort jegenwoordighe pachter van stadtsexcijsen ende daer beneffens Burchmrs. ende Schepenen voorde welcke de saecke noch noijt Iudiciel geventileert en heeft doen inthineren ?? (initieren /inwijden /beginnen ) omme ten daghe dienende voor de Hooge Raide mede te compareren ofte gemachtigte te senden ingevalle henl. de saecke soude moghen aengaen dewijle mede de voorn. Tresoriers in plaetse van voor dese vierschaere te debateeren den heijsch bij de Gheinteres­seerde tot heurl. laste genomen directel. jegens de resolutie van W+R in date den voorss XXVIIen Novembris den lesten Novem­ber in iuditio voor dese vierschaere geprotesteert hebben van attentaten ende opentl. verclaert de selve te sullen doen repareren daer ende alsoo het behooren sal/ Ende dat de voorn. Tresoriers niet en connen tot hun quadt voornemen commen/ Sonder te sustineeren dat Burchmrs+S+R representerende theele corpus van de stadt met soo loffelijcke previlegien ende vrijheden bij mijn Heere de Prince van Oraingnen hoochl. mee gegifticht/ Gheen faculteijt en hebben om sulcke resolutien te nemen ofte ijets anders te statueren ende tot dienste van de Republijcke te ordonneren/ daer vuijt notoirl. soude volghen dat Arnemuyden ( gelijck een van de Tresoriers dat wel ombe­schaemdel, int volle college heeft derven in twijffel stellen) geen stadt en waere/ ende dat de regeerders der selver nijet en vermogen heure authoriteijt over heure dienaers gebruijcken als andere magestraten over ende in haere respective steden sijn doende/ Ende de heeren van dese stadt tot noch toe altijt neffens andere steden gedaen hebben het welck bij nijemant solemnelen eedt gedaen hebbende van de stadt Arnemuyden in alle haere goede politie vrijheden hantvesten previlegien ende gerechticheden te houden ende voor te staen deselve te helpen vermeerderen ende nieuwe vercrijgen indient mogelijck waere sonder extraordinaris quetsen van den selven eedt en can noch en mach getolereert worden/ Ende alsoot meer als noodich is jegen(s) de voorss actien vande Tresoriers maeckende pure muiterie ende openbaere conspiratie jegens de stadt midtsgrs. haere authoriteijt ende altijt gexerceerde vrije macht/ Soe is de vraghe offmen van stadtswege den dach van rechten bij den deurwaerder beteeckent ten daghe dienende sal waernemen jegens de Tresoriers ende alle andere diet soude derven hun bemoijen nijet maincteneren ende daer toe alle mogelijcke middelen bij hooge ende leege te hove ende elders gebruijcken sal/ Ende bij provisie off het niet geraden en is datelijck jegens de voorss Tresoriers als perturbateurs van de gemeene ruste in dese cleene ende schamele Republijcke te protesteeren van allen costen schaden ende interesten bij de stadt ende Inwoonders van dien ter cause voorss alreede geleden ende noch te lijden henl. door notaris tvoorss protest te dien insinue­ren ende specialijck aenseggen dat alle de costen die sijl. der cause voorss gedaen hebben ende noch doen sullen selffs ende in heur particulier sullen moeten draghen waerop gedelib. ende omme gevracgt sijnde hebben B+S+R der stadt A verstaen datse van Ampts ende eedtswege schuldich sijn de stadt in haer hoocheijt authoriteijt ende wettyghe macht voor te staen ende te maincteneeren/ Ende dien volgende hebben geres. enz. midts desen dat men ten daghe dienende van stadtsw­ege te hove ende voorn. Hoogen Raide compareren ende stadts hoocheijt preemi­nentie ende altijt vrije gexerceerde macht over de stadt Officieren dienaers burghers ende inwoonders vandien gexer­ceert voorstaen ende met alle mogelijcke middelen bij hooge ende leege te hove ende elders maincteneeren defenderen ende staende houden sal/ Gans noodich vindnde datel.voor notaris ende getuijghen jegens de voorn, Tresoriers ende elcken van henl. int particulier als perturbateurs van gemeene Ruste in dese cleene Republijcke te protesteeren van allen costen schaden ende Interesten ter cause voorss bij de stadt ende gemeente alreede geleden ende noch te lijden/ Ende tselve protest henl. te insinueren.(aanzeggen ?) ende special. te doen aenseggen dat de voorss Tresoriers alle de cost bij henl. alreede ter cause voorss gedaen ende noch te doene niet en sullen vermoghen tot laste van de stadt bringen/ maer gehouden wesen selffs ende in heur particulier alle de selve te draghen ende gelden//

1622

Opden XVen Januarij 1622 pnt Claes Sael doude burchmr. Vincent van Onderdonck Nathaniel van Heussen Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Raiden. de Burchmr. Wouter Nachte­gaal Boudewijn v.d. Ghoes Carst. Corn. schepenen Jan Sonnius raet weijgerende te commen Jochem Trente schepen sieck sijnde ende Pieter Souwens raet dranck ingenomen hebbende/

Openbaar relaas onder eede van de stadbode van Campen.

Heyndrick van Campen stadtbode dess stadt int collegie van W+R comparerende heeft op den eedt van sijn officie verclaert ende verclaert mits dess dat hij gisteren geweest is bij de burchm­r. Claes Sael doude ontrent den twee vuiren ende dat de voorn. burchmr. hem comparant belast heeft bij de heer burchmr. Nachtegael om te vragen of het hem gelieffde jegens merghen W+R te vergaderen Datter eenighe luijden daer wat te versouc­ken hadden Welcken volgende hij comparant bij de heer Nachte­gael voorn. geweest ende tgundt voorss hem aengeseijt heeft Daerop de voorn. Nachtegael voor antwoorde gaff (In presentie van de heer Advocaet Mr. Heijndrick Sonnius Joris Brechtsz. ende Jan Sonnius dat hij nijet en was van sinne consent te geven om vergaderinghe te leggende seggende dat hijt gedaen soude hebben/ maer omdat Heijndrick Bijbota? hem daer toe te seer geimportuneert hadde (lastig gevallen ?/ ongelegen geko­men was ?) ende daer nijet bij vercort en was dat hij nijet en begeerde te doene Waervan rapport gedaen hebbende aende heer Burchmr. Claes Sael heeft de voorn. Sael hem comparant aenge­seijt gaet ontrent vier vuiren wederom bij hem hij sal hem mogelijck bedrincken ende vraecht hem andermael off het hem belieft te doen vergaderen Ghelijck Dijsendach te vooren bijt collegie van Wette geresolveert is/ Ende soo hij dat weijgert secht dan eerst/ Dat ghij last hebt van mij om te vergaderen Opdat hij nijet wederomme en segge dat ick in sijn Officie trede Daernaer den tijt gecommen wesende is hij comparant de burchmr. Nachtegael gaen soucken ende nijet thuijs vindende ende vernemende dat hij tot Souwens was is hij daer gegaen ende geclopt hebbende heeft de meijt geseijt dat se soude gaen bij de heer Burchmr. Wouter Nachtegael ende seggen dat hij daer was ende versochte hem te spreecken/ Ende de meijt dat gedaen hebbende is wederom gecommen ende heeft voor antwoorde gebrocht de burchmr. heeft wat te doene hij en mach (kan) nijet vooren commen naert luijden vande clocke gesloten heb­bende de Veersche Poorte ende commende ontrent het huijs van Mr. Wouter Buijs heeft hij comparant voor Buijs deure gevonden dheer Burchmr. Nachtegael Buijs selver Boudewijn vander Ghoes mitsgrs Mr. Heijndrick Sonnius Ende hij comparant opt tgundt voorss de burchmr Nachtegael affvraegende consent om te moghen vergaderen/ gaff wederom voor antwoorde Ick soude doen verga­deren hebben maer sijn bij mij commen loopen ende importuneren (lastig vallen) nu en begeere dat nijet te doene Ick en begee­re gheen wet gestelt te wesen daervan hij comparant rapport gedaen hebbende aende burchmr. Sael heeft den voorn. Sael hem absoluijte last gegeven om jegens mergen W+R te vergaderen Ghelijck hij comparant gedaen heeft sonder ijemant over te slaen selffs ten huijsse van de burchmr. Nachtegael op van daghe commende op de gesette vuire bij de heer Burchmr. Nach­tegael ende vragende off het hem belieffde boven te commen gaff voor antwoorde dat nijet van sinne te wesen Overmits het de outste burchmr. toequamp te doen vergaderen ende dat hij daer toe gheen consent gegeven en hadde ende dat het nijet alleenl. was gedaen om op de bancke van leeninge te disponeren maer oock om andere particuliere dingen Die dickwils achteraff met eenige geresolveert worden Die souden mogen strijden jegens de stadt ende dat hem daermede groote cleenicheijt gedaen worde Daernaer hebben alle de boven genomineerde heeren Burchmr +S+R hem comparant belast andermael te gaen tot de burchmr. Nachtegael Boudewijn Souwens Sonnius Jochem Trente ende Carst. Corn. Ghelijck hij comparant gedaen heeft/ Ende de burchmr. Nachtegael gaff de voorgaende antwoorde Jochem Jansz. lach sieck te bedde ende conde nijet commem Boudewijn van der Ghoes gaff voor antwoorde Sij connent alleene wel doen Ick en wil nijet commen/ de huijsvrouwe van Carstiaen Corn. seijde hij is buijten te lande gegaen hij sal nijet boven commen Ghelijck oock Carst. Corn. te vooren geseijt hadde aen hem comparant dat hij nijet boven commen soude/ Sonnius seijde hij hadde met het crackeel nijet te doene ende begeerde nijet boven te commen/ de tweede reijse seijde sijn Jonckwijff dat hij naer Middelb. Souwens meijt seijde dat hij een dranck ingenomen hadde dat hij van dache nijet en mocht(k­on) vuijt den huijsse gaen/

Voortzetting van het verhaal van de Twist tussen het Stadsbe­stuur en de dissidenten. Daarbij speelt een vermenging van functies (Gasthuismrs;Tresoriers en Raden) en de machtsvraag.

Allen den ghenen die dese jegenwoordighe sullen sien oofte hooren lesen Bailliu+ Burchmr. +S+R der stadt Arnemuijden in Seellt Saluijt doen te weten dat naerdijen vuijte resumptie vande voorgaende resolutien bij W+R dess stadt genomen den XIIen Novembris den XXVIIen Novembris ende den IIen Decembris 1621 occasie genomen is te proponeren hoe dat de Tresoriers ende Gasthuijsmrs. der voorss jegens resolutie verbot ende protest van Burchmrs. +S+R inne voorgaende geresumeerde reso­lutien verhaelt continueren stadts authoriteijt te vercleenen ende de macht bij mijn heere de Prince van Oraingen hoochl. memorie haer gegeven te benemen Daer bij onder andere Burchmr­s. +S+R voorn. vergunt is de faculteijte om absoluijtel. ende bij arrest te moghen ordonneren ende statueren alle tgene sijl.in goede conscientie bevinden tot ruste nut ende oirboir van de stadt ende gemeente van dijen te behooren ende van noode te wesen/ Ende dat de Tresoriers met heur verkeert voornemen dagelijcx voorts vaeren/ Ghelijck het blijckt aent stuck van de molenaers ende alreede door ijs ?? door al heuren advocaet van der Luijt naer den Haghe gedepescheert hebben ende consequentel. naerdijen het buijten alle hope is dat de Tresoriers ende Gasthuijsmrs. heure principalen soot behoort sullen obedieren/ Ende dijen volgende dat de gemoveerde pro­cessen met sententie van de Hooghe Raede ofte andere ge­vouchlijcke middelen moeten geassopieert ende getermineert worden ende daer vuijt te vraghen Wie men sal deputeren om de voorss processen hier te instrueren ende daer naer met die Instructie naer den Haghe te gaen/ Soe hebben Ba+Brs+S+R der stadt Arnemuyden voorss op alles rijpel. gelet ende gedelibe­reert hebbende gecomm. enz. mits dess dheere Claes Sael doude burchmr. Nathaniel van Heussen schepen Merten Adr. Raet ende Pieter Cannoije secretaris de selve Commissarissen coniunctel. ende elcken van henl. int besondere gevende volcommen macht absoluijt ende speciael. bevel mits dess om alle stucken munimenten ende andere bescheeden van hoogh ende leege pu­blijcke ende prive personen te recouvreren (terugkrijgen/ invorderen ?) ende becommen Die eenighsints tot voorstant van stadtsgerechticheijt ende authoriteijt soude moghen dienstich wesen ende tot cort recht expeditie van Iusticie( een soort kort geding ?) ende minste cost vande stadt soude moghen strecken/ Ende om met alle de voorss bescheeden ende Instruc­tien in den Haghe te trecken ende voor den Hooghe Raede ende elders daermede stadtsauthoriteijt ende gerechticheijt te defenderen ende mainteneren hebben Ba+Bu+S+R voorn. gecomm. enz. mits dess Nathaniel van Heussen ende Pieter Cannoije heurl. secretaris coniunctel. ende elcken van henl. int beson­der met speciale last om tot hulpe van de stadt voorstant van haere authoriteijt ende gerechticheijt sulcke advocaten procu­reurs ende andere heeren ofte personen te gebruijcken als de voorn. Ghecomm. ende elcken van henl. sullen oordeelen tot nut ende oirboir van de stadt ende mainctienement van stadts gerechticheijt ende authoriteijt van noode te wesen ende voorts tot vorderinghe van tgundt voorss alles te doene dat sijl. aldaer collegialiter present sijnde selver souden mogen ofte connen gedoen Belovende Bailliu +Brs+S +R voorn. voor hun ende haere naercommelinghen in gelijck officie mits dess voor goet vast ende van weerden te houden alle tgene bij de voorn. Ghecomm. coniunctel. ende elcken van henl. int besonder hier in den Hage ende elders tot vorderinghe van tgundt voorss gedaen versocht vercreghen geprocedeert ende anderss geprocu­reert ende versorcht sal worden Van stadtswege te rechte te staen ende tgewijsde te volcommen indient noot sij Alles sonder fraulde Ende in oirconden van alle tgundt voorss hebben Ba+Bu+S+R voorn. dese bij een van de schepenen in plaetse vanden secretaris doen onderteeckenen ende tsegel ter saecke der voorss stadt hier onder doen opdrucken/ Actum opden XVen Januarij XVIc tweeentwintich/

Over de tafel van lening.

Op de Req. van Heijndrick Bijbota ? hebben B+S+R der stadt gecomm. mit dess dheeren Wouter Nachtegael ende Claes Sael doude Burchmrs. mitsgrs. den secretaris dess stadt om met den voorn, Bijbota ofte sijnen meester absoluijtel.op de tafel van leeninghe te handelen ende soo veel te bedinghen alsmen sal connen/

Vervolg van het verhaal van de twisten en processen.

Allen denghenen die dese jegenwoordighe sullen sien ofte hooren lesen B+S+R der stadt A in Seellt Saluijt doen te weten dat naerdijen de Gheinteresseerde bij de voorss stadt A. van de sententie bij schepenen dess stadt gewesen den VIIen Decem­bris XVIc eenentwintich tusschen de voorn. gheinteresseerde etc. ter eenre ende de Tresoriers der selver stadt voorss ter andere sijde geappelleert hebben /overmits henl. noch inter­sest noch costen toegewesen sijn ende dat sijl. buijten haere conclusie aent accort vande VIIen Januarij XVIceenentwintich gebonden sijn ende gevraecht sijnde offmen de gheinteresseerde sal laeten geworden ende sonder contradictie te hove laeten vercrijghen al datse connen ofte datmen van stadtswege ten daghe dienende daertegen connen Den heijsch ontkennen ende debatteren ofte datmen alleene pooghen sal den Interest ende de costen te ontgaen ende sustineren datse moeten met het voorss accort te vrede wesen/ Ende wije datmen daer toe com­mitteren sal om alle behoufften daer toe noodich bij een te vergaderen ende jegens dat den dach dienen sal daermede ten fijne voorss naer den Haghe te trecken; Soe hebben Burchmrs. +S+R voorn. naer behoorl. gehouden deliberatie gecomm. mits dess Nath. van Heussen om in den Haghe te trecken/ Inde boven verhaelde saecke stadts advocaten ende procureurs te wercke te stellen ende voorden Hooghen Raide ( Soo hij eenighe stucken ofte bescheeden can vercrijghen Daermede den heijsch ende pretensie vande Gheinteresseerde met recht ende deughdel. fondament soude connen vernieticht worden) ende daer tegen contrarie conclusie te doen nemen ende in alle gevalle het voorss vonnisse soot mogel. is te houden staende ende in alder manieren te trachten dat parthijen ten wedersijden moghen bij den Hooghen Raide gecondemneert worden in de onderhoudinge vant accort ende transactie gemaeckt tusschen de Gasthuijsmrs ter eenre ende de Gheinteresseerde met de Ghedeputeerde van W+R dess stadt den VIIen Januaij 1621 ter andere sijde ende bij Burchmrs. +S+R dess stadt voorn. voor hun ende voor heurl. naecommelinghe in gelijck officie mits dess voor goet vast ende van weerde te houden alle tgene bij de voorn. Ghecomm. tot vorderinghe van tgundt voorss hier in den Haghe ende elders gedaen versocht vercreghen geprocedeert ende anderss geprocureert sal worden van stadtswege te rechte te staen ende tgewijsde te volcommen indient noot sij Alles sonder fraude ende in oirconden van tgundt voorss hebben B+S+R voorn. dese bij een van de schepenen in plaetse van den secretaris doen onderteeckenen ende tsegel ter saecke dess stadt hieronder doen opdrucken Actum opden XVIen Januarij XVIc tweeentwintich/

Opden XXIen Januarij tweentwintich pnt Christoffel Spierinck Bailliu Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nathaniel van Huessen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Terlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Bakelant Jan Sonnius Pieter Sauwens Raiden Jacob Reijnoutsz. Gasthuijsmr. ende Pieter Cannoije secretaris/

Ook de 2 bekende Ghecommitteerde Raden van Zeeland worden erbij betrokken.

Naerdien dheeren Johan Huijssen Cattendijcke ende Jacob Campen Gecommiteerde Raiden van Zeelant vermogens huere commissie van de Edele Heeren de Gecomm. Raiden van Zeelt verscheenen zijnde in de vergaderinghe van Bailliu+B+S+R der stadt A. in Zeellt hun hebben onderrecht vande questie ende geschil datter gere­sen was tusschen de Gasthuijsmrs. ter eenre Ende de voorgaende bewinthebbers van de Loterie die ten fijne ende tot opbouwing­he van een Gasthuijs bij de Ed:Mog: heeren staten van Zeelant geconsenteert is geweest ter andere sijde ende voornemel. naerdien de voorss heeren Commissarissen onderstaen hadden waeromme vant accoort tusschen de voorss Gasthuijsmrs. ter eenre ende de Geinteresseerde ter andere sijde gemaeckt den VIIen Januarij ende bij Burchmrs. +S+R voorn. den VIIen Janua­rij XVIceenentwintich geapprobeert geresilieert (opge­zegd /verbroken ) was ende daer vuijt gescheijden ende parthijen in dyversche processen gevallen waeren/ Ende alvooren daerop bij de voorn. heeren Comm. eerst de voorn. Geinteresseerde daer naer de Gasthuijsmrs. ende lest die van Wet ende Raet apart gehoort/ Ende elck grondel. onderrecht ende versocht hebbende tot solemnisatie ende aggreatie vant voorss accoort Ende die van W+R voor al wel bij de voorn. heeren Commissarissen onder­recht sijnde dat sijl. sulcke ende diergelijcke act(i)en wel vermogen te doen/ Sonder eenich perijckel ter werrelt te loopen van dat sijlieden daerover in heur particulier ofte heure erffgenamen souden connen nu ofte teeniger tijdt aenge­sproken ofte met fondament geconvenieert werden/ Soo hebben Ba+Bu+S+R der stadt A voorss Alvooren de voorn. heeren Commis­sarissen ten hoochsten bedanckende van heurl. moeijte ende goet onderwijs eendrachtelijck met overeenstemmiche voijsen tvoorss accoort andermael gelaudeert geratificeert ende geap­probeert enz. midts desen gelijck dat op den voorss VIIIen Januarij 1621 getroffen ende ten registre van Raide geregi­streert is Waermede doot ende te nijette sullen blijven alle geschillen ende processen dieder ter cause van dien gemoveert waeren/ Actum in de vergaderinghe van Ba+Bu+S+R dess stadt A. voorss Opden XXIen Januarij XVIctweeentwintich

Handtekeningen

Joh. Huijssen Cattendijcke

Christoffel Spierinck

Nicolaes Sael Sr.

Wouter Maertensz.

Lenaert Teerlingh

Claes Sael de Jonge

Carstiaen Corn.

Jochem Trente

Vincent van Onderdonck

Nathaniel van Heussen

Willem Michielsz.

Adriaen Baeckelant

(geen hantekening, maar in de vorm van een hart met pijlen doorboord !!)

Pieter Souwens

Pieter Cannoije

Naerdijen dheer Burchmr. Wouter Nachtegael Boudewijn van der Ghoes ende Carstiaen Cornelisz. schepenen ende Jan Sonnius weijgerende te teeckenen het bovenstaende accort ende approba­tie ende gevraecht wesende waeromme sijl. sulcx weijgeren hebben verclaert anders gheen redenen te hebben dan dat het gheen gebruijck en was ende even wel verclaeren mits dess in presentie van de voorss heeren Commissarissen dijen onvermin­dert tgundt voorss toe te staen ende volcommel. te approberen staen toe ende approberen simpel. pure ende absoluijtel. mits dess in kennisse der waerheijt hebben dheeren Commissarissen voorn. opt versouck van de ghene die tgundt voorss onderteec­kent hebben/ Dese mede onderteeckent

Joh: Huijsen Carst. Corn.

Opden XXVen Januarij 1622 pnt Christoffel Spierinck Bailliu Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Joachim Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn van der Ghoes Nath. van Huessen Carst. Cornelisz. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonge Adriaen Bakelant Jan Sonnius Pieter Sauwens Raiden.

De Ghecommitteerde Raden van Zeeland komen opnieuw.

Dheeren Johan Huijsse Cattendijcke ende Jacob Campen Gecomm. Raiden voor de tweede mael verschijnende in de vergaderinghe van Bailliu +Bu+S+TR der stadt A. ende contineerende de com­missie haere Ed: bij de Ed, heeren de Ghecomm. Raiden vande Ed.Mog. heeren Staten van Zeelt genl. gegeven hebben alvoiren geresumeert de besoignen in de voorgaende comparitie door Interesse van haere Ed: affgehandelt/ Ende naer dat die voorss besoignen bij haere Ed: mitsgrs. bij Burchmrs. +S+R voorn. de presente Gheinteresseerde Gasthuijsmrs. ten Registre van Raide onderteeckent waeren hebben de voorn. heeren Comm. gevraecht wat differentie ende geschil datter meer meer was tusschen de voorn. magistraet ende eenighe van heure gestelde officieren (lieden die een officie= ambt uitoefenen) ende de burghers/ Waerop van wegen Ba+Bu+S+R voorn. verhaelt ende geseijt is/ hoe dat de Burchmr. Wouter Nachtegael ende Boudewijn van der Ghoes Tresoriers deser stadt op heur eijgen houtken ende niet alleene sonder authorisatie van hunne principalen maer oock jegens Resolutie expres. verbot ende gedaen protest van de selve drije diversche appellen hadden geinteriecteert van vonnissen bij schepenen dess stadt gewesen ex equo en bono ende volgende de Resolutie bij W+R dess stadt daer op special. genomen daervan het eene was jegens Geridt van Dort pachter van stadtsbier excijs die de voorn. Tresoriers wilden doen betalen in haere handen tgene de voorn. pachter alreede be­taelt hadde op ordonnantie van Burchmrs. +S in conformite van de resolutie daerop bijt Collegie van Wette genomen den VIIen Aprilis 1617 ende bij W+R dess stadt geconfirmeert den XXVIIen Novembris 1521/ Ende dat het tweede appel geschiet was/ Over­mits de Tresoriers weijgerende de resolutie van W+R te volgen int debatteeren ende antwoorden jegens den heijsch van de geinteresseerde begeerden jegens het voorn. gemoet ? die van W+R geauthoriseert te wesen Om van de geinteresserde bij Reconventie te mogen Heijsschen alle het Incommen van de stadt sedert het jaer 1595 tot date dess toe bij de voorn.geinteres­seerde ( Soo de voorn. Tresoriers derven seggen) ontfanghen/ het welck als gans ongefondeert sijnde door dijen alle jaere bij de gestelde Tresoriers aen W+R met opene deuren de burge­rie daer op affictie van billetten gedachvaert sijnde vant voorss Incommen behoorl. rekeninghe bewijs ende Reliqua gedaen was ( Ghelijck alle de Rekeningen van jaere 1595 tot 1620 incluijs in promptis geleijt ende de voorn. heeren Commissarissen digito gedemonstreert mitsgrs, de visie ende lecture daeraff haere Ed: gepresenteert is bij W+R als oock met sche­penen vonnisse affgeslagen wesende de voorn. Tresoriers daer­van hadden geappelleert ende sonder Wet ofte Raet te kennen besich waeren met hun appel te vervolghen ende oick van andere collegien soot mogelijck waere te vercrijgen de authorisatie die henl. hier werde om redenen boven verhaelt geweijgert/ Ende dat het derde ende leste appel gedaen was bij Barthel­meeus Perck molenaer dess stadt geassisteert met de voorn. Tresoriers die int wijsen van de sententie verclaert hadden gheen parthije te wesen ende mede over het wijsen geaviseert hadden niettegenstaende sijl. versocht waeren als parthije te willen vertrecken/ Ende dat vant vonnisse van schepenen in date den XXIen Decembris 1621 daer bij de voorn.molenaer volgende de ordre nu lange geobserveert gecondemneert was de ordonnancie van veertich ponden Vls tot sijne laste bij Burch­mrs. ende schepenen gestreckt om ter Weescamer te consigneeren te moete accepteren ende betaelen daervan de Tresoriers niet alleene geappelleert maer oock met alle manieren in groote cleenachticheijt van de magistraet ende vercleeninge van de authoriteijt van de stadt gepoocht hadden te beletten/ Immers te verhinderen soo veel henl. mogelijck was de executie van voorss vonnisse die non obstante appellatione ( een beroep niet in de weg staande ?) volgende de loffelijcke previlegien van de stadt vermochte te geschieden/ midts bij den Triumphant gestelt wesende cau­tie (borgtocht/zekerheidsstelling) voort gewijsde vande hove/ Ghelijck de weesmrs. voort executeren vant voorss vonnisse gedaen hadden voor besluijt ( seijden ) Burchmrs. +S+R voorn. dat de geheele differentie daer op stonde/ off de Tresoriers gefondeert sijn jegens de resolutie van W+R de penninghen van stadts Incommen met contrainte ( dwang ) van Iusticie in haer handen te doen commen ofte dat sijluijden sullen moeten gedooghen dat daer inne gevoucht ? worde de ordre nu eenighe jaeren geleden bijt collegie van Wette geraempt daer naer altijt gobserveert ende nu onlancx bij W+R geapprobeert Ende ten tweede off de Tresoriers int doen van den heijsch reconventie ( tegeneis ) tot laste van de geinteresseerde over stadts domeijnen nu lange soot behoort naer stadts sobere gelegentheijt geemploijeert ende de stadt alleene ende de de Tresoriers int mintste niet toucheerende ( aangaande) sullen mogen volgen haer eijgen sin ofte datse gebonden ende gehouden zijn haere principale ende committente Wettelijcke overicheijt/ Ghelijck alle andere officieren ende burghers van der stadt te obedieren ende gehoorsamen/ sulcx dat vuijt tgundt voorss ad oculum (met eigen oog) gesien worden de geheele questie daer op te rusten off Burchmrs. +S+R representerende theele corps van der stadt boven de Treso­riers/ Off dat de Tresoriers boven het hele collegie sijn ende wie den anderen behoorde te wijcken ende obtempereren (gehoor­zamen)/ Alle twelcke bij de heeren Comm. voornoemd met goede patientie gehoort ende wel geincorporeert sijnde/ hebben verclaert dat de Tresoriers in geenderande manieren en vermo­gen eenigh processen voor de stadt aengrijpen sonder goetvin­den ende speciale authorisatie van W+R/ veel min sulcke recon­ventien doen die gans ongefondeert sijn overmits alle jaere daeraff behoorl. rekeninghe gedaen ende naer stijl gesloten was haere Ed: onnodich achtende de voorss rekeningen te visi­teren/ Belangende het tweede poinct nopende het maniement ( het beheer ) van pennighen dat de Tres. over stadts Incommen pretenderen/ hebben dheeren Comm. gevraecht off de Tres. niet en plagen (plachten ?) handelinge van de voorss penn. te hebben ende wat redenen de heeren van der stadt gemoveert hadden die oude ordre te verandren/ Tot satisfactie van welcke hebben Burchmrs.+S+R verclaert dat in voortijden als de stadt in fleur was ende met soo groote schulden ende achterheden noch niet geobrueert (overstelpt) en was/ de Tresoriers plag­hen (plach­ten) de handelinge van penningen te hebben/ maer dat Sijl. opden VIIIen Decembris XVIc negene considererende dat de stadt soodanich verachtert ende met menichfuldige schulde geinsolveert was/ datse gheen middel ter werelt en hadde om haer eenichsints te connen houden stae/ sonder vorder met credit geassisteert te wesen van de ghene die alreede voorde stadt groote sommen van penningengeteeckent ende ten deele betaelt hadden/die oick alreede daer vooren geconvenieert ende gecondemneert/ jae sommige geexecuteert/ sommighe de executie met vercoopinge van haere patrimonie landen belettende ende daer door genouchsaem geresolveert waeren de stadt ende haere domeijnen met alle tgene daer van dependeert mede te evinceren ( uit het bezit te ontzetten ) ende voor haere Indemniteijt te executeren ende de saecke soo verre gebrocht hadden dat se rechtel. geauth. waeren om een groot deel van middelen ende domeijnen van de stadt te mogen bij decrete openbaerl. doen vercoopen hebben/ Omme de Immineerende (dreigende) gantsche ruine van de stadt te ontgaen ofte ten minsten noch voor sekeren tijt te dilaijeren (vertragen/uitstellen)/ Op aventue­re off Godt de Heere noch metter tijt een beter vuijtcommen soude willen verleenen Claes Sael doude Jan Spierinck Merten Adriaensz. Crnelis Wielant en de Pieter Cannoije vijffve van de hoochste ende princijpaalste geinteresseerde vande stadt samen ende coniunctel. tot behouff van henl. ende heurl. erffgen. ende naercommelinghen mitsgrs alle de andere die voor de stadt geteeckent ende betaelt hebben ofte aende selve ten achteren sjn mitsgrs. der selver erffgen. ende naecomm. abso­luijtel. ende boven het recht van hypoteeck op alle stadtsdo­meijnen henl. vercregen bij de generale acte van de Ven April 1595 in handen gestelt alle de voorss stadts ende kercke Incommen roerende ende onroerende goederen/ Ende dat sijl. aen de voorn. vijff persoonen ende heurl. erffgen. tot behouff als boven gegeven hebben volcommen absoluijt ende onwederroupel. bevel macht ende authoriteijt om alle de voorss stadts ende kercke Incommen soo ordinaris als extraordinaris te manen heesschen innen ende ontfanghen ende tselve te emploijeren tot de tachterheijt ende jaerlicxe rente die sijl. ende alle andere voor de stadt geteeckent ende betaelt hebbende ofte aen de selve ten achteren sijnde sullen moeten hebben/ midts doende jaerlicx van heuren ontfanck rekeninge bewijs ende reliqua/ Ende dat sedert noijt de penn. van des stadts ende kercken Incommen in der Tresoriers handen gecommen ende de voorn. Tresoriers maer den naem gehadt hebben/ ende op heurl. naeme om de stadt in gheen ander forme van regieringh te brengen ende gheen vuijtwendighe onnodighe cleenicheijt aen te doene/ alle jaere aen henl. Burchmrs. Scepenen ende Raiden voorn. rekeninge bewijs ende reliqua gedaen was Ende dat de ordre geraempt bijt collegie van Wette den VIIen Aprilis 1617 ende bij W+R geapprobeert den XXVIIen Novembris 1621 van de ordonnancie bij Burchmrs. ende Schepenen te laten depescheren op de pachters tot meerder luijster van stadtsauthoriteijt ingevoert/ Ende bij de bovengenoemde Gheinteresseerde onver­mindert ende sonder preiuditie van heur vercregen recht over het ontfangen ende administreren van stadts ende kercken Incommen toegestaen ende soo lange geobserveert was/ tot dat de jegenwoordige Tresoriers Wouter Nachtegael ende Boudewijn van der Ghoes jegens resolutie verbot ende protest van W+R tselve op haer eijghen authoriteijt hebben gepoocht te vermin­deren de Gheinteresseerde haer vercregen recht van ontfanck ende administratie te benemen ende de stadt te priveren van de vrije macht ende authoriteijt die sijl. hebben int disponeren over alle stadtssaecken officieren ende burghers vandien/ waernaer bij de voorn. heeren Commissarissen aendachtelijck geexamineert wesende alle bovenverhaelde gepasseerde acten hebben verclaert dat de magistraet ende gheinteresseerde groot gelijck hadden deene bij sijn oude authoriteijt ende dandere bij hun gecregen recht van ontfanck ende administratie over stadtsdomeinen te willen blijven dat nijemant gehouden was jegens sijn danck ( sijns ondanks = tegen zijn wil ) sijn vercregen recht te quiteren (ervan afzien) dat de Tresoriers grotelicx verdoolt waaren daeromme te procederen dat het de lana caprina (rixari) = ( over kleinigheden twisten ) gedispu­teert was dat de saecke nijet weerdich en was dat sijl. com­missarissen daeromme gecommen waeren voor conclusie de voorss Tres. radende ende aenseggende dat het henl. verre best was alle heure mandementen inne te trecken de processen te laeten vaeren ende de ordre int depescheren van de ordonnantien geraempt ende nu soo langhe jaeren geobserveert in treijn ende elck bij sijn vercregen recht te laeten blijven/ Ende bij de voorn. Boudewijn van der Ghoes een van de voorss Tresoriers gevraecht sijnde waeromme dat hij niet soo wel sijn tachterhe­ijt aende stadt vuijt het overschot vant Incommen van de stadt genieten ende ontfanghen soude volgende het accort in de voorgaende comparitie geratificeert als de bovengenoemde gheiteresseerde is daertegen bij de voorn. Gheinteresseerde geseijt dat sijn schult sproot ex titulo lucrativo ( uit winstbejag ? ) als dat geerft hebbende van den geenen die sijn gelt propter spem lucri (in de hoop er voordeel van te heb­ben/verkrijgen) aen de stadt op stadts ofte op particulier credit van de geene die nu soo heel suffisant(tevre­den /zelf­genoegzaam ? ) niet en sijn vuijtgeset hadde dat hij tot laste van de stadt maer simpele obligatie ende consequentel. maer personele actie hadde/ Ende dat sijl. gheinteresseerde recht van hijpoteecke vergregen hadden/ vuijt crachte van de acte vanden Ven Aprilis 1595 ende consequentel. ex titulo omnino oneroso als sonder eenige hope van proffijt ende met groot perijckel van groote schade/ Ghelijck dat eventus wel deer­lijck geleert heeft vuijt lieffde ende tot voorstant van stadts eere heur persoonen ende goederen voorde stadt te pande gestelt ende als beschadichde burgheren voor de stadt betaelt hebbende tgene sij nu repeteren met de rente van dien a tempo­re solutionis voor de stadt totte datelijcke betaelinghe toe hebben de heeren Commissarissen voorn. daerop verclaert dat die questie de stadt niet en raecte dat de stadt gehouden was middel hebbende de eene soo wel als dandere te betaelen maer sulcx niet connende vervallen/ dat het haer ende de magistraet even eens behoort te wesen ende oock in der daet is wie het cleene overschot sal mogen genieten/ Ende dat Boudewijn van der Ghoes ende alle andere die mennen onder ofte gelijck recht van hijpoteecke te hebben/ als de voorn. Gheinteresseerde vrij staet den wech van Iustitie inne te gaen ende sijne actie jegens de voorn. hijpoteeckarissen te institueren daer ende soo hij ende ijeder een van henl. te raide werden ende naer rechte vermoghen sal/

Actum in de vergaderingh van Ba+Bu +S+R voorn. op den XXVen Januarij XVIc tweentwintich/

Opden XXVIIen Januarij 1622 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Vincent van Onderdonck Boudewijn van der Ghoes Nathanael van HHuessen Carst Corn. Wouter Mertensz. schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Bakelant Jan Sonnius Pieter Sauwens Raiden.

Het geproiecteerde Compromis tusschen de Gheinteresseerde Imptn.(verzoekers ?) van mandement dappel en hrs. (heisschers) ter eenre ende Burchmrs. +S+R der stadt A. door haere Treso­riers gees ? (gedaechden ??) ter andere sijde gelesen sijnde welck proiect van compromis hier naer volcht van woorde te woorde

Naerdien proces geresen was voor schepenen der stadt A tus­schen Christoffel Spierinck voor het sterffhuijs van sijn vader Jan Spierinck Sa Me: Claes Sael doude Merten Adr. Pieter Cannoije voor hem selven ende als procuratie hebbende van de voochden van Corn. Wielant Sa: Me: mitsgrs. als authorisatie hebbende van Weesmrs. der stadt A. als oppervoochden van de voorn. Weesen Ende Davidt Taedts mitsgrs. Neelken Claes weduwe van Thobiaas Huijsman representerende de gemeene Erffgenamen van de Burchmr. Claes Aelbertsz. Sa Me: alle seven vuijt crachte van de generaele acte van verbant in date den Ven April 1595 Gheinteresseerde bij de Stadt Arnemuijden door de particuliere teeckeninge bij henl. ofte heurl.voorsaten voor de voorss stadt gedaen ende sulcx heeschers ter eenre/ Ende dheeren Wouter Nachtegael ende Boudewijn van der Ghoes Treso­riers der selver stadt gedaechden ter andere sijde conclude­rende de voorn. heisschers ten daghe dienende dat de voorn. Tres. tot proffijte van de hrs. ende elcke van henl. voor soo veel ijeder in de naerbeschreven somme is heriderende gecon­demneert te worden in de somme van vijff duijsent vijff hon­dert drijentachentich ponden groten Vls den voorn. hrs. vuijt crachte van de voorss generaele acte van verbant tot laste van de voorss stadt A. competerende als soo veel in heur particu­lier voor de voorss stadt A. ten meestendeele betaelt hebbende ende ten deele noch moetende betaelen/ Al volghende de sommie­re staet van wegen de voorn.hrs. opden IIen Julij XVIc twin­tich aen Mr. Ingel de bruijne ende de voorn. Wouter achtegael doen ter tijdt tsamen burchmrs. ende Claes Sael de Jonghe schepen gevoucht ter aenschattinge ende wijsinghe van prefe­rentie over de cooppenn. van de huijse gestaen binnen de stadt Arnemuijden voorss genaempt Antwerpen toebehoort hebbende Hartman Michielsz. Coster de voorss generaele acte van verbant van de Ven April XVc vijffentnegentich medegeteeckent hebbende Overgelevert daer op mede bij de voorn. Burchmrs. ende Schepen den IIIIen Julij XVIc twintich de voorn. hrs. concurrentie toegewesen mitsgrs. inden Interest vande voorss vijff dujsent vijff hondert drijentachtentich ponden gr. Vls sedert den eersten Junij XVI twintich totte datelijcke ende effectuele betaelinghe van de voorss geheele somme/ mitsgrs. inde costen bij de hrs. tot vervolginge van heurl. Indemniteijt gedaen ende naerdien in de voorss saecke bij de bovengenomineerde parthijen verscheijden dincktalen gehouden waeren soo hebben schepenen der stadt A. opden VIIen December XVIc eenentwintich alvooren gesien hebbende het advijs van Rechtsgeleerden bij henl. opt wijsen van de voorss saecke genomen bij heurl. Difinitieve sententie de voorn. gedaechden in de qualiteijt soo werden geconvenieert ende aengesproken gecondemneert inde voorss vijff duijsent vijff hondert drijentachtich ponden Vls affslach doene daerop alle tgeene bevonden sal worden deuchde­lijck aende voorss hrs. daerop betaelt ende ontfanghen te wesen ende tgeen daer naer noch sal resteren te ontfangen met paijementen/ Te weten van tgeene jaerlijcx suijver van de stadtsmiddelen sal commen over te schieten de twee derde paerten in minderinge ende tot de effectuele ende volle beta­linghe toe/ Alles volgende het accort bij de heeren gevouchde de ... ende de voorn. hrs. gemaeckt mitsgrs. de aggreatie ende approbatie van W+R daer op gevolcht in date den VIIIen Januarij XVIc eenentwintich compenserende de costen om rede­nen/ Bij welck voorss vonnisse over midts directel. jegens het bovenverhaelde schriftelijck advijs van Rechtgeleerde de voorn. hrs. noch Interest noch costen waeren geadiudiceert hun grotelicx beswaert vindende hebbende de selve hrs. vant voorss vonnisse ilico geappelleert aende Ed: Hoogen Raide in Hollant tselve appel binnen behoorl.tijde vergeven ende het mandament d'appel tijdel. aende voorn. Tresoriers gedaen exploitteren ende daer beeneffens schepenen tvoorss vonnisse gewesen heb­bende doen initieren om ten daghe dienende dat wesen sal den XVen Februarij XVIc tweentwintich commende mede voorden Hooghe Raide te compareren ofte gemachtichte te senden ingevalle de saecke henl. eenichsints soude mogen aengaen Waerop bij B+S+R der stadt A. voorss henl. de voorss saecke nomine officie ende de stadt originel. thoucherende behoorl. gedelibereert wesende hebben opden XVen Januarij XVIc Tweetwintich gecomm. Nathanael van Huessen schepen/ om jegens dat den voorn. dach dienen sal in denHaghe te trecken in de boven verhaelde saecke stadtsge­rechticheijt voor te staen den heijsch van de voorn. geinte­resseerde soot met recht ende fondament geschieden can te debateeren ende vernietighen/ In allen gevalle het voorss vonnisse soot mogelijck is te houden staende / ende in alder­manieren te trachten dat parthien ten wedersijden moghen bij den Hoghen Raide gecondemneert worden/ Inde onderhoudinghe vant accort int bovenverhaelde vonnisse vermelt/ Ende alsoo opden XXVen Januarij XVIc tweentwintich in presentie van de heeren Johan Huijssen Raiden bij de Ed:Mog: heeren Staten van Seelant special.gecomm. wesende om informatie te nemen op sekere differenten binnen de stadt A. geresen tusschen de magistraet der voorss steede ende eenige particuliere Officie­render selvers waervan de bovenverhaelde saecke ten deele dependeert/ de voorn. hrs. aen Burchmrs. +S+R collegialiter vergadert sijnde geproponeert ende verclaert hebben geresol­veert te wesen hun verheven ende gexploiteert appel ten be­stemden daghe voor den Hooghen Raide te doen dienen ende ten vuijt eijnde toe te vervolghen/ ten waere dat Burchmrs. +S+R voorn. geraden vonden om de minste cost de bovenverhaeldeque­stie door voorgaende submissie per arbitros Iuris bij parthien coniunctel. te kiesen te laetendesideeren ende hun ten weder­sijden daerinne mitsgrs. int bovenvermelde accort bijden Ed: Hooghen Raide gewillichl. te laeten condemneerenpresenterende de voorn. hrs. hunne medeparticipanten soo jegenwoordighe als absente daer toe te verwillichen/ Waer op ten wedersijdenrij­pel. gelet sijnde/ Soo hebben B+S+R der stadt A. voorss ter eenre/ Ende de boven genomineerde seven gheinteressede hrs ter andere sijde / Omme te eviterende de grote onlusten in proces­sen gelegen/ Omme de corste wech voor de lancxste te kiesen ende voornemel. omme de meeste cost met de minste te verhoed (g )en tot disisie (decisie) van de bovenverhaelde questie soo nopende het geheeschte capitael als oock de gepretendeerde Interesten ende geleden costen samen coniunctel. ende neutra­lijcken tot Arbitros Iuris versocht gekoren ende gecomm. versoecken seer officientel. kiesen ende comiteren midts desen de voorn. heeren Johan Huijssen Cattendijcke ende Jacob Campen gecomm. Raiden van Zeelt. de voorn. heeren Arbitros Iuris bij desen speciaelic.. authoriserende soot haere Ed: goetdunckt een derde Arbiter wesende mede Rechtsgeleerde daerbij te moghen voughen/ Belovende parthijen inde qualiteijt als boven onder verbant van heurl. ende stadts Respective goederen roerende ende onroerende present ende toecommende voor goet vast ende van weerden te houden ende doen houden nu ende ten eeuwighen daghe Alle tgeene bij den voorn. heeren Arbitros Iuris met hun tween ofte drijenover de boven verhaelde diffe­renten soo van capitael als Interesten ende geleden costen verclaert gedecideert ende vuijtgesproken sal worden/ daerinne midt hrs. inde onderhoudinge vant voorss accort in date den VIIIen Januarij XVIc eenen twintich

Ende door Intercessie vande voorss heeren Commissarissen bij Burch­mrs. +S+R der stadt A voorss opden XXIen Januarij XVIct­weenwintich eendrachtel.met overeenstemmighe voijsen andermael geapprobeert parthijen aen wedersijden belooft hebben ende beloven midts desen henl. beijde midtsgrs. de gasthuijsmrs. wesende een derde parthije int bovenverhaelde accort vermelt te sullen laeten goetwillichl. condemneeren bij den Ed: Hoog­hen Raide in Hollt./ Tot effectueringhe van welcken hebben B+S+R midtsgrs, de Gasthuijsmrs. voorn. ten desen mede present gegeven ende geven midtst desen irrevocabele last ende procu­ratie aen Corn. Lucq ende de voorn. geinteresseerde aen Dir­rick Boot beijde procureurs voorden Hooghen Raide special. om alle drije de bovengenomineerde parthien in de qualiteijt boven breder verhaelt bij de voorn. Hooghen Raide reciprockel. inden Inhoudenvant voorss accort mitsgrs. in de voldoeninge van tgeene bij de voorn. Arbitros vuijt gesproken sal worden te laeten condemneren/ Hebben B+S+R voorn. gecomm. ende comm. midts desen dheeren Wouter Nachtegael Burchmr. Nathaniel van Huessen ende Wouter Mertensz. Schepenen Omme op het aengaen ofte naerlaeten vant voorss compromis met rechtgeleerden te aviseren ( raad vragen)

Opden XXIXen Januarij 1622 pnt Wouetr nachtegael Cl. Sael de Oude Brs. Vincent van O. Boud. v.d Ghoes Nath. Van Huessen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Cl. Sael de Jonghe Adr. Bakelant Jan Sonnius Pieter Sauwens Raiden.

Gelesen het schriftel. advijs bij de heeren Comm. gedeputeert den XXVIIen Januarij genomen van de heeren Mr. Sijmon van Beaumont pensionaris van Middelb. ende Mr. Corn. van de Ghoes opt toestaenvant geproiecteerde compromis ofte tselve aff te slaen hiernaer van woorde te woorde volgende:

Ghesien bijden onderschreven het jegenwoordighe proiect van compromis ende gelet op de vraghe daer vuijt geproponeert

Dunckt ( onder correctie ) midts dat vuijt tvoorss proiect vuijtgelaeten werden de gesublinieerde regulen sprekende van dat de gasthuijsmrs. heur mede int onderhoudenvan hey accort aldaer verhaelt goetwillijcken sullen laeten bijden Hooghen Raide condemneren Alsoo de selve Gasthuijsmrs. over de submis­sie ofte compromis niet en hebben geintervenieert dat alsdan het selve proiect wel sal mogenbestaen/ Ende dat dan om het effect van de voorss gesublinieerde linien te mogen genietren/ de voorss Gasthuijsmrs. met authorisatie van B+S met de Ghein­teresseerde gelijckelijck sullen moghen passeeren procuratie

ijeder parthije op sijnenprocureur om henl. int onderhouden vant voorss accort vande VIIIen Januarij XVIc eenentwintich bij den Hooghen Raide ten wedersijden te laeten condemneeren Aldus geaviseert tot Middelburch op den XVIIen Januarij XVIc Tweentwintich ende wasonderteeckent S van Beaumont ende vander Ghoes

Hebben B+S+R considererende dat het de stadt nijet mogelijck is het groote verachterde capitael veel min de jaerlicxe Rente te connen vervallen aen de presente Gheinteresseerde eendrach­tel. met overeenstemmighe voijsen gepresenteert ende presente­ren midts desenvan wegenhenluijden ter Instantie van de voorn. geinteresseerde bij den Hooghen Rade gewillichl. te laeten condemneren in tgeene bij schepenen den VIIen Decembris 1621 den voorn. gheinteress. toegewesen hebben verstaende daermede dat alle vordere Interestensullen commen te cesseeren ende de gheinteressseerde hun sullen laeten genugen met het Capijtael in de voorss sentencie vermelt/ Te ontfanghen vuijtt de twee derde paerten jaerlicx van stadtsincommen overschietende volgende het accort vande VIIen Januarij 1621 bij die van de Gheinteress. ende gelijck het bij de selve gheinteress. met onderlinghe contracten tusschen henl. ghemaeckt besproecken ende gestipuleert is Beloven voorts B+S+R voorn. henl. mede gewillichl. te sullen laeten condemneren neffens de gheinte­resseerde in de onderhoudinghe vant voorss accort opden VIIIen Januarij 1621 gemaeckt ende door Intercessie van de heeren de gecomm.Raiden eendrachtel. bij henl. geapprobeert den XXIen Januarij 1622 Beloven voorts de Gasthuijsmrs. te authoriseren ende mede rocuratie bij henl. te sullen doenpasseeren om als de derde parthije vant voorss. accoort mede goet willichl. bij den Hooghen Raide gecondemneert te worden/ Versoeckende seer vriendel. de voorn.geinteresseerde gelieven soude de bovenver­haelde presnetatie aen te willen nemen ende haere medepartici­panten daer toe met reden te willen induceren ende verwil­lichen Waerop de voorn. gheinteress. huer beraet genomen hebben voor vijff ses ofte vuijterl.acht daeghen ende toegese­ijt datse sullen de saecke in serieuse deliberatie leggen ende met hun debvoir doen om ter naester vergaderinghe soot moge­lijck is favorabel rapport in te brenghen Behouden (s) in cas van gheen voortganck elck sijn goet recht in volgen off dit middel niet voorgeslagen en waer/

Opden VIIen Februarij 1622 pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Jochum Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Huessen Carst. Corn. Lenaert Teerlinck schepenen Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Bakelant Jan Sonnius Pieter Sauwens Raiden.

Gelesen de poincten ende conditien daerop de seven gheinteres­seerde dess stadt presenteren aen te nemen de presentatiie henl. bij W+R gedaen den XXXen Januarij 1622 ende met de stadt over heure deuchdel. tachterheijt te transigeren hiernaer van woorde te woorde volgende--

Op huijden den lesten Januarij XVIc tweentwintich hebben Christoffel Spierinck ende Jacob Spierinck tot Middelburch voor het Sterffhuijss vande Burchmr. Jan Spierinck Te weten de voorss Christoffel Spierinck op aggreatie van sijne meerderja­righe broeder ende voorn. Jacob Spierinck op aggreatie van sijn medeveucht vande onmondighe ende absente kinderen vande voorn. Jan Spierinck Claes Sael doude Merten Adr. Davidt Taedts Neelken Claes weduwe van Thobias Huijsman Pieter Can­noije voor hen selve ende op aggreatie vande voochden vande weesen van Corn. Wielant midtsgaders de weesmrs. der stadt A. alle seven gheinteress. der stadt A. in presentie ende met mijn heer Johan Huijssen Cattendijcke ghecomm. Raet van Zee­lant rijpel. gelet op de presentatie bij Burchmrs. +S+R der stadt A. aende voorn. Gheinteress. int gemeen gedaen ende door Intercess ende toespreken vande voorn. heer Johan Huijssen Cattendijcke cosidererende de jegenwoordighe sobere staet van de stadt A. goetgevonden ende gepresenteert aen B+S+R voorn. de bovengereoerde presentatie toe te staen ende met de selve int minnelijcke te accorderen op de poinctenende conditien hiernaer voilgende Te weten dat Burchmrs.+S+R der sadt A. hun tot proffijte vande voorn. gheinteress. ende elcken van henl.

voor soo veel ijeder in de naerbeschreven somme is heriderende sullen laeten gewillichl. condemneren volgende het gewijsde bij schepenen der stadt A. den VIIen Decembris 1621 gewesen in de somme van vijff duijsent vijff hondert drijentachtig ponden Vls de voorn. gheinteress. vuijt crachte van de generaele acte van verbant in date den Ven April XVc vijffentnegentich is competerende midtsgrs. inde costenbijde voorn. gheinteress. gedaen sedert de transactie met Davidt Taedts den XXIXen Meije 1618 aengegaen ende noch te doen tot de bovengenoemde gewilli­ge condemnatie bij den Hoogen Raide te strecken Incluijs daermede alle vordere interesten sullen commen cesseren ende de voorn. geinteress. door de sobere staet van de stadt gemo­veert sijnde de voorss Intersten geremittert hebben ende remitteren midtsdesen/

Item dat Buirchmrs.+S+R voorn. henl. gewillicht sullen laeten condemneren in de onderhoudinge vant accort opden VIIen Janua­rij 1621 tusschen henl. ter eenre ende de gheinteress. ter andre sijde/ midtsgrs. de gasthuijsmrs. voorde derde parthije gemaeckt/ ende door Intercessie van de voorn. heere Johan Huijssens Cattendijcke midtsgrs. dheer Jacob Campen mede gecomm. Raet bij Burchmrs. +S+R. voorn. eendrachtel.andermael geapprobeert den XXIen Januarij 1622 Ende voorts de Gast huijsmrs. te authoriseren end procuratie bij henl. te passee­ren Om mede int voorss accort gewillichl. bij de voorn. Hooghe Raide gecondemneert te werden/ Item dat B+S+R voorn. sullen beloven in conformite vant voorss accort soodanich te menage­ren ende de stadt soo oncostelijck te onderhouden gepresuppo­neert dat het Incommen sal blijven ten naesten bij in state gelijck het voorgaende jaer was ende nu is/ datter altijt voort gasthuijs ende de gheinteress. sal alle jaere overschie­ten tweehondert ponden Vls/ Op pene dat de stadt wederom sal vervallen in de geremitteerde intersesten wel verstaende dat de gheinteress. als het op hondert gulden ofte hondert daelk­ders tsiaers aencomt dat sijl. daerop niet sullen supteliseren ofte ten hartsten drijven midts dat het tecort int volgende jaer opgeleijt ende gesuppleert werde/

Item dat B+S+R voorn. sonder voorder beswaringe vande gheinte­ress. sullen gedooghen dat de weesen die noch vuijt de voorss.

vijffhondert ponden eenighe penn. moeten hebben vuijt de portie vande gheinteress. sullen betaelt wordenmet heurl. rente totte effectuele afflossinghe toe/ Gemerct eenige vande gheinteress.bij segeltochen naer weescamer recht daer vooren gebonden sijn/

Item dat Burchmrs.+S+R voorn. sullen belooven gheen excijsen impositien ofte andrer stadtsincommen op wijn bier meulen ende andere saecken int geheele ofte in deele affstellen ofte verminderen voor ende aleer dat de voorn. geinterss. ten vollen voldaen ende betaelt sullen wesen van de bovenverhaelde heurlieden tachterheijt den eersten penninck met den lesten

In manieren bijt bovenverhaelde accort gestipuleert Ende dat B+S+R voorn. mede sullen resolveren ende voor henl. mitsgrs. heurl. nacommelingen in gelijck officie belooven gheven

beddens ? ofte lootgens te sullen trecken proffijteren ofte genieten voor ende aleer de bovengenomineerde Gheinteresseer­de cesseerden ten vollen voldaen sullen wesen ende consequen­tel. dat sijl. soo lange de stadt vuijt lieffde ende voor niet sullen blijven dienen/ Ghelijck nu veel jaeren in treijn ende sonder preiuditie van yemants gerechticheijt daer over bij desen niet gedisponeert en wort/ Ende was onderteeckent mij present Johan Huijssen Cattendijcke/

hebben B+S+R de saecke gehouden in state de tijt van acht ofte veerthien daghen/ Ende om daer over met de gheinteresseerde te spreken ende de selve ende ijeder van henl. te induceren soo naer doenlijck is sijn gecomm. de heeren Burchmr. Wouter Nachtegael Nathanael van Huessen ende Jan Sonnius Raet/

Overleg met Jacques Lora tafelhouder ter Vere.

Opt rapport van de Comm. in comm. geweest sijnde met Jacques Lora tafelhouder ter Vere hebben B+S+R der stadt A. de voorss tafelhoudinghe toegestaen op de poincten conditien ende be­spreecken in scriptis gestelt/ Dwelck soo wanneer die bijde voorn. Lora onderteeckent sullen wesen/ sal van stdts hem gedepescheert ende gelevert worden behoorl. Octroij met alle conditien tot sijn voordeele gestipuleert behoorl. geexten­deert/

Opden XXIIen Februarij XVIctweentwintich pnt Wouter Nachtegael Claes Sael doude Burchmrs. Vincent van Onderdonck Boudewijn v.d. Ghoes Nath. van Huessen Carst. Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adr. Bakelant Pieter Sauwens/

Door zware stormen en ijsgang is zware schade aangericht aan rijshoofden ende "den rijsenberm". Het ontbreekt de stad aan middelen en wijst er op dat de stad Middelburg die daar op attendeert zelf dit werk werk moet bekostigen anders zal er niets van komen.

Bij de heer burchmr. Wouter Nachtegael gerapporteert sijnde hoe dat dheeren Burchmrs+S+R der stadt Middelb. door haere gedeputeerde op gisteren in den Roode Leeu tot Middelb. aen hem ende sijn confrere dheer Burchmr. Claes Sael doude mitsgr­s. den secretaris dess stadt aengedient hadden hoe dat den rijsenberm bij die van Arnemuijden aende noortsijde van de kille gans ontramponeert is ende tot verhoedinghe van meerder schade eerstdaechs dient gerepareert ende insonderheijt de houte palen voren int incomen hooffgewijse ? geslagen ende doorde tempeeste ( stormgeweld ) ende ijsganck losgeworden nootwendich dienen versekert off dat het heele werck geschapen is te ruine te commen versouckende dat de stadt A. tvoorss werck gemaeckt hebbende ende vrijen aencompste ende passage de meeste proffijte(n) verwachtende dat soude gelieven bij der hant te nemen behoorl. repareren ende onderhouden/ Ende gede­libereert sijnde wat de heeren van Middelb. dient voor ant­woorde gegeven te worden/ hebben B+S+R goet gevonden ende geresolveert doorde voorn. twee dienende Burchmrs. ende secretaris dheeren van Middelb. te verthoonen de vuijterste onmacht daerinne sij ende alle de weerelt weten de stadt Arnemuijden in vervallen te wesen Tgene sijl. gedaen hebben dat tselve met slants gelt geschiet is/ Dat naer dat de midde­len van slants wege daertoe met tgene daervan dependeert geconsumeert was de stadt van Middelb. selffs tvoorn. werck gerepareert ende onderhouden heeft Dat het de stadt Arnemuijd­en onmogelijck is daertoe stuijver ofte deuijt (duit) te contribueren ende met alle beleeftheijt te versoucken dat de heeren van Middelb. de voorss antwoorde gelieven ten besten te duijden ende selver het goede beste ? doen ofte anderss dat het werck tot grooet Intereste van de stadt Middelb. selffs soude moeten verloren gaen/

Nog steeds de Tresoriers contra de stad.

Naer de resumptie van tgene opden XXVen Januarij XVc tween­twintich als de heereb Johan Huijssen Cattendijcke ende Jacob Campen Ghecomm. Raden vande Ed: Mog: heeren Staten van Seellt voorde tweedemaele compareerden int collegie van Ba+Bu+S=R dess sradt A. gepasseert was tusschen het voorss collegie ende dheer Burchmr. Wouter Nachtegael ende Boudewijn v.d.Ghoes Tresoriers dess stadt de voorn. Tres. affgevraecht sijnde off sijl. geresolveert waeren volgende het advijs ende raet vande voorn. heeren Commissarissen heure mandementen van appel inne te trecken de begonnen proceduren jegens de stadt te renunche­ren( ervan af te zien) ende volgende de resolutie van W+R van alle drie heure appellen te desisteren (er afstand van te doen) ende te verclaeren die nimmermeer te sullen versetten ofte vervolgen ende de saecken te laeten gaen gel. bij W+R gestatueertis/ Off dat sijl. begeeren ende van sinne sijn heure begonnen proceeren te hove voorde heeren Staten ofte elders te prosequeren (te vervolgen )/ Waerop eerst bij de voorn. Vander Ghoes geseijt wesende dat hij de processen ten vuijteijnde toe begeert te vervolghen van stadtswege/ Ende vuijt naem vant collegie gerepliceert sijnde dat hij van stadtsweghe geensints gequalificeert en was/ Ende dat de voorss proceduren jegens de stadt haere gerechticheijt ende wettige authoriteijt aente vanghen ende van stadtswege gein­terdiceert ende verboden waeren mitsgrs. daernaer bijde heer burchmr. Nachtegael mede een vande voorss Tresoriers versocht sijnde copie vande besoignen bijde heeren Commissarissen vande Ghecomm. Raden opt stuck vande Tresoriers den XXVen Januarij 1622 gehandelt ende acht daghen van beraet om sijn versochte resolutie inne te moghen bringen hebben Burchmrs. +S+R der stadt A. voorss. omme alle voldoens wille (hoewel de voorn. Tresoriers meer als tijts genouch gehadt hadden om hun vuijte­rste meeninge te verclaeren ende dat het gans onredelick ende oock voor een collegie representerende het geheele Corpus vande stadt onlijdelijck was bij twee particulier C..... van henl. totaliter dependerende van henl. gestelt ende tvoorss collegie teenegaer subiect soo lange in suspens gehouden te worden en langer in der selver genade te staen offse sullen moeten Stadts authoriteijt met rechte maincteneren ofte dat de Tresoriers vande ongefondeerde appellen sullen desisteren ende de voorn. Tresoriers vergunt copie bij henl. versocht die oock staende dese vergaderinghe aende voon. heer burchmr. Nachte­gael gelevert is/ Ende vergunnen de voorn. Tresoriers den tijt tot saterdaghe commende /Omme heure resolutie op de boven verhaelde voorgestelde vrage final. inne te bringhen/

De voorwaarden van Jacques Lora tafelhouder te Veere om ook als tafelhouder te Arnemuiden te werk te gaan.

Bijde heer burchmr. Claes Sael doude aengedient sijnde dat Jacques Lora tafelhouder tot Vere nijet van sinne en was binnen dess stadt sijn tafelhouden opde bedonghen conditien opte setten dan mits ende onder conditie dat hem soude bijt geconcipieerde Octroij geconsenteert worden Interest te moghen rekenen naer tafels recht ende vermogens het voorss Octroij tot de vercoopinghe toe ende dat hij van elck pant soude mogen trecken de costen van vendue mitsgrs. dat sijn pension deur­gaens nijet hooger soude wesen als vijfftich gulden Waerop behoorl. gedelibereert wesende hebben B+S+R geconsenteert ende consenteren mits dess de voorss tafelhoudinge opde conditien int contract gestipuleert voor vijfftich gulden tsiaers ende dat hij sal mogen van elck pant afftrecken de costen vande vendue ende nopende het rekenen vande Interest wort verstaen dat soo sijn ander Octroij vander Vere sulcx mede brinkt dat tselve mede getolereert sal worden/

De stadbode Heijndrick van Campen schijnt niet erg goed te functioneren.

Opde requeste van Merten Willemsz. Ben ? ende Nijs Pietersz. bruijselaer beijde versouckende in plaetse van Campen tot het stadtbodeschap geadmitteert te worden hebben B+S+R verstaen datmen Campen nochdese reijse doorde vingeren sien ende aen­seggen sal / Soe hij in sijn belooffde verbeteringe nijet en continueert ende door sijn tuijsschen spelen soomen dienst verswijmpt ende persevereert (volhard ) int onmatich drincken van brandewijn sijn huijsvrouwe ofte kinderecleedren te ver­spelen ofte verdrincken dat hij hem moet houden van nu aff voor gedeporteert/-

Opden XXVIen Februarij XVIen Februarij XVIc tweentwintich pnt Cl;aes Sael doude Burchmr.Jochem Trente Vincent van Onderdonck Boudewijn van der Ghoes Nathaniel van Heussen Carstiaen Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Pieter Souwens Raden/

Opde resumptie vant voorgeslagen accort tusschen de stadt ende Gheinteresseerde ; hebben de Gheinteresseerde verclaert dewij­le dat den den tijt vuerstreken is Die de Commissarissen gehadt hebben om de gheinteresserde te induceren tot het simpelijck accepteren vande presentatie henl. bij W+R den XXIXen Januarij XVIctweentwintich gedaen ende dat bijde voorn. Gheinteresseerde nijet ter weerelt daer inne gedaen noch begonst noch geproufft en is/ Soe verclaeren de Gheinteres­seerde daer aen ende aen heurl. gedaen contreprestatie nijet langer gebonden te willen wesen ende van meeninge te sijn met hun begonnen proceduren van appel voorden Hooghen Raede voorts te vaeren Daerop gevraecht sijnde off de meeninghe nijet en is van W+R Nathaniel van Heussen te belasten sijn commissie te volbringhen int debattheren vande heijsch vande Gheinteres­seerde voor den HoogenRaide; hebben B+S+R der stadt A. gere­solveert de saecke noch vuijt te stellen tot dijsendaeghe commende met expres voornemen soo de ghecommiteerde hun rap­port nijet inne en bringhen nopende tgene sijl. met de Ghein­teresserde behooren gehandelt te hebben dat W+R selver daer over sal disponeren tgene sijl. sullen bevinden te behooren ende voorde stadt proffijt abelst te wesen naer lecture van welcke resolutie gevraecht sijnde off dat ijeder sijn meeninge was; hebben allegader reslutel. verclaert Jae Behalven Boude­wijn vander Ghoes die secht dat het sijn meeninghe nijet en is maer dat de Ghecomiteerde soo veel tijts behooren te hebben als het henl. belieft/

Opde resumptie vande resolutie den XXIIen Februarij XVIctween­twintich genomen opt stuck vande Tresoriers daer bij henl. vergunt is copie vande besoignen vande heeren Commissarissen vande Ed: heeren de Ghecomiteerde Raeden van Seellt ende dach tot heden Saterdach Boudewijn vander Ghoes een ende alleene vande Tresoriers comparerende affgevraecht sijnde wat heur resolutie was Seijde de voorn. Tresorier Ick hoore ende sie waer naer gedelibereert sijnde wat vorder inde saecke behoorde gedaen te worden hebben B+S+R der stadt A. gepersisteert heur genomen resolutie den XVen Januarij tweetwintich ende verstaen dat heurl. gedeputeerde ende elcken van henl. de last henl. ende ijeder vande selve gegeven sullen volghen de saecke jegens de Tresoriers waernemen ende de stdts authoriteijt ende gerechticheijt soe hoet in Seellt voorde Ed: heeren vande Raede te hove ende elders daert van noode dienstich ende alreede gegonst is sullen defenderen ende voorstaen/ Soe de Tresoriers dijsendaege commende dat esen den eersten meerte XVIc tweentwintich heur rapport ende finale resolutie opt remincheren ofte vervolgen van heur geinteriecteerde appellen nijet inne en bringhen/-

De hoofden dienen ingekort en versterkt te worden.

Is mede geresolveert tot satisfactie vant versouck van de heeren van Middelb. ende in volcomminge van de resolutie bij W+R over lange daerop genomen de hoofden inne te corten ende te doen opbreecken soo diep inde gront als mogelijck wesen sal ende tot bestedinge vandijn billetten vuijt te setten jegens saterdage commende wesende den Ven meerte 1622 commende/-

Opden XXVen meerte 1622 pnt Claes Sael doude burchmr. Vincent van Onderdonck Boudewijn van der Ghoes Carstiaen Corn. Wouter Mertensz. Lenaert Teerlinck schepenen Merten Adr. Willem Michielsz. Claes Sael de Jonghe Adriaen Baeckelant Pieter Sauwens Raeden/

Er zijn veel leden van W+R afwezig.

De burchmr. Nachtegael was naerdat hijt sijn confrere aengese­ijt hadde naer Middelb. gegaen Jochem Trente was te Vlissingen Nathaniel van Heussen op de vendue van Elisens de Lange Jan Sonnius was thuijs ende de Stadbode heeft verclaert dat hij hem heeft hooren spreecken Ende evenwel seijden die vande huijse dat hij nijet thuuijs en was ende nijet boven commen soude

Onder andere over het slecht functioneren van de baljuw Chri­stoffel Spierinck.

Alsoo sommighe meenen dat dheer Bailliu Christoffel Spierinck aende heer burchmr. Wouter Nachtegael als outste burchmr. versocht ende bevolen heeft sijn ampt geduirende sijne absen­tie waer te nemen ende dat andere meenen tselve verswijmpt te wesen/ Soe hebben Burchmrs. Schepenen ende Raeden der stadt A om alle twijffelachticheijt wech te nemen ende de Iusticie nijet ombedient te laeten dheer burchmr. Nachtegael gecomm. enz. mits dess Om geduirende des voorn. Baillius absentie het ampt ende officie van Bailliuschap waer te nemen ende hebben special. dheer burchmr. Nachtegael geauth. ende belast enz. mits dess sulcken hulpe ende assistentie te nemen als hij van noode heeft ende in apprehensie te doen stellen Carsten Theune Omme jegens den selven geprocedeert te worden Ghelijck vuijte acte van bannissement van date den IIen Octobris 1602 ? ende tgene daernaer gepasseert is bevonden sal worden naer rechte te bestaen/

Burchmrs. +S+R der stadt A nijet langer connende verdragen dat de Iusticie soo qualick geadministreert wort als nu eenge jaeren herwaerts geschiet is hebben geresolveert dheer Bailliu Christoffel Spierinck aen te seggen ende seggen aen bij dess dat sijl. expressel. begeeren dat dheer Bailliu sijn officie jegens de gebannen ende andere violateurs van Iusticie ende quaetdoenders strictel. ende metterdaet sal bedienen / Ofte dat sijl. henl. daer inne van ampts ende eedtswege verplicht vindende soodanighe ordre sullen stellen als sijl. sullen bevinden naer rechte ende tot hanthavinghe van Iusticie te behooren ende van noode te wesen/-

1622

Burchmrs

Claes Sael doude

Merten Adraensz.

Schepenen

Jochem Trente

Vincent van Onderdonck

Boudewijn van der Ghoes doorgehaald

Willem Michielsz.

Adriaen Baeckelant

Nathaniel van Heussen

Carstiaen Corn.

Jan Sonnius

Raeden

Corn. Jacobsz.

Claes Sael de jonghe

Wouter Nachtegael soe hij begeert den eedt te doen

Willem Adriaensz. Oostdijck

Wouter Mertensz.

Pieter Souwens

Lenaert Teerlinck

Opden XXIIIen April XVIctweentwintich pnt Merten Adriaensz. burchmr. Jochem Trente Vincent van Onderdonck Willem Michiels­z. Adriaen Baekelant Nathaniel van Heussen Carstiaen Corn. Jan Sonnius schepenen Corn. Jacobsz. Claes SDael de jonghe Willem Adriaensz. Oostdijck Wouter Mertensz. Pieter Souwens Lenaert Teerlinck Raeden-

Wouter Nachtegael weigert als raet in het collegie te verschijnen.

Heijndrick Jansz. van Campen stadtbode int collegie van Wet ende Raet ontboden ende affgevraecht sijnde off hij de burchm­r. Wouter Nachtegael gecoren tot Raet gedachvaert hadde om mede boven te commen heeft verclaert dat hij door last vande heer burchmr. Merten Adriaensz. op gisteren jegens van daghe ten acht vuiren onder dandere heeren vant collegie mede in persone gesproecken ende gedachvaert heeft dheer burchmr. Wouter nachtegael in presentie van Jan Sonnius Schepen ende dat de voorn. Nachtegael met vuijtgedru